Ένα εκτεταμένο νομοσχέδιο με στόχο τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και την ανακούφιση εκατομμυρίων πολιτών στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης. Η νομοθετική πρωτοβουλία, με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες», φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε χρόνιες παθογένειες της διοίκησης και σε διαδικασίες που, όπως σημείωσε, παραπέμπουν σε «καθημερινή παράνοια».
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα διοικητικών αλλαγών, όπως νέους κανόνες για τα πιστοποιητικά που ζητά το Δημόσιο, την επέκταση του μοντέλου του ΕΦΚΑ με πιστοποιημένους επαγγελματίες και σε άλλες υπηρεσίες, την υποχρεωτική και έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών για εγκυκλίους και ωράρια, καθώς και τη μετατροπή των συμβολαιογράφων σε πλήρη σημεία εξυπηρέτησης «one stop shop».
Ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη δείξει απτά αποτελέσματα στη σύγκρουση με το «βαθύ κράτος», φέρνοντας ως παραδείγματα τον εκσυγχρονισμό του ΕΦΚΑ, όπου ο χρόνος απονομής συντάξεων προσεγγίζει πλέον τα ευρωπαϊκά δεδομένα, την τηλεφωνική γραμμή 1566, την αξιολόγηση στο Δημόσιο και τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Όπως ανέφερε, τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την περαιτέρω εμβάθυνση της αξιολόγησης, την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας στο Δημόσιο, παρεμβάσεις στις πολεοδομίες και τη μεταρρύθμιση στον ΟΣΕ.
Στην καρδιά του νομοσχεδίου βρίσκονται 14 στοχευμένες παρεμβάσεις. Κεντρική αλλαγή αποτελεί η αντικατάσταση δεκάδων πιστοποιητικών με υπεύθυνη δήλωση του πολίτη, μέχρι να καταστεί πλήρως λειτουργική η διαλειτουργικότητα των συστημάτων. Περίπου 30 συχνά ζητούμενα πιστοποιητικά –όπως ληξιαρχικές πράξεις, τίτλοι σπουδών και πιστοποιητικά ιθαγένειας– δεν θα απαιτούνται πλέον από τους πολίτες, εφόσον τα στοιχεία υπάρχουν ήδη στη διοίκηση. Παράλληλα, θεσπίζονται αυστηρές κυρώσεις για ψευδείς δηλώσεις, με πρόστιμα και ποινικές συνέπειες ανάλογες του παράνομου οφέλους, ενώ προβλέπεται ακόμη και απώλεια του δικαιώματος χρήσης υπεύθυνης δήλωσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο ζήτημα των ακινήτων, καθώς το Δημόσιο παύει να διεκδικεί ιδιοκτησίες πολιτών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως ακίνητα με μεταγραφή πριν από το 1975 ή περιουσίες που παραχωρήθηκαν με αποφάσεις δημόσιων αρχών. Παράλληλα, καταργούνται εκκρεμείς δίκες για αυτές τις υποθέσεις, με εξαίρεση κοινόχρηστους χώρους, αιγιαλούς, αρχαιολογικές ζώνες και περιοχές που καλύπτονται από τη δασική νομοθεσία.
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης ψηφιακή παρακολούθηση της πορείας των αιτημάτων των πολιτών, ενισχύει τον ρόλο του Συμβούλου Ακεραιότητας στη διαχείριση καταγγελιών, προβλέπει περιπτώσεις όπου το Δημόσιο δεν θα ασκεί ένδικα μέσα σε υποθέσεις με έντονη κοινωνική διάσταση και θεσπίζει μηχανισμό συμμόρφωσης της διοίκησης με δικαστικές αποφάσεις μέσω των μονάδων εσωτερικού ελέγχου.
Στο ίδιο πλαίσιο, καθιερώνεται η υποχρεωτική ανάρτηση εγκυκλίων και ωραρίων στις ιστοσελίδες των φορέων, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν έγκαιρα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, ενώ προωθείται η ενιαία ερμηνεία της νομοθεσίας σε διοικητικές ενστάσεις για να αποφεύγονται ανισότητες μεταξύ περιοχών.
Τέλος, προβλέπεται η επέκταση του «μοντέλου ΕΦΚΑ» με πιστοποιημένους επαγγελματίες και σε άλλες υπηρεσίες, η ενίσχυση του ρόλου των συμβολαιογράφων ως ενιαίων σημείων εξυπηρέτησης για μεταβιβάσεις ακινήτων, η απλούστευση των διαδικασιών για τοπογραφικά, φόρους κληρονομιάς και κατασχέσεις, καθώς και η δυνατότητα της ΑΑΔΕ να αποδεσμεύει οριστικά ακίνητα από κατασχέσεις.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το νομοσχέδιο συνιστά μια συνολική προσπάθεια εκλογίκευσης της διοίκησης, με στόχο ένα Δημόσιο πιο αποτελεσματικό, διαφανές και, κυρίως, πιο φιλικό προς τον πολίτη.