Σε οριακό σημείο βρίσκονται οι σχέσεις Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με το κλίμα να παραμένει ιδιαίτερα φορτισμένο ενόψει των προγραμματισμένων συνομιλιών της Παρασκευής. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο NBC News, απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση προς τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ, υπογραμμίζοντας πως «θα πρέπει να ανησυχεί πολύ» ενόψει της κρίσιμης διπλωματικής αναμέτρησης.
Διαφωνία για το πλαίσιο των συνομιλιών
Αρχικά, οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να συναντηθούν στις 6 Φεβρουαρίου στην Κωνσταντινούπολη, παρουσία και περιφερειακών παρατηρητών. Ωστόσο, η Τεχεράνη επιχείρησε να μεταβάλει την έδρα και τη μορφή των επαφών, προκρίνοντας έμμεσες διμερείς διαπραγματεύσεις στο Ομάν, με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Σε πρώτη φάση, αμερικανικές πηγές φέρονταν να απορρίπτουν το αίτημα αλλαγής τοποθεσίας, επιμένοντας στο αρχικό σχέδιο της Κωνσταντινούπολης. Παρά τις αντιρρήσεις, νεότερες πληροφορίες ανέφεραν ότι οι συνομιλίες τελικά προγραμματίζονται να πραγματοποιηθούν στη Μουσκάτ του Ομάν, το πρωί της Παρασκευής, εξέλιξη που συνιστά μετατόπιση από τον αρχικό σχεδιασμό.
Κατά τις ίδιες πηγές, η μεταφορά της έδρας αποφασίστηκε και κατόπιν παρεμβάσεων αραβικών χωρών, οι οποίες παρότρυναν την Ουάσινγκτον να λάβει υπόψη τις θέσεις της Τεχεράνης.
Στόχος του Ιράν είναι η ατζέντα να περιοριστεί αυστηρά στο πυρηνικό πρόγραμμα και στην άρση των κυρώσεων, αποκλείοντας ζητήματα που αφορούν τις αμυντικές του δυνατότητες. Από αμερικανικής πλευράς, ωστόσο, είχε διαμηνυθεί σε προηγούμενη φάση ότι δεν γίνονται αποδεκτές αλλαγές ούτε στον τόπο ούτε στη μορφή των συνομιλιών.
Η γραμμή Ρούμπιο και η διεύρυνση της ατζέντας
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επιβεβαίωσε την ετοιμότητα της Ουάσινγκτον για διάλογο, θέτοντας όμως αυστηρούς όρους που επεκτείνουν σημαντικά τη θεματολογία.
Όπως ανέφερε, ουσιαστική πρόοδος προϋποθέτει να τεθούν στο τραπέζι, πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα, το βεληνεκές των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων, η στήριξη σε ένοπλες οργανώσεις, καθώς και ζητήματα εσωτερικής διακυβέρνησης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, αν και ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ είναι έτοιμος να συμμετάσχει, δεν έχει οριστικοποιηθεί συνάντηση, επικαλούμενος αντικρουόμενα μηνύματα από την ιρανική πλευρά σχετικά με το αν έχει δοθεί τελική συγκατάθεση για το πλαίσιο των επαφών.
Σχέσεις σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Από τις αρχές του έτους, οι σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν κινούνται μεταξύ σκληρής ρητορικής και διακηρύξεων περί διαλόγου, με τρίτες χώρες να επιχειρούν διαμεσολάβηση για την αποκλιμάκωση.
Με την Ουάσινγκτον να επιδιώκει πολυμερή φόρμα συνομιλιών και την Τεχεράνη να προκρίνει πιο περιορισμένο και ελεγχόμενο πλαίσιο στο Ομάν, οι επικείμενες επαφές θεωρούνται καθοριστικές για το αν θα ανοίξει δίαυλος συνεννόησης ή αν η ένταση θα παγιωθεί περαιτέρω.