Στο επίκεντρο της 25ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης βρέθηκε για ακόμη μία φορά το ζήτημα της οριστικής επιστροφής και επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα, θέμα που παραμένει στην ημερήσια διάταξη της Επιτροπής από το 1984.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών της Συνόδου, η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσίασε αναλυτικά τις θέσεις της Ελλάδας, υπογραμμίζοντας ότι τα Γλυπτά αφαιρέθηκαν παράνομα από τον Λόρδο Έλγιν πριν καταλήξουν στο Βρετανικό Μουσείο.
Η ελληνική πλευρά τόνισε ιδιαίτερα την απουσία επίσημου οθωμανικού φιρμανιού ή άλλου σχετικού σουλτανικού εγγράφου που να νομιμοποιεί την απόσπαση των Γλυπτών, ενώ αναφέρθηκε και στις σοβαρές φθορές που υπέστησαν τόσο κατά τη βίαιη απομάκρυνσή τους όσο και από μεταγενέστερες επεμβάσεις συντήρησης.
Παράλληλα, η ελληνική αντιπροσωπεία ενημέρωσε τα κράτη-μέλη για τις συνεχείς προσπάθειες της Αθήνας να βρεθεί κοινά αποδεκτή λύση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος εξαιτίας της πάγιας βρετανικής θέσης περί δανεισμού των Γλυπτών ως βάσης για οποιαδήποτε συμφωνία.
Η Αθήνα ανέδειξε επίσης το γεγονός ότι η βρετανική κυβέρνηση επιχείρησε πρόσφατα να εξαιρέσει 16 εθνικά μουσεία —ανάμεσά τους και το Βρετανικό Μουσείο— από συγκεκριμένες προβλέψεις του νόμου περί ιδρυμάτων, οι οποίες θα μπορούσαν να επιτρέψουν επιστροφές αντικειμένων για ηθικούς λόγους στις χώρες προέλευσής τους.
Η ελληνική πλευρά υπογράμμισε ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και της πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας, καλώντας το Ηνωμένο Βασίλειο να αποδείξει έμπρακτα τη βούλησή του να συμμορφωθεί με τις συστάσεις της UNESCO.
Από την πλευρά του, το Ηνωμένο Βασίλειο επανέλαβε τις πάγιες θέσεις του, υποστηρίζοντας ότι τα Γλυπτά αποκτήθηκαν νομίμως και ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπει την επιστροφή τους στην Ελλάδα. Παράλληλα, τόνισε ότι εκατομμύρια επισκέπτες έχουν πρόσβαση στα Γλυπτά μέσω της έκθεσής τους στο Βρετανικό Μουσείο.
Η παρουσίαση της ελληνικής αντιπροσωπείας έτυχε ευρείας στήριξης από την πλειοψηφία των κρατών-μελών της Επιτροπής, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Βραζιλία, η Αίγυπτος, η Κίνα, η Πολωνία και το Ιράν, αλλά και από χώρες-παρατηρητές όπως η Κύπρος, η Τουρκία, ο Λίβανος και το Μεξικό.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η εκ νέου παρέμβαση της Τουρκίας, η οποία υποστήριξε ότι δεν υπάρχει κανένα επίσημο οθωμανικό έγγραφο ή φιρμάνι που να δικαιολογεί την αφαίρεση των Γλυπτών από τον Παρθενώνα και κάλεσε το Ηνωμένο Βασίλειο να σταματήσει να χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο επιχείρημα στα διεθνή fora.
Η Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO υιοθέτησε νέα Σύσταση, με την οποία επαναλαμβάνει τις προηγούμενες αποφάσεις της και καλεί Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο να εντείνουν τις προσπάθειες για την εξεύρεση λύσης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιστορικές, πολιτιστικές, νομικές και ηθικές διαστάσεις του ζητήματος.
Για πρώτη φορά, μάλιστα, το κείμενο της Σύστασης αναγνωρίζει ρητά ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνδέονται άρρηκτα με την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.
Παράλληλα, η Επιτροπή εξέφρασε ανησυχία για τη μακροχρόνια εκκρεμότητα του ζητήματος και κάλεσε τον γενικό διευθυντή της UNESCO να συμβάλει στην πραγματοποίηση συναντήσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές, με στόχο την επίτευξη κοινά αποδεκτής λύσης.
Η υπόθεση των Γλυπτών θα παραμείνει στην ατζέντα και της επόμενης, 26ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής.
Στην ελληνική αντιπροσωπεία συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο γενικός γραμματέας Πολιτισμού Γεώργιος Διδασκάλου, ο γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης Νικόλαος Σταμπολίδης, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών Βασιλική Παπαγεωργίου, η προϊσταμένη της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του υπουργείου Εξωτερικών Άρτεμις Παπαθανασίου και ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO Γεώργιος Κουμουτσάκος.