Τρεις μήνες μετά το ξέσπασμα των πολεμικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, η διεθνής κοινότητα και οι Αμερικανοί σύμμαχοι παρακολουθούν με έκδηλη αμηχανία την απρόβλεπτη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία ταλαντεύεται διαρκώς ανάμεσα στις στρατιωτικές επιθέσεις και τις ξαφνικές διπλωματικές πρωτοβουλίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το πρακτορείο Associated Press, οι διαπραγματευτές των δύο χωρών κατέληξαν σε μια προκαταρκτική συμφωνία για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός για ακόμη 60 ημέρες, με σκοπό να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Παρά την πρόοδο αυτή, ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν έχει υπογράψει ακόμα το σχετικό μνημόνιο, με τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να επιβεβαιώνει ότι υπάρχουν ακόμη σημεία τριβής, ενώ το Ιράν τηρεί στάση σιωπής. Η ασυνέπεια αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στο Πεντάγωνο, καθώς περισσότεροι από 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή βρίσκονται σε διαρκή κατάσταση αναμονής, εγκλωβισμένοι στις κυβερνητικές παλινδρομήσεις.
Οι μετατοπίσεις αυτές αντανακλούν και μια εσωτερική πολιτική μάχη στην Ουάσινγκτον, ανάμεσα σε όσους ζητούν ολοκληρωτικό στρατιωτικό πλήγμα και σε εκείνους που ανησυχούν για την κατακόρυφη άνοδο των τιμών των καυσίμων και το πολιτικό κόστους ενόψει εκλογών.
Στρατιωτικά πλήγματα εν μέσω διαπραγματεύσεων
Η εύθραυστη εκεχειρία δοκιμάστηκε σκληρά, καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν τέσσερα ιρανικά drones πάνω από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία απειλούσαν τη ναυσιπλοΐα. Σε απάντηση, ο αμερικανικός στρατός εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές εναντίον σταθμού ελέγχου μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο στρατηγικής σημασίας λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς του νότιου Ιράν.
Η ένταση πυροδοτείται και από τις εμπρηστικές δηλώσεις του Τραμπ, ο οποίος απείλησε ακόμη και το Ομάν με στρατιωτική δράση αν προχωρήσει σε συμφωνία κοινού ελέγχου των Στενών με το Ιράν, ενώ επιχείρησε να συνδέσει την ειρηνευτική διαδικασία με τις Συμφωνίες του Αβραάμ και την ομαλοποίηση των σχέσεων των αραβικών κρατών με το Ισραήλ.
Οι όροι της συμφωνίας και το πυρηνικό αδιέξοδο
Το προσχέδιο της συμφωνίας ξεκαθαρίζει ότι το Ιράν υποχρεούται να απομακρύνει όλες τις θαλάσσιες νάρκες εντός 30 ημερών και απαγορεύει ρητά την επιβολή διοδίων στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία αυτή τη στιγμή διέρχονται μόλις 24 εμπορικά πλοία την ημέρα (έναντι 100 προ πολέμου).
Ως αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν σταδιακά τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και θα χαλαρώσουν τις κυρώσεις, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο, γεγονός που αναμένεται να ρίξει άμεσα τις διεθνείς τιμές του μαύρου χρυσού.
Ωστόσο, το μεγάλο αγκάθι παραμένει το πυρηνικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης. Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, το Ιράν διαθέτει 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, ένα βήμα πριν από την ποιότητα που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Το υλικό αυτό πιστεύεται ότι βρίσκεται θαμμένο κάτω από εγκαταστάσεις που έχουν ήδη υποστεί ζημιές από αμερικανικούς βομβαρδισμούς.
Αν και αναλυτές προτείνουν τη μεταφορά του αποθέματος στη Ρωσία ή την Κίνα, ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε κατηγορηματικά αυτό το σενάριο, αφήνοντας την επίλυση του πυρηνικού γρίφου για τις επόμενες, εξαιρετικά κρίσιμες, 60 ημέρες.