Tουλάχιστον δέκα δισεκατομμύρια δολάρια για το Ιράν συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αναφέρει σημερινό δημοσίευμα του Reuters, το οποίο επικαλείται τέσσερις πηγές.
Πρόκειται για μία τακτική μεταστροφή που έρχεται μετά από εβδομάδες ιρανικών επιθέσεων εναντίον του κράτους του Κόλπου κατά τη διάρκεια του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου με την Ισλαμική Δημοκρατία.
Οπως αναφέρεται, η κίνηση αυτή των ΗΑΕ, αποτελεί πρωτοβουλία στο πλαίσιο επιδίωξης αποκλιμάκωσης και συμπίπτει με τα τελικά στάδια των διαπραγματεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον για τον τερματισμό του πολέμου. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν στο διεθνές πρακτορείο ότι οι συνομιλίες αυτές ενδέχεται να περιλαμβάνουν την αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από ιρανικά πετρελαϊκά έσοδα που παραμένουν παγωμένα σε ξένες τράπεζες λόγω των αμερικανικών κυρώσεων.
Τον τελευταίο μήνα, τα ΗΑΕ, τα οποία είχαν βρεθεί στο στόχαστρο του Ιράν κατά την κορύφωση του πολέμου, δεν έχουν δεχθεί νέες επιθέσεις. Αντίθετα, το Ιράν φέρεται να έχει στοχεύσει με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Η τελευταία γνωστή άμεση επίθεση κατά των ΗΑΕ σημειώθηκε στις 4 Μαΐου, όταν επλήγη το λιμάνι της Φουτζαΐρα στον Κόλπο του Ομάν.
Δύο περιφερειακές πηγές δήλωσαν στο Reuters ότι τα ΗΑΕ συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν συνολικά 10 δισ. δολάρια, εκ των οποίων περισσότερα από 3 δισ. έχουν ήδη καταβληθεί.
Δύο ακόμη πηγές με γνώση της συμφωνίας τοποθέτησαν το συνολικό ποσό στα 20 δισ. δολάρια, προσθέτοντας ότι η κίνηση συμφωνήθηκε με αντάλλαγμα τον τερματισμό των ιρανικών επιθέσεων κατά των ΗΑΕ.
Μία από τις πηγές ανέφερε επίσης ότι μια πρώτη δόση ύψους 3 δισ. δολαρίων έχει ήδη μεταφερθεί.
Το Reuters δεν κατόρθωσε να εξακριβώσει εάν τα κεφάλαια προέρχονται από ίδιους πόρους των ΗΑΕ, από επί μακρόν δεσμευμένους ιρανικούς λογαριασμούς στο τραπεζικό σύστημα των Εμιράτων ή από άλλες πηγές.
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ εξέδωσε ανακοίνωση τα ξημερώματα του Σαββάτου, διαψεύδοντας κατηγορηματικά τις πληροφορίες περί μεταφοράς κεφαλαίων, «συμπεριλαμβανομένων των ισχυρισμών περί 3 δισ. δολαρίων».
Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί είναι «εντελώς ψευδείς και αβάσιμοι» και ότι «κανένα δεσμευμένο ιρανικό κεφάλαιο δεν έχει αποδεσμευθεί, μεταφερθεί ή διευκολυνθεί μέσω των ΗΑΕ».
Η ανακοίνωση δεν περιλάμβανε περαιτέρω λεπτομέρειες.
Νωρίτερα, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα του Reuters, αξιωματούχος των ΗΑΕ είχε δηλώσει ότι η χώρα επιδιώκει τη μείωση των εντάσεων και την προώθηση της ειρήνης.
«Η εξωτερική πολιτική των ΗΑΕ καθοδηγείται από την προώθηση της αποκλιμάκωσης και τη μείωση των εντάσεων σε ολόκληρη την περιοχή, καθώς και από την ενίσχυση της διαρκούς ειρήνης και σταθερότητας», ανέφερε. «Τα ΗΑΕ υποστηρίζουν τις προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των Ηνωμένων Πολιτειών, για την προστασία των λαών της περιοχής από τις συνέπειες των συγκρούσεων».
Ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα σχολιασμού σχετικά με τις πληροφορίες αυτές.
Στην Ουάσιγκτον, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, JD Vance, δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν πρόκειται να αποδεσμευθούν κεφάλαια προς το Ιράν απλώς και μόνο για την υπογραφή μιας συμφωνίας ή τη συμμετοχή σε διαπραγματεύσεις, προσθέτοντας ότι η υπό συζήτηση συμφωνία έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε τα οικονομικά οφέλη να αποδίδονται στην Τεχεράνη μόνο εφόσον εκπληρώνει τις δεσμεύσεις της.
