Σε ένα κρεσέντο προκλητικότητας και ιστορικού αναθεωρητισμού προχώρησε για ακόμη μία φορά ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ξεδιπλώνοντας χωρίς προσχήματα τις ηγεμονικές βλέψεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή.
Εμφανιζόμενος με πλεόνασμα αλαζονείας, ο Ερντογάν διαμήνυσε ότι η Τουρκία κινείται «ανεξάρτητα και με αυτοπεποίθηση», υποστηρίζοντας ότι η χώρα του δεν εγκλωβίζεται σε «σενάρια τρίτων», αλλά αντίθετα «γράφει τη δική της ιστορία» και αλλάζει τις ισορροπίες.
Θέλοντας να νομιμοποιήσει τις παρεμβάσεις της Τουρκίας από τον Περσικό Κόλπο και τη Βόρεια Αφρική μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, ο Τούρκος πρόεδρος βάφτισε την επιθετική πολιτική της χώρας του ως «θάρρος, σχεδιασμό και ικανότητα ανεξάρτητης δράσης».
Η οθωμανική «φαντασίωση» ως επίσημο δόγμα
Το αφήγημα του Ερντογάν διολίσθησε γρήγορα σε μια απροκάλυπτη νοσταλγία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Επικαλούμενος το Προεδρικό Έμβλημα με τα 16 αστέρια, έκανε λόγο για μια ιστορία 2.200 ετών, υπενθυμίζοντας με νόημα ότι οι πρόγονοί του ίδρυσαν κράτη που εκτείνονταν από την Ευρώπη και τον Καύκασο μέχρι τα βάθη της Αφρικής.
Περιγράφοντας το οθωμανικό παρελθόν ως ένα «μεγάλο δέντρο που κυμάτιζε περήφανα τη σημαία σε τρεις ηπείρους για 600 χρόνια», ο Ερντογάν έσπευσε να συνδέσει τη σημερινή Τουρκική Δημοκρατία με την Αυτοκρατορία.
Χαρακτήρισε το σύγχρονο τουρκικό κράτος ως το «τελευταίο» —και όχι το πρώτο— δημιούργημα σε αυτά τα εδάφη, στέλνοντας σαφές μήνυμα στους γείτονές της ότι η Άγκυρα θεωρεί τον εαυτό της φυσικό κληρονόμο των οθωμανικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, με στόχο την «αιώνια ύπαρξη».
Ταυτόσημη η ατζέντα της αντιπολίτευσης: Συμφωνία στο δόγμα της «Μεγάλης Ιδέας»
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο, που αποδεικνύει ότι ο τουρκικός αναθεωρητισμός αποτελεί βαθιά ριζωμένη στρατηγική ολόκληρου του πολιτικού συστήματος της χώρας και όχι απλώς επιλογή του Ερντογάν, είναι οι δηλώσεις του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.
Ο Κιλιτσντάρογλου εμφανίστηκε ως ο καλύτερος θεωρητικός της νεοοθωμανικής επέκτασης, δηλώνοντας κυνικά ότι η Τουρκία «πρέπει να βρίσκεται εκεί που βρίσκονταν οι Οθωμανοί».
Παίρνοντας ως παράδειγμα την αποικιοκρατική πολιτική της Μεγάλης Βρετανίας στη Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) υπογράμμισε ότι η Τουρκία έχει «υποχρέωση» να επεκταθεί, να «μεγαλώσει και να μη συρρικνωθεί».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η χώρα του πρέπει να έχει δυναμική παρουσία στην οθωμανική γεωγραφία, στα τουρκόφωνα κράτη και, φυσικά, στη Μεσόγειο. Κατέληξε μάλιστα λέγοντας ότι το κόμμα του είναι αυτό που δίνει τις επεκτατικές κατευθυντήριες γραμμές στο τουρκικό κράτος, σφραγίζοντας την απόλυτη εθνική συναίνεση της Άγκυρας γύρω από την αμφισβήτηση των διεθνών συνθηκών.