Νέα δεδομένα έρχονται στο φως σχετικά με την εκτεταμένη καταστολή που σημειώθηκε στο Ιράν μετά τη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο στις 8 Ιανουαρίου, με αναφορές να κάνουν λόγο για πρωτοφανή βία εκ μέρους του καθεστώτος και δεκάδες χιλιάδες νεκρούς. Οι περισσότερες απώλειες φέρονται να καταγράφηκαν τις πρώτες ημέρες του ψηφιακού «μπλακάουτ», ενώ εβδομάδες αργότερα οι πολίτες αρχίζουν να αποκτούν περιορισμένη και αυστηρά ελεγχόμενη πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Η επαναφορά της σύνδεσης, ωστόσο, εκτιμάται ότι δεν αναιρεί τη στρατηγική φίμωσης των επικοινωνιών, καθώς οι αρχές έχουν επανειλημμένα επιβάλει περιορισμούς κάθε φορά που ξεσπούν αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, εντείνεται η συζήτηση στις ΗΠΑ για τρόπους ενίσχυσης της πρόσβασης των Ιρανών στο διαδίκτυο, ώστε να αποφεύγεται η πλήρης απομόνωση της χώρας.
Πέρα από τη δορυφορική υπηρεσία Starlink, προτείνεται και η αξιοποίηση της τεχνολογίας direct-to-cell, η οποία επιτρέπει σε απλά κινητά τηλέφωνα να συνδέονται απευθείας με δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, χωρίς την ανάγκη ειδικών τερματικών — που είναι ακριβά και εύκολα εντοπίσιμα.
Η Τεχεράνη έχει επενδύσει επί χρόνια στον έλεγχο του ψηφιακού χώρου. Μετά τις διαδηλώσεις του 2009, επιτάχυνε την ανάπτυξη του Εθνικού Δικτύου Πληροφοριών, ενός εγχώριου συστήματος που επιτρέπει λογοκρισία περιεχομένου και περιορισμό της διεθνούς συνδεσιμότητας, διατηρώντας παράλληλα πλήρη πρόσβαση για κρατικούς φορείς και συνδεδεμένα πρόσωπα.
Το μοντέλο αυτό δοκιμάστηκε εκτενώς το 2019, με σχεδόν πλήρη διακοπή του διαδικτύου, και επαναλήφθηκε στις κινητοποιήσεις «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία». Έκτοτε, πολλοί Ιρανοί αναζήτησαν εναλλακτικές λύσεις επικοινωνίας. Υπολογίζεται ότι δεκάδες χιλιάδες τερματικά Starlink έχουν εισαχθεί λαθραία στη χώρα, γεγονός που οδήγησε το καθεστώς να τα χαρακτηρίσει απειλή για την εθνική ασφάλεια και να απαγορεύσει τη χρήση τους, με βαριές ποινές.
Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων ταραχών, οι αρχές φέρονται να επιχείρησαν όχι μόνο να διακόψουν το διαδίκτυο, αλλά και να παρεμβάλουν τα δορυφορικά σήματα, μέσω παρεμβολών GPS και ηλεκτρονικού πολέμου. Υπάρχουν επίσης αναφορές για αξιοποίηση ξένης τεχνολογίας, καθώς και για εκτεταμένες επιχειρήσεις εντοπισμού και κατάσχεσης εξοπλισμού, με συλλήψεις πολιτών που κατηγορήθηκαν ακόμη και για κατασκοπεία.
Από την πλευρά της, η SpaceX προχώρησε σε ενέργειες ενίσχυσης του σήματος και παροχής δωρεάν πρόσβασης, σε μια προσπάθεια να παρακαμφθούν οι περιορισμοί. Παρ’ όλα αυτά, το υψηλό κόστος και ο κίνδυνος εντοπισμού των τερματικών καθιστούν αναγκαία την ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων, όπως η direct-to-cell τεχνολογία.
Στο αμερικανικό Κογκρέσο εξετάζονται ήδη νομοθετικές πρωτοβουλίες για την αξιολόγηση και ενδεχόμενη ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων στο Ιράν, αν και βασικό εμπόδιο παραμένει το ρυθμιστικό πλαίσιο και η αδειοδότηση εκπομπής σήματος.
Η ενίσχυση των επικοινωνιών θεωρείται κρίσιμη, καθώς — σύμφωνα με αναλυτές — η δυνατότητα των πολιτών να μεταδίδουν πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε φαινόμενα βίαιης καταστολής.