Η διαφαινόμενη συμφωνία της κυβέρνησης Τραμπ με την Τεχεράνη για την προσωρινή αποστρατιωτικοποίηση των Στενών του Ορμούζ, με αντάλλαγμα τη χαλάρωση των κυρώσεων, ερμηνεύεται ως μια σημαντική τακτική επικράτηση του ισλαμικού καθεστώτος.
Παρά τις καταστροφικές αεροπορικές επιδρομές που δέχθηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, το Ιράν επέδειξε αντοχή και κατάφερε να μετατρέψει τον έλεγχο των Στενών σε ένα πανίσχυρο όπλο πίεσης κατά της παγκόσμιας οικονομίας, αναγκάζοντας την Ουάσινγκτον σε συμβιβασμό προκειμένου να αποφευχθεί μια παγκόσμια ύφεση.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο εσωτερικών ανακατατάξεων για την Ισλαμική Δημοκρατία. Οι πρόσφατες στρατιωτικές ήττες και οι καταστροφές πυρηνικών υποδομών πυροδότησαν λαϊκές εξεγέρσεις, τις οποίες το καθεστώς κατέστειλε βίαια.
Παράλληλα, οδήγησαν σε εσωτερική μετατόπιση της εξουσίας προς τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) και τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Η νέα αυτή ηγεσία υιοθέτησε το δόγμα της «επιθετικής αποτροπής», θεωρώντας τα Στενά του Ορμούζ ως τη δική τους «ατομική βόμβα» – μια πηγή μόνιμων εσόδων μέσω διοδίων που καθιστά το Ιράν απρόσβλητο από κυρώσεις και αντισταθμίζει τις ζημιές στο πυρηνικό του πρόγραμμα.
Το γεωπολιτικό αδιέξοδο και ο ρόλος των πληροφοριών
Η προσπάθεια των ΗΠΑ να απεμπλακούν από τους «αιώνιους πολέμους» της Μέσης Ανατολής, μεταθέτοντας την ευθύνη ασφαλείας στο Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου, αποδείχθηκε ανέφικτη.
Η διατήρηση της ελευθεροπλοΐας απαιτεί πλέον μια τεράστια, δαπανηρή και μόνιμη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα των ΗΠΑ να στρέψουν τις δυνάμεις τους προς την Ασία και την Κίνα.
Επιπλέον, μια ενδεχόμενη αποχώρηση της αμερικανικής αρμάδας θα σφράγιζε τη νίκη της Τεχεράνης, ωθώντας τη Ρωσία και την Κίνα να αναβαθμίσουν τη στρατηγική τους συμμαχία με το Ιράν.
Η γεωπολιτική αποτυχία στον Κόλπ επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για μια μακροπρόθεσμη στρατηγική αλλαγής καθεστώτος (regime change) στην Τεχεράνη, ως τη μόνη οριστική λύση στο ιρανικό πρόβλημα.
Στο πεδίο των μυστικών υπηρεσιών, ο ακήρυχτος πόλεμος εντείνεται, με το Ισραήλ να επιδεικνύει μεγαλύτερη ανάληψη ρίσκου σε σχέση με την Ουάσινγκτον, εξετάζοντας ακόμη και τον εξοπλισμό μειονοτικών ομάδων (όπως οι Κούρδοι και οι Μπαλούχοι) εντός του Ιράν για την πρόκληση εσωτερικής φθοράς.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι καμία ξένη παρέμβαση δεν μπορεί να ανατρέψει το θεοκρατικό καθεστώς αν δεν υπάρξει μαζική εξέγερση των κυρίαρχων εθνοτικών ομάδων (Περσών και Αζέρων) και ρωγμές στην κυβερνώσα ελίτ. Προς το παρόν, οι ΗΠΑ βρίσκονται εγκλωβισμένες στις επώδυνες συνέπειες μιας στρατηγικής υποχώρησης, ενώ η αιματηρή αναμέτρηση με το Ιράν αναμένεται να συνεχιστεί.