Σε κατάσταση υψηλού συναγερμού βρίσκεται η Μέση Ανατολή μετά από δύο διαδοχικές προκλητικές κινήσεις της Τεχεράνης στον Περσικό Κόλπο, οι οποίες ερμηνεύονται ως «επιχειρήσεις χαρτογράφησης» των αμερικανικών αντανακλαστικών.
Σύγκρουση στον αέρα και τη θάλασσα
Στις 3 Φεβρουαρίου, ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου Shahed-129 προσέγγισε επικίνδυνα το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln. Η αμερικανική απάντηση ήταν ακαριαία, με ένα μαχητικό F-35C να απογειώνεται και να καταρρίπτει το drone. Λίγες ώρες αργότερα, σημειώθηκε νέα ένταση όταν ιρανικά ταχύπλοα επιχείρησαν να καταλάβουν δεξαμενόπλοιο αμερικανικής σημαίας. Η παρέμβαση αμερικανικού αντιτορπιλικού απέτρεψε την πειρατεία, σε ένα περιστατικό που θυμίζει τις τακτικές ναυτικής κλιμάκωσης του 2019.
Διπλωματική αντεπίθεση στο Ομάν
Ενώ η ένταση στο πεδίο κορυφώνεται, το διπλωματικό προσκήνιο μεταφέρεται από την Τουρκία στο Ομάν. Κατόπιν ιρανικού αιτήματος, το οποίο αποδέχθηκε η κυβέρνηση Τραμπ, οι κρίσιμες συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα θα διεξαχθούν αύριο στο Σουλτανάτο.
Η Τεχεράνη επιδιώκει ένα αυστηρά διμερές σχήμα, αποκλείοντας περιφερειακούς παίκτες όπως η Σαουδική Αραβία και η Αίγυπτος, προκειμένου να περιορίσει την ατζέντα αποκλειστικά στα πυρηνικά και να αποφύγει πιέσεις για το βαλλιστικό της πρόγραμμα. Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αναμένεται να βρεθούν οι στενοί συνεργάτες του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, απέναντι στον Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί.
Αντιφάσεις και εσωτερική πίεση
Παρά τις φήμες για πιθανές ιρανικές παραχωρήσεις (ακόμη και για μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου), το κλίμα εντός της Τεχεράνης παραμένει διχασμένο:
- Σκληρή γραμμή: Συνεργάτες του Αγιατολάχ Χαμενεΐ απορρίπτουν τη μεταφορά αποθεμάτων στο εξωτερικό και τονίζουν ότι η στήριξη στον «Άξονα της Αντίστασης» (Χεζμπολάχ κ.α.) είναι αδιαπραγμάτευτη.
- Εσωτερικό μέτωπο: Η ηγεσία δέχεται πιέσεις από νέες φοιτητικές διαμαρτυρίες στη Μασχάντ, οι οποίες αναζωπυρώνονται με αφορμή τελετές μνήμης για θύματα της κρατικής καταστολής.
Το αυριανό τετ-α-τετ στο Ομάν θεωρείται ορόσημο, καθώς θα δείξει αν η τακτική της «ελεγχόμενης κλιμάκωσης» στον Κόλπο θα οδηγήσει σε διπλωματική υποχώρηση ή σε νέα ρήξη.