Σε μια ύστατη προσπάθεια αποτροπής μιας ευρείας περιφερειακής σύρραξης, τα κράτη του Κόλπου έχουν αναλάβει συντονισμένη διπλωματική πρωτοβουλία με στόχο τη διαμεσολάβηση ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη. Ανώτατο μέλος της σαουδαραβικής βασιλικής οικογένειας αποκάλυψε ότι η Σαουδική Αραβία, σε στενή συνεργασία με το Ομάν και το Κατάρ, επιχειρεί να πείσει το ιρανικό καθεστώς να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις για μια νέα πυρηνική συμφωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η παρασκηνιακή αυτή συνεννόηση ξεκίνησε κατόπιν άμεσου αιτήματος του ίδιου του Τραμπ, ο οποίος επιδιώκει μια συνολική συμφωνία που θα αντικαταστήσει προηγούμενα, αποτυχημένα σχήματα. Ωστόσο, το εγχείρημα σκοντάφτει στη βαθιά δυσπιστία της ιρανικής ηγεσίας απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες αντιμετωπίζονται στην Τεχεράνη ως αναξιόπιστος συνομιλητής, ιδίως υπό το καθεστώς της πολιτικής «μέγιστης πίεσης», που χαρακτηρίζεται ως πολιτικός εκβιασμός.
Τη σοβαρότητα του αδιεξόδου κατέδειξε πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν με τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Όπως μεταφέρεται από σαουδαραβικές πηγές, ο Πεζεσκιάν απέρριψε κατηγορηματικά τις αμερικανικές προτάσεις, υποστηρίζοντας ότι οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ ακυρώνονται κάθε φορά που αλλάζει η κυβέρνηση στην Ουάσινγκτον. Το μήνυμα αυτό διαβιβάστηκε στη συνέχεια στον Τραμπ, αποτυπώνοντας ξεκάθαρα τη στάση της Τεχεράνης.
Παρά το γεγονός ότι οι Ιρανοί θεωρούνται έμπειροι στις μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις, Σαουδάραβες αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι το επίπεδο της αμερικανικής πίεσης είναι πρωτοφανές. Αν και διακρίνονται ορισμένα σημάδια ευελιξίας από την ιρανική πλευρά, αυτά δεν επαρκούν ακόμη για να γεφυρώσουν το χάσμα. Η Σαουδική Αραβία, διατηρώντας στάση ουδετερότητας, ξεκαθαρίζει ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου της για στρατιωτικές επιχειρήσεις, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι επιδιώκει σταθερότητα και όχι εμπλοκή σε μια ενδεχόμενη σύγκρουση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εκτίμηση ότι το ιρανικό καθεστώς ενδέχεται να βλέπει σε μια περιορισμένη πολεμική σύγκρουση ένα μέσο εκτόνωσης της εσωτερικής πίεσης. Σύμφωνα με σαουδαραβικές πηγές, μια εξωτερική απειλή θα μπορούσε να λειτουργήσει ως άλλοθι για την καταστολή της εσωτερικής δυσαρέσκειας, στο όνομα της εθνικής ασφάλειας.
Οι ίδιες πηγές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση θα είχε βαρύτατες συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή, παρασύροντας περισσότερα κράτη και πλήττοντας σοβαρά τις οικονομίες τους. Καθώς το Ομάν και το Κατάρ συνεχίζουν τον ρόλο του διαμεσολαβητή, οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες για το αν η διπλωματική προσπάθεια του Κόλπου θα αποδώσει ή αν η Μέση Ανατολή θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο, επικίνδυνο κύκλο πολέμου.