Οι ιρανικές αρχές δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Καμία από τις πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα δεν δέχθηκε να κατονομαστεί, λόγω της ευαισθησίας του θέματος.
Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί μια εντυπωσιακή μεταστροφή στις σχέσεις ΗΑΕ–Ιράν, οι οποίες κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια του πολέμου χαρακτηρίζονταν από ανοιχτή εχθρότητα. Οι ιρανικές επιθέσεις είχαν οδηγήσει σε μαζικές ακυρώσεις στα ξενοδοχεία του Dubai, στην αποχώρηση ορισμένων ξένων κατοίκων και σε πλήγμα της εικόνας ασφάλειας που αποτελεί θεμέλιο της θέσης του ως διεθνούς επιχειρηματικού κέντρου.
Μία από τις πηγές υποστήριξε ότι η πρωτοβουλία προσφέρει έναν τρόπο επίλυσης της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν χωρίς καμία πλευρά να υπερβεί τις «κόκκινες γραμμές» της: το Ιράν μπορεί να ισχυριστεί ότι εξασφάλισε αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές, η Ουάσιγκτον ότι δεν κατέβαλε χρήματα και το Αμπού Ντάμπι ότι διασφάλισε την ασφάλειά του και τη διεθνή θέση του Ντουμπάι, παρουσιάζοντας παράλληλα την κίνηση ως επένδυση στην αποκατάσταση της περιφερειακής εμπιστοσύνης.
Η δεύτερη πηγή με γνώση της συμφωνίας ανέφερε ότι, ως αντάλλαγμα για την εκταμίευση των κεφαλαίων, το Ιράν θα σταματήσει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά των ΗΑΕ, ενώ θα ακολουθήσει διαδικασία αποκατάστασης των διμερών σχέσεων, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών και της οικονομικής συνεργασίας.
Η ίδια πηγή πρόσθεσε ότι το Ιράν έχει προσεγγίσει τουλάχιστον δύο ακόμη αραβικά κράτη του Κόλπου για παρόμοιες διευθετήσεις.
Σύμφωνα με άλλη πηγή, οι συνομιλίες ξεκίνησαν πριν από αρκετές εβδομάδες, αλλά επιταχύνθηκαν όταν αξιωματούχοι των Φρουρών της Επανάστασης επισκέφθηκαν το Αμπού Ντάμπι την περασμένη εβδομάδα για να συναντηθούν με τον Σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των ΗΑΕ και αναπληρωτή κυβερνήτη του Αμπού Ντάμπι.
Μετά την επίσκεψη αυτή ακολούθησε αποστολή αξιωματούχων των ΗΑΕ στην Τεχεράνη για τη διαπραγμάτευση των τεχνικών λεπτομερειών του μηχανισμού.
Σημαντικά ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο Ντουμπάι
Η συμφωνία μεταξύ ΗΑΕ και Ιράν αναμένεται να εξελιχθεί σε ένα σύνθετο χρηματοοικονομικό περιβάλλον που συνδέεται με το Ντουμπάι, το βασικό εμπορικό κέντρο των ΗΑΕ και μία από τις σημαντικότερες οικονομικές «γραμμές ζωής» της Τεχεράνης.
Οι τράπεζες του Ντουμπάι διατηρούν εδώ και χρόνια σημαντικές καταθέσεις συνδεδεμένες με ιρανικά συμφέροντα, μεγάλο μέρος των οποίων παραμένει δεσμευμένο λόγω των αμερικανικών κυρώσεων. Οι κυρώσεις αυτές ελέγχουν την πρόσβαση στο παγκόσμιο σύστημα εκκαθάρισης συναλλαγών σε δολάρια και εκθέτουν κάθε ξένη τράπεζα που συνεργάζεται με κυρωμένες ιρανικές οντότητες στον κίνδυνο αποκλεισμού από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό δίκτυο.
Στις 11 Απριλίου, ανώτερη ιρανική πηγή είχε δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται σε τράπεζες του Κατάρ και άλλων χωρών. Αμερικανός αξιωματούχος διέψευσε αμέσως τον ισχυρισμό.
Η ίδια πηγή ανέφερε τότε στο Reuters ότι η αποδέσμευση των κεφαλαίων συνδέεται άμεσα με τη διασφάλιση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ζήτημα-κλειδί στις συνομιλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης.