Με τη συμμετοχή εκπροσώπων από 27 χώρες πραγματοποιήθηκαν στην Ουάσιγκτον τα εγκαίνια του «Συμβουλίου Ειρήνης», πρωτοβουλίας του Ντόναλντ Τραμπ, με βασική αποστολή την επιτήρηση της εκεχειρίας στη Λωρίδα της Γάζας και τη σταθεροποίηση της περιοχής. Ωστόσο, η ίδρυση ενός οργάνου με έντονο προσωπικό αποτύπωμα και φιλοδοξία να λειτουργήσει πέραν του πλαισίου του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών προκαλεί επιφυλάξεις στη διεθνή σκηνή.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Ειρήνης των ΗΠΑ, το οποίο μετονομάστηκε σε Ινστιτούτο Ειρήνης Ντόναλντ Τζ. Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε σχέδιο ανοικοδόμησης για τη Γάζα, ανακοινώνοντας ότι εννέα χώρες –μεταξύ αυτών το Καζακστάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία– έχουν δεσμεύσει συνολικά 7 δισ. δολάρια, ενώ οι ΗΠΑ θα συνεισφέρουν επιπλέον 10 δισ.
Παράλληλα, ο Τραμπ διακήρυξε «το τέλος του πολέμου», αν και η εκεχειρία έχει ήδη παραβιαστεί και από τις δύο πλευρές. Σύμφωνα με τις παλαιστινιακές αρχές, οι νεκροί από την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός ανέρχονται σε πάνω από 600, ενώ το Ισραήλ κάνει λόγο για πέντε στρατιώτες που έχασαν τη ζωή τους σε επιθέσεις.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, προβλέπεται η ανάπτυξη Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης σε πέντε τομείς, αρχικά στη Ράφα, με στόχο τη συγκρότηση δύναμης έως 20.000 στρατιωτών. Ινδονησία, Μαρόκο, Καζακστάν, Κόσοβο και Αλβανία έχουν δεσμευθεί να συνεισφέρουν προσωπικό, ενώ η Αίγυπτος και η Ιορδανία θα αναλάβουν την εκπαίδευση 12.000 νεαρών Παλαιστινίων αστυνομικών.
Η Χαμάς εμφανίστηκε επιφυλακτική, με τον εκπρόσωπό της Χαζέμ Κασέμ να τονίζει ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι η επιβολή της εκεχειρίας στο πεδίο. Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι η ανοικοδόμηση δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τον αφοπλισμό της Χαμάς και της Ισλαμικής Τζιχάντ.
Παρά τις δεσμεύσεις, το διαθέσιμο ποσό απέχει σημαντικά από τα 53 δισ. δολάρια που εκτιμά η Παγκόσμια Τράπεζα ως αναγκαία για την πλήρη αποκατάσταση των τεράστιων ζημιών – με περίπου 300.000 κτίρια κατεστραμμένα ή σοβαρά πληγέντα.
Το νέο σχήμα εγείρει και θεσμικά ερωτήματα, καθώς δεν προβλέπεται από το καταστατικό του ΟΗΕ κάποιος εποπτικός ρόλος όπως αυτός που περιέγραψε ο Τραμπ. Ο αναλυτής του Bloomberg Αντρέας Κλουθ χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «υπερπροσωποποιημένη μορφή διπλωματίας», ενώ από το Βατικανό ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, επί των εξωτερικών υποθέσεων, υπογράμμισε ότι ο ΟΗΕ πρέπει να παραμείνει ο βασικός διαχειριστής διεθνών κρίσεων.
Στο εσωτερικό της Ευρώπης, η πρωτοβουλία προκάλεσε διχασμό: επίσημα μέλη είναι μόνο η Ουγγαρία και η Βουλγαρία, ενώ αρκετές χώρες –μεταξύ αυτών η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γερμανία– συμμετείχαν ως παρατηρητές. Αντίθετα, η Γαλλία και άλλοι ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθενται να ενταχθούν.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» φιλοδοξεί να αποτελέσει νέο πλαίσιο πολυμερούς διαχείρισης της κρίσης στη Γάζα, όμως η βιωσιμότητα και η θεσμική του κατοχύρωση παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.