Η αμερικανική στρατιωτική επίθεση στη Βενεζουέλα ενδέχεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ενίσχυση των κινεζικών εδαφικών διεκδικήσεων, ιδίως σε ζητήματα όπως η Ταϊβάν και τμήματα της Νότιας Σινικής Θάλασσας, εκτιμούν διεθνείς αναλυτές.
Η επιχείρηση των ΗΠΑ, που κατέληξε στη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, προσφέρει στο Πεκίνο ένα απροσδόκητο πολιτικό και διπλωματικό πλεονέκτημα. Βραχυπρόθεσμα, η Κίνα αναμένεται να αξιοποιήσει τις εξελίξεις για να εντείνει την κριτική της προς την Ηνωμένες Πολιτείες και να ενισχύσει τη θέση της στη διεθνή σκηνή. Σε δεύτερο χρόνο, η κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα από το Πεκίνο για να υπερασπιστεί τη στάση του σε εδαφικά ζητήματα όπως η Ταϊβάν, το Θιβέτ και τα νησιά της Ανατολικής και Νότιας Κίνας.
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι το γεωπολιτικό χρονοδιάγραμμα του προέδρου Σι Τζινπίνγκ δεν συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στη Λατινική Αμερική, αλλά επηρεάζεται πρωτίστως από εσωτερικούς πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες της Κίνας.
«Δώρο επιχειρημάτων στο Πεκίνο»
«Για χρόνια, η θέση της Ουάσινγκτον ήταν ότι οι κινεζικές ενέργειες παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο. Η επίθεση στη Βενεζουέλα αποδυναμώνει σοβαρά αυτό το επιχείρημα», σημειώνει ο Γουίλιαμ Γιανγκ, αναλυτής της International Crisis Group.
Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειάς της — θέση που απορρίπτει κατηγορηματικά η κυβέρνηση του νησιού — ενώ διεκδικεί σχεδόν ολόκληρη τη Νότια Σινική Θάλασσα, περιοχή ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο. Οι κινεζικές αξιώσεις συγκρούονται άμεσα με τα συμφέροντα πολλών κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας, τα οποία επίσης διεκδικούν τμήματα της περιοχής.
Η κινεζική κυβέρνηση καταδίκασε ανοιχτά την αμερικανική επίθεση, χαρακτηρίζοντάς την παραβίαση του διεθνούς δικαίου και απειλή για την ειρήνη και την ασφάλεια στη Λατινική Αμερική. Παράλληλα, απαίτησε την άμεση απελευθέρωση του Μαδούρο και της συζύγου του, οι οποίοι κρατούνται στη Νέα Υόρκη εν αναμονή της δίκης τους.
Το κρατικό πρακτορείο Xinhua έκανε λόγο για «απροκάλυπτη ηγεμονική συμπεριφορά», υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική εισβολή αποκαλύπτει πως η λεγόμενη «διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες» αποτελεί στην πράξη εργαλείο εξυπηρέτησης των αμερικανικών συμφερόντων.
Ταϊβάν: πίεση χωρίς άμεση κλιμάκωση
Η Ταϊβάν βρίσκεται στο επίκεντρο της κινεζικής στρατηγικής πίεσης. Την περασμένη εβδομάδα, η Κίνα περικύκλωσε το νησί με τα μεγαλύτερα στρατιωτικά γυμνάσια που έχει πραγματοποιήσει ποτέ, επιδεικνύοντας τη δυνατότητα αποκοπής του από εξωτερική υποστήριξη. Παρ’ όλα αυτά, αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο δεν αναμένεται να κλιμακώσει άμεσα σε στρατιωτική επίθεση.
«Η κατάληψη της Ταϊβάν εξαρτάται από τις ακόμη ανεπαρκείς στρατιωτικές δυνατότητες της Κίνας και όχι από τις ενέργειες του Τραμπ σε μια μακρινή ήπειρο», τονίζει ο Σι Γινχόνγκ, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Ρενμίν.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Νιλ Τόμας της Asia Society σημειώνει ότι η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν εσωτερική υπόθεση και είναι απίθανο να επικαλεστεί τη Βενεζουέλα ως νομικό προηγούμενο. «Αυτό που θα επιθυμούσε ο Σι», εκτιμά, «είναι να μετατραπεί η Βενεζουέλα σε ένα παρατεταμένο τέλμα για τον Τραμπ».