Κουβανοί σύμβουλοι ασφαλείας και γιατροί αρχίζουν να αποσύρονται από τη Βενεζουέλα, καθώς η μεταβατική κυβέρνηση της προσωρινής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκες δέχεται ισχυρές πιέσεις από την Ηνωμένες Πολιτείες να αποδυναμώσει τον στενότερο αριστερό της σύμμαχο στη Λατινική Αμερική. Την εξέλιξη περιγράφουν 11 πηγές με γνώση των γεγονότων, τις οποίες επικαλείται το Reuters.
Σύμφωνα με τέσσερις από τις πηγές, η Ροντρίγκες έχει πλέον αναθέσει την προσωπική της ασφάλεια αποκλειστικά σε Βενεζουελάνους σωματοφύλακες, σε αντίθεση με τον ανατραπέντα πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο και τον προκάτοχό του Ούγκο Τσάβες, οι οποίοι βασίζονταν σε επίλεκτες κουβανικές δυνάμεις.
Η κυβέρνηση της Κούβα ανακοίνωσε ότι 32 Κουβανοί σκοτώθηκαν κατά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου. Οι απώλειες αυτές αφορούσαν προσωπικό που εντασσόταν σε μια πολυετή και βαθιά συνεργασία ασφαλείας μεταξύ Καράκας και Αβάνας, η οποία είχε διαμορφωθεί από τα τέλη της δεκαετίας του 2000.
Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, Κουβανοί αξιωματούχοι πληροφοριών είχαν ενσωματωθεί σε καίριες δομές του κρατικού μηχανισμού, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής ιεραρχίας και της ισχυρής αντικατασκοπευτικής υπηρεσίας DGCIM, η οποία διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην εξουδετέρωση της εσωτερικής αντιπολίτευσης. «Η κουβανική επιρροή ήταν κρίσιμη για την επιβίωση της κυβέρνησης των Τσαβίστας», σημείωσε ο Αλεχάντρο Βελάσκο, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.
Πρώην αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών της Βενεζουέλας ανέφερε ότι ορισμένοι Κουβανοί σύμβουλοι απομακρύνθηκαν από θέσεις-κλειδιά στη DGCIM, ενώ τις τελευταίες εβδομάδες μέρος του κουβανικού ιατρικού και συμβουλευτικού προσωπικού επέστρεψε αεροπορικώς στην Αβάνα. Πηγή προσκείμενη στο κυβερνών κόμμα αποδίδει τις αποχωρήσεις σε άμεση εντολή της Ροντρίγκες, υπό το βάρος των αμερικανικών πιέσεων, αν και άλλες πηγές δεν διευκρινίζουν αν πρόκειται για εξαναγκασμό, οικειοθελή αποχώρηση ή ανάκληση από την κουβανική πλευρά.
Η απομάκρυνση των Κουβανών από την προεδρική φρουρά και την αντικατασκοπεία δεν είχε γίνει έως τώρα γνωστή.
Στόχος του Τραμπ οι δεσμοί Καράκας–Αβάνας
Πριν από την ανατροπή του Μαδούρο, χιλιάδες Κουβανοί γιατροί, νοσηλευτές και προπονητές εργάζονταν στη Βενεζουέλα στο πλαίσιο κοινωνικών προγραμμάτων, με αντάλλαγμα την παροχή πετρελαίου προς την Κούβα. Μετά την αμερικανική επέμβαση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι στόχος του είναι η πλήρης διακοπή της σχέσης ασφαλείας των δύο χωρών, κατηγορώντας την Αβάνα ότι στήριζε επί χρόνια τα καθεστώτα της Βενεζουέλας.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί «πολύ καλή σχέση» με τη νέα ηγεσία της Βενεζουέλας και θεωρεί ότι τα συμφέροντα της Ροντρίγκες ευθυγραμμίζονται με τους αμερικανικούς στρατηγικούς στόχους. Η αποδυνάμωση των δεσμών με την Κούβα εντάσσεται, σύμφωνα με την ίδια πηγή, στη συνολικότερη στρατηγική πίεσης προς την κυβέρνηση της Αβάνας.
Παρότι η κουβανική παρουσία περιορίζεται, πηγές του Reuters εκτιμούν ότι ορισμένοι πράκτορες πληροφοριών ενδέχεται να παραμείνουν στη χώρα για λόγους παρακολούθησης των εξελίξεων. Όπως σχολίασε ο Φρανκ Μόρα, η Ροντρίγκες «κινείται προσεκτικά», επιδιώκοντας να κρατήσει αποστάσεις από την Κούβα χωρίς να διαρρήξει πλήρως τους δεσμούς, μέχρι να παγιώσει την εξουσία της.