Η επίσκεψη του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλου στην Αθήνα ξεπέρασε τον τυπικό εθιμοτυπικό χαρακτήρα, καθώς πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο έντονης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, με τις χριστιανικές κοινότητες των Αγίων Τόπων να αναζητούν διεθνείς εγγυήσεις ασφάλειας.
Λίγες ημέρες πριν από την άφιξή του στην ελληνική πρωτεύουσα, ο κ. Θεόφιλος βρέθηκε στον Λευκό Οίκο όπου συναντήθηκε με τον Ντόναλντ Τραμπ, με επίσημο αντικείμενο την προστασία της χριστιανικής παρουσίας και τη διατήρηση του ιστορικού καθεστώτος (status quo) στα ιερά προσκυνήματα.
Ωστόσο, ισραηλινά μέσα ενημέρωσης αποκαλύπτουν μια σημαντική γεωπολιτική διάσταση: ο Αμερικανός πρόδρος φέρεται να εξετάζει την αξιοποίηση του Πατριάρχη Ιεροσολύμων ως πιθανού διαμεσολαβητή ανάμεσα στη Μόσχα και το Κίεβο για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός στην Ουκρανία.
Αν και δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από τις δύο εμπόλεμες πλευρές, η επιλογή αυτή βασίζεται στο διεθνές κύρος του κ. Θεόφιλου και στους ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας που διατηρεί με διάφορα κέντρα ισχύος, συμπεριλαμβανομένου του Κρεμλίνου, από το οποίο μάλιστα του απονεμήθηκε το ρωσικό Τάγμα Φιλίας.
Στην Αθήνα, η πολιτική και εκκλησιαστική ηγεσία υποδέχθηκε τον Πατριάρχη προσφέροντας σαφή στήριξη στο έργο του, αλλά ταυτόχρονα έθεσε αυστηρά όρια προκειμένου να μην διαταραχθούν οι εσωτερικές ισορροπίες της Ορθοδοξίας.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, και ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος έστειλαν ένα διπλό μήνυμα: από τη μία πλευρά τόνισαν την ανάγκη σεβασμού του καθεστώτος των Αγίων Τόπων, και από την άλλη υπογράμμισαν με νόημα ότι η ενότητα της Ορθοδοξίας προϋποθέτει την πλήρη ευθυγράμμιση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο ως την πρωτόθρονη και πρωτεύθυνη Εκκλησία.
Η στάση της Αθήνας αντανακλά την έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο μιας εκκλησιαστικής αυτονόμησης που θα μπορούσε να ευνοήσει τους σχεδιασμούς της Μόσχας σε βάρος του Φαναρίου, ανακινώντας μνήμες από την αμφιλεγόμενη σύναξη του Αμμάν το 2020.
Από την πλευρά του, ο κ. Θεόφιλος επιδίωξε να αναδείξει τους ισχυρούς δεσμούς του με την Εκκλησία της Ελλάδος, χαρακτηρίζοντάς την ζωτική δύναμη και τροφό των Ορθοδόξων Εκκλησιών. Έγινε σαφές, ωστόσο, ότι η ελληνική υποστήριξη δόθηκε με σαφείς υποσημειώσεις πανορθόδοξης τάξης, αποδεικνύοντας ότι οι Άγιοι Τόποι αποτελούν ένα σύνθετο πεδίο όπου η πίστη διασταυρώνεται σταθερά με τη διεθνή διπλωματία.