Έντονες διαβουλεύσεις μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Γαλλίας ακολούθησαν τις συμφωνίες μεταξύ ΑΔΜΗΕ, Meridiam και Nexans για τα επόμενα βήματα του Great Sea Interconnector (GSI), της υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Φιλελεύθερου Κύπρου, η επανεκκίνηση του έργου και κυρίως η συνέχιση των θαλάσσιων ερευνών αποτέλεσαν αντικείμενο τηλεφωνικών διαβουλεύσεων μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Εμανουέλ Μακρόν.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η ολοκλήρωση των βυθομετρήσεων και η έκδοση νέας Navtex από τις ελληνικές Αρχές, προκειμένου να επαναρχίσουν οι έρευνες στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου.
Το 60% των βυθομετρήσεων έχει ολοκληρωθεί
Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, μέχρι σήμερα έχει πραγματοποιηθεί περίπου το 60% των απαιτούμενων βυθομετρήσεων.
Το υπόλοιπο τμήμα, ωστόσο, θεωρείται τόσο τεχνικά δυσκολότερο όσο και πολιτικά πιο ευαίσθητο, καθώς αφορά θαλάσσιες περιοχές νότια της Κάσου, όπου η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις με βάση το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η ολοκλήρωση των ερευνών θεωρείται απαραίτητη προκειμένου να καθοριστεί η τελική όδευση του καλωδίου που θα συνδέσει την Κοφίνου στην Κύπρο με την Κορακιά στην Κρήτη και, μέσω αυτής, το κυπριακό δίκτυο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.
Νέα Navtex μόλις ολοκληρωθούν οι τεχνικές προετοιμασίες
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι Μητσοτάκης, Χριστοδουλίδης και Μακρόν συμφωνούν ότι η έκδοση νέας Navtex πρέπει να ακολουθήσει αμέσως μόλις η Meridiam και η Nexans ολοκληρώσουν τις αποφάσεις για το επιχειρησιακό σκέλος των θαλάσσιων ερευνών.
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει προηγουμένως να αποφασιστεί ποια εταιρεία ή κοινοπραξία θα αναλάβει τις τελικές βυθομετρήσεις, ποια πλοία θα χρησιμοποιηθούν και ποιο θα είναι το σχετικό χρονοδιάγραμμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση για το πότε θα ξεκινήσουν οι νέες έρευνες ή για το ποιος θα τις πραγματοποιήσει.
Προς πλήρως γαλλικό σχήμα;
Οι πληροφορίες του Φιλελεύθερου αναφέρουν ότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να μην συνεχιστεί η συνεργασία της Nexans με την ιταλική NextGeo, η οποία είχε χρησιμοποιήσει κυρίως το ερευνητικό πλοίο IEVOLI Relume.
Αντίθετα, εξετάζεται το ενδεχόμενο οι τελικές θαλάσσιες έρευνες να ανατεθούν σε γαλλική εταιρεία ή κοινοπραξία.
Εφόσον αυτό επιβεβαιωθεί, το έργο θα αποκτήσει ακόμη ισχυρότερο γαλλικό αποτύπωμα: η Meridiam θα διατηρεί την πλειοψηφική συμμετοχή στον GSI, η Nexans θα κατασκευάζει και θα ποντίζει το καλώδιο και γαλλικό σχήμα θα μπορούσε να αναλάβει τις βυθομετρήσεις.
Η γεωπολιτική διάσταση
Η πιθανότητα αυτή έχει σαφή γεωπολιτική διάσταση. Εφόσον οι βασικές πτυχές του έργου περάσουν σε γαλλικά επιχειρηματικά συμφέροντα, οποιαδήποτε νέα Navtex για τη συνέχιση των ερευνών νότια της Κάσου δεν θα αφορά πλέον μόνο ελληνικά ή κυπριακά συμφέροντα, αλλά και άμεσα γαλλικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα.
Αυτό ενισχύει τη βαρύτητα της γαλλικής πολιτικής στήριξης στο έργο, σε μια περιοχή όπου η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική υφαλοκρηπίδα και επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ο ΑΔΜΗΕ, πάντως, διατηρεί την τεχνική ηγεσία και την ευθύνη λειτουργίας του έργου μετά την ηλέκτρισή του, χωρίς ακόμη να έχει αποσαφηνιστεί πλήρως ο ρόλος του στη συνέχεια της κατασκευής.
Προχωρά και το τμήμα Κύπρου – Ισραήλ
Παράλληλα, επιταχύνονται οι διαδικασίες και για το δεύτερο μεγάλο σκέλος του GSI, τη διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ.
Ο ΑΔΜΗΕ έχει ήδη καταθέσει στις ρυθμιστικές αρχές Κύπρου και Ισραήλ τα αναγκαία έγγραφα για τον επιμερισμό του κόστους της επένδυσης.
Το συγκεκριμένο τμήμα προβλέπεται να έχει μήκος περίπου 324 χιλιόμετρα, σε βάθη έως 2.200-2.400 μέτρα, με ισχύ 1.000 MW και δυνατότητα αμφίδρομης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο σταθμός μετατροπής στην Κύπρο σχεδιάζεται στην Κοφίνου και στο Ισραήλ στη Χαντέρα.
Γαλλικό ενδιαφέρον και για το Ισραήλ
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η Meridiam ενδιαφέρεται έντονα και για την ταχεία προώθηση του τμήματος Κύπρου – Ισραήλ, τόσο για οικονομικούς όσο και για γεωπολιτικούς λόγους.
Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει επανειλημμένα εκφράσει στήριξη στη διασύνδεση, θεωρώντας ότι μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια.
Νέα επίσημη διαβούλευση μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ σε ανώτατο επίπεδο αναμένεται μέσα στον Σεπτέμβριο.
Στο τραπέζι και διασύνδεση Κύπρου – Λιβάνου
Παράλληλα εξετάζεται και η ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Λιβάνου.
Έχει ήδη ζητηθεί σχετική μελέτη και χρηματοδότηση από την Παγκόσμια Τράπεζα, ενώ το θέμα αποτελεί αντικείμενο συζητήσεων μεταξύ του Νίκου Χριστοδουλίδη και του προέδρου του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, έντονο ενδιαφέρον για πιθανή συμμετοχή στις έρευνες και την κατασκευή έχουν εκδηλώσει και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μέσω κρατικών εταιρειών.
Η νέα εικόνα γύρω από τον GSI δείχνει ότι το έργο αποκτά ολοένα ισχυρότερη ευρωπαϊκή και γεωπολιτική διάσταση, με τη γαλλική εμπλοκή να αποτελεί πλέον βασικό παράγοντα για την επόμενη φάση των ερευνών και της κατασκευής.