Σε τροχιά ενός νέου, σκληρού γύρου διαβουλεύσεων εισέρχονται η κυβέρνηση και οι εκπρόσωποι της αγοράς τροφίμων, με στόχο την αποκλιμάκωση των τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά.
Η χρονική συγκυρία κρίνεται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς στις 30 Ιουνίου εκπνέει το μέτρο για το ανώτατο περιθώριο κέρδους. Η παράτασή του ή μη αποτελεί μια καθαρά πολιτική απόφαση, η οποία θα σταθμιστεί με βάση τον κλαδικό πληθωρισμό αλλά και την προεκλογική περίοδο που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Από την πλευρά του, ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, επιδιώκει τη σύναψη μιας «εθνικής κοινωνικής συμφωνίας μείωσης τιμών» που θα εστιάζει σε είδη πρώτης ανάγκης.
Η κυβέρνηση ευελπιστεί ότι μια τέτοια εθελοντική δέσμευση για γενναίες μειώσεις τιμολογίων από την πλευρά των επιχειρήσεων θα καταστήσει πλέον αχρείαστη τη διατήρηση των αναγκαστικών διοικητικών μέτρων και του πλαφόν.
Σκεπτικισμός και κόπωση στο λιανεμπόριο
Οι εκπρόσωποι της αγοράς (Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας και Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων) δηλώνουν έτοιμοι να προσέλθουν στο τραπέζι του διαλόγου στο ανώτατο δυνατό επίπεδο, ωστόσο πίσω από τη θεσμική ευγένεια κρύβεται έντονος σκεπτικισμός και βαθιά κόπωση.
Στελέχη του κλάδου υπογραμμίζουν ότι από τον Μάρτιο του 2022 η αγορά λειτούργησε ελεύθερα, χωρίς κρατικές παρεμβάσεις στο κέρδος, μόλις για επτά μήνες. Κάνουν λόγο για κυβερνητική τακτική επικοινωνιακού χαρακτήρα, η οποία μεταθέτει πάγια τις ευθύνες της ακρίβειας στη βιομηχανία και τα σούπερ μάρκετ, υποστηρίζοντας ότι τα διοικητικά μέτρα περιορίζουν τον ανταγωνισμό χωρίς ουσιαστικό όφελος για τον καταναλωτή.
Τα μακροοικονομικά δεδομένα δείχνουν την πρωτογενή παραγωγή
Η βιομηχανία επεξεργασμένων τροφίμων παρουσιάζει συγκεκριμένα στοιχεία για να αποδείξει ότι δεν συμμετέχει στο πληθωριστικό κύμα. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΟΒΕ, ο πληθωρισμός στα επώνυμα μεταποιημένα προϊόντα από τον Αύγουστο του 2025 έως τον Απρίλιο του 2026 ήταν σχεδόν μηδενικός (-0,4% έως 0,6%).
Αντίθετα, η ακρίβεια τροφοδοτείται αποκλειστικά από τα μη επεξεργασμένα και εισαγόμενα αγαθά, με τις αυξήσεις στα νωπά προϊόντα να κινούνται σταθερά σε υψηλά μονοψήφια ή διψήφια ποσοστά (ενδεικτικά 12,5% τον φετινό Φεβρουάριο).
Ως οι βασικοί «τροφοδότες» της ακρίβειας στο καλάθι αναδεικνύονται πέντε κατηγορίες της πρωτογενούς παραγωγής, οι οποίες σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψαν τρομακτική σωρευτική άνοδο την τετραετία Απρίλιος 2022 - Απρίλιος 2026:
- Μοσχάρι: +56,39%
- Χοιρινό: +30,35%
- Φρούτα: +30,24%
- Αρνί - Κατσίκι: +29,16%
- Λαχανικά: +24,19%
Ιστορικό υψηλό για τον Δείκτη Εκροών
Η πίεση στην εγχώρια παραγωγή αποτυπώνεται ανάγλυφα στον Γενικό Δείκτη Τιμών Εκροών της ΕΛΣΤΑΤ. Μετά τα βίαια άλματα του 2023 και του 2024, ο δείκτης σημείωσε νέα ετήσια άνοδο 8% τον Μάρτιο του 2026, φτάνοντας στο ιστορικό υψηλό των 173,80 μονάδων και εξανεμίζοντας την πρόσκαιρη διόρθωση του 2025.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στις διαδοχικές εξωγενείς κρίσεις των τελευταίων ετών—όπως η εκτίναξη του ελαιολάδου, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή που επιβάρυναν την ενέργεια και τις μεταφορές, το αυξημένο κόστος ζωοτροφών, καθώς και οι εγχώριες ζωονόσοι που έπληξαν το ζωικό κεφάλαιο.
Η αγορά προειδοποιεί την κυβέρνηση πως αν δεν υπάρξουν ουσιαστικές παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους παραγωγής στην πηγή, οποιαδήποτε εθελοντική συμφωνία για το τελικό ράφι θα έχει εξαιρετικά βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα και περιορισμένο αποτέλεσμα.