Το πολιτικό στίγμα της κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να αποτυπώσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατά την ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παρουσιάζοντας τις βασικές προτεραιότητες της Λευκωσίας σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Ένωση. Η παρέμβαση πραγματοποιείται σε φόντο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, στον απόηχο και των δηλώσεων Τραμπ περί ενδεχόμενης προσάρτησης της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα κινηθεί στη βάση της ευθύνης που αναλαμβάνει η Κύπρος ως το νοτιοανατολικότερο σύνορο της ΕΕ και ως η μοναδική ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό καθεστώς παράνομης κατοχής. Στο επίκεντρο θα τεθεί το όραμα μιας Ευρώπης που ενισχύει τη στρατηγική της αυτονομία, την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά της, σε ένα περιβάλλον διαρκών και σύνθετων προκλήσεων.
Κεντρικό μήνυμα της ομιλίας θα είναι ότι η ουσιαστική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προϋποθέτει εσωτερική ισχύ και συνοχή, ικανότητα προστασίας των πολιτών, των συνόρων και των συμφερόντων της, αλλά και εξωστρέφεια μέσα από αξιόπιστες συνεργασίες και συμμαχίες. Θα τονιστεί ότι η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, ο σεβασμός της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας αποτελούν θεμέλια της ευρωπαϊκής ασφάλειας, στο ίδιο πνεύμα με τη σταθερή στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία απέναντι στη ρωσική εισβολή.
Οι προτεραιότητες της κυπριακής Προεδρίας θα αναπτυχθούν γύρω από πέντε αλληλένδετους πυλώνες. Ο πρώτος αφορά την αυτονομία μέσω της ασφάλειας και της άμυνας, με έμφαση στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ετοιμότητας, την εφαρμογή της Λευκής Βίβλου για το μέλλον της άμυνας και την προώθηση κομβικών πρωτοβουλιών για την αμυντική βιομηχανία. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η θαλάσσια ασφάλεια, η οικονομική και υδατική ασφάλεια, η προστασία των δημοκρατικών θεσμών από υβριδικές απειλές και η αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης.
Ο δεύτερος πυλώνας επικεντρώνεται στην ανταγωνιστικότητα ως βασική προϋπόθεση για μια πιο αυτόνομη Ένωση. Προτεραιότητες αποτελούν η μείωση της γραφειοκρατίας, η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς, η εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών και η ενδυνάμωση της ψηφιακής και ενεργειακής αυτονομίας με προσιτές και σταθερές τιμές ενέργειας.
Ο τρίτος πυλώνας αφορά μια Ευρώπη ανοικτή προς τον κόσμο, με τη διεύρυνση να προβάλλεται ως το ισχυρότερο γεωπολιτικό εργαλείο της Ένωσης, από την Ουκρανία και τη Μολδαβία έως τα Δυτικά Βαλκάνια και την Τουρκία. Παράλληλα, θα αναδειχθεί ο ρόλος της Κύπρου ως γέφυρας της ΕΕ με την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, καθώς και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στην περιοχή.
Ο τέταρτος πυλώνας δίνει έμφαση σε μια Ευρώπη αξιών και κοινωνικής συνοχής, με προτεραιότητες την προσιτή στέγαση, τη στήριξη παιδιών και νέων, την προστασία ανηλίκων στο διαδίκτυο και την ενίσχυση μιας πραγματικά αυτόνομης Ένωσης Υγείας.
Τέλος, ο πέμπτος πυλώνας αφορά τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, με στόχο ένα ισχυρό και φιλόδοξο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο που θα στηρίζει τις στρατηγικές επιλογές της Ένωσης. Η κυπριακή Προεδρία φιλοδοξεί να παραδώσει έως τον Ιούνιο του 2026 ένα ώριμο και ισορροπημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο, μέσα από διάλογο και συναινέσεις.