Η εκτεταμένη διεθνής κάλυψη των πρόσφατων βουλευτικών εκλογών στην Αρμενία δικαιολογείται απόλυτα, καθώς το αποτέλεσμα ενδέχεται να πυροδοτήσει γεωστρατηγικές αλλαγές. Ο φιλοδυτικός πρωθυπουργός, Νικόλ Πασινιάν, επικράτησε στις κάλπες της 7ης Ιουνίου 2026 με ποσοστό λίγο πάνω από το 49%. Αν και το νούμερο αυτό του εξασφαλίζει τον κυβερνητικό έλεγχο, δεν του παρέχει την απαραίτητη συνταγματική πλειοψηφία για να υλοποιήσει τις ριζικές μεταρρυθμίσεις που υποσχέθηκε.
Η νίκη του αποκτά ιστορικές διαστάσεις αν αναλογιστεί κανείς ότι επιτεύχθηκε κόντρα σε μια πρωτοφανή εκστρατεία προπαγάνδας, κυβερνοεπιθέσεων και μαύρου χρήματος από τη Μόσχα.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε απειλήσει ανοιχτά την Αρμενία με τη μοίρα της Ουκρανίας σε περίπτωση που επέλεγε τη Δύση. Ωστόσο, ο αρμενικός λαός αγνόησε τις απειλές και τις ρωσικές στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός του, αποδεικνύοντας ότι οι κοινωνίες της περιοχής έμαθαν πλέον να εξουδετερώνουν τον φόβο του Κρεμλίνου, ειδικά μετά την αποδυνάμωση της Μόσχας στα ουκρανικά μέτωπα.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το παρελθόν της Γεωργίας, η οποία παραμένει εγκλωβισμένη στην επιρροή φιλορώσων ολιγαρχών, αλλά και σε ευθυγράμμιση με το ευρύτερο αντιρωσικό ρεύμα που οδήγησε, για παράδειγμα, στην πτώση του Όρμπαν στην Ουγγαρία.
Το αμερικανικό «πράσινο φως» και ο διάδρομος TRIPP
Η αποφασιστικότητα των Αρμενίων στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στην έμπρακτη βοήθεια της Ευρώπης προς την Ουκρανία, αλλά και στην ξεκάθαρη στήριξη του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εξέφρασε την απόλυτη υποστήριξή του στον Πασινιάν, υποσχόμενος να οδηγήσει τον Νότιο Καύκασο σε μια νέα εποχή.
Η μεγάλη γεωπολιτική ανατροπή έγκειται στο γεγονός ότι η Αρμενία επιλέγει την αποκλιμάκωση των σχέσεων με τους παραδοσιακούς εχθρούς της, το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία.
Πρόκειται για μια εντυπωσιακή στροφή, αν σκεφτεί κανείς ότι μόλις το 2023 η Αρμενία έχασε τον πόλεμο στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ και είδε 100.000 πολίτες της να εκτοπίζονται, με τη Μόσχα να αρνείται τότε να την προστατεύσει, σφραγίζοντας την οριστική αποξένωση των Αρμενίων από το ρωσικό άρμα.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική παίζει η ειρηνευτική συνθήκη που προώθησε ο Τραμπ, δημιουργώντας τη λεγόμενη TRIPP (Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία).
Μέσω αυτής, οι ΗΠΑ παίρνουν ουσιαστικά τη θέση της Ρωσίας ως εγγυητή ασφάλειας στην περιοχή. Η νέα αυτή εμπορική οδός επιτρέπει στις αποκλεισμένες χώρες της Κεντρικής Ασίας να εξάγουν τα προϊόντα τους στον κόσμο παρακάμπτοντας τη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν.
Ήδη το πετρέλαιο του Καζακστάν κινείται οδικώς μέσω αυτού του διαδρόμου, ενώ σχεδιάζονται και νέοι αγωγοί, αφήνοντας τα ρωσικά εμπορικά εμπάργκο χωρίς αντίκρισμα.
Το πλήγμα στο Ιράν και η εξουδετέρωση του Ορμούζ
Το βαθύτερο κίνητρο της Ουάσινγκτον πίσω από αυτή τη στρατηγική είναι η οικονομική αποδυνάμωση του Ιράν, το οποίο μαζί με τη Ρωσία ήλεγχε τις διαμετακομιστικές οδούς της Ασίας.
Με τη λειτουργία του νέου διαδρόμου μέσω Αρμενίας και Τουρκίας, η Τεχεράνη χάνει τεράστια έσοδα. Επιπλέον, η είσοδος δυτικών επενδύσεων στην περιοχή απειλεί την ίδια την εδαφική συνοχή του Ιράν.
Η οικονομική άνθηση του ανεξάρτητου Αζερμπαϊτζάν αναμένεται να αναζωπυρώσει τις αποσχιστικές τάσεις στην αζερική επαρχία εντός του Ιράν, αναγκάζοντας την Τεχεράνη να στρέψει την προσοχή της στα βόρεια σύνορά της και μακριά από τη Μέση Ανατολή. Αυτός είναι και ο λόγος που το Ισραήλ στηρίζει εδώ και χρόνια το Μπακού.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η ροή πετρελαίου από την Κεντρική Ασία μέσω Τουρκίας προσφέρει μια μόνιμη εναλλακτική λύση στα Στενά του Ορμούζ, εξουδετερώνοντας το ισχυρότερο γεωπολιτικό όπλο που διέθετε μέχρι σήμερα το Ιράν.
Τα εμπόδια, η ρωσική αντεπίθεση και η επόμενη ημέρα
Η επιτυχία αυτού του σχεδίου δεν είναι εγγυημένη, καθώς ο Πασινιάν αντιμετωπίζει σοβαρά εσωτερικά εμπόδια. Για να οριστικοποιηθεί η ειρήνη, απαιτούνται συνταγματικές αλλαγές που περιλαμβάνουν την επιστροφή αμφισβητούμενων εδαφών στο Αζερμπαϊτζάν, κίνηση που η ρωσική προπαγάνδα εκμεταλλεύεται ήδη για να τον κατηγορήσει για προδοσία.
Το Κρεμλίνο κατακλύζει το αρμενικό διαδίκτυο με fake news περί εκλογικής νοθείας, ποντάροντας σε ένα μοντέλο αποσταθεροποίησης, όπως συνέβη πρόσφατα στη Βουλγαρία με την επικράτηση του φιλορώσου Ρούμεν Ράντεφ που διέκοψε τη στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία. Παράλληλα, οι ισορροπίες περιπλέκονται από την έντονη αντι-ισραηλινή στάση του Ερντογάν, παρά την κοινή γραμμή στο θέμα του Αζερμπαϊτζάν.
Παρ' όλα αυτά, το γεγονός ότι διακυβεύονται οικονομικά συμφέροντα τρισεκατομμυρίων δίνει στον Πασινιάν μια ισχυρή περιφερειακή ώθηση. Η ανάδυση ενός νέου, ευημερούντος πόλου στον Καύκασο θα ασκήσει ασφυκτική πίεση σε περιοχές που ελέγχονται ακόμη από τη Μόσχα, όπως η Γεωργία ή η Τσετσενία, των οποίων η εξάρτηση από το Κρεμλίνο φθίνει λόγω της οικονομικής και στρατιωτικής εξάντλησης της Ρωσίας.
Τα πάντα πλέον θα κριθούν από τη συνέπεια που θα επιδείξει η κυβέρνηση Τραμπ στην τήρηση των δεσμεύσεών της.