Αντί για μια απλή ανακωχή, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να ρίξει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το Ιράν ένα χαρτί που περιπλέκει τα πράγματα για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Με μια μακροσκελή ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι το περασμένο Σαββατοκύριακο πήρε ο ίδιος τηλέφωνο τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Αιγύπτου και της Ιορδανίας.
Το αίτημά του; Να καθίσουν όλοι μαζί στο ίδιο τραπέζι και να αναγνωρίσουν επίσημα το Ισραήλ, προσχωρώντας στις «Συμφωνίες του Αβραάμ». Για τον Τραμπ, αυτό το περίπλοκο διπλωματικό παζλ είναι ο μόνος τρόπος για να κλείσει οριστικά ο πόλεμος με την Τεχεράνη, δημιουργώντας έναν πρωτοφανή παγκόσμιο συνασπισμό που, όπως λέει, θα αποτελούσε ύψιστη τιμή για τον ίδιο αν έπαιρνε σάρκα και οστά.
Το τείχος των αντιδράσεων και η άμεση απόρριψη
Η στρατηγική αυτή, ωστόσο, προσκρούει ήδη σε σημαντικά εμπόδια. Το Πακιστάν έγινε η πρώτη χώρα που απέρριψε επίσημα την πρόταση, με πηγές που γνωρίζουν το θέμα να ξεκαθαρίζουν στο Reuters ότι η κατάπαυση του πυρός με το Ιράν και η αναγνώριση του Ισραήλ είναι δύο ζητήματα εντελώς ασύνδετα που δεν μπορούν να γεφυρωθούν.
Καμία από τις υπόλοιπες χώρες δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια, ενώ και το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου απέφυγε να σχολιάσει την πρωτοβουλία. Αναλυτές εκτιμούν ότι μια θετική ανταπόκριση φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη στην παρούσα φάση, καθώς η κοινή γνώμη στον μουσουλμανικό κόσμο παραμένει έντονα εχθρική προς το Ισραήλ λόγω της σφοδρότητας των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Λωρίδα της Γάζας.
Παράλληλα, χώρες όπως η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τουρκία, αν και διατηρούν ήδη διπλωματικούς διαύλους με το Ισραήλ, βλέπουν τις σχέσεις τους να δοκιμάζονται σκληρά από την εν εξελίξει ανθρωπιστική κρίση στα παλαιστινιακά εδάφη.
Στρατηγικός ελιγμός ή διπλωματική αυταπάτη;
Ενώ ο Τραμπ εμφανίζεται αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών με το Ιράν, χωρίς ωστόσο να δίνει ενδείξεις για άμεση συμφωνία, η αμερικανική πολιτική σκηνή εμφανίζεται διχασμένη. Από τη μία πλευρά, στενοί σύμμαχοι του προέδρου, όπως ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, στηρίζουν θερμά την ιδέα χαρακτηρίζοντάς την ως μια απόλυτα μεταρρυθμιστική λύση για την παγκόσμια ασφάλεια που θα μπορούσε να κάμψει τις αντιδράσεις των σκεπτικιστών στην Ουάσιγκτον.
Από την άλλη πλευρά, έμπειροι αναλυτές της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων (International Crisis Group) προειδοποιούν ότι ο Λευκός Οίκος ουσιαστικά αντικαθιστά μια φαντασίωση με μια άλλη. Όπως επισημαίνουν, η πεποίθηση ότι μια εύθραυστη διμερής συμφωνία με την Τεχεράνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης για να εδραιώσει μια εντελώς νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, παραβλέπει τις βαθιές και ιστορικές περιφερειακές αντιθέσεις.