Σε μια κίνηση που μέχρι πρότινος φάνταζε πολιτικά αδιανόητη προχωρά με απόλυτη διακριτικότητα η Ευρωπαϊκή Ένωση, σπάζοντας το διπλωματικό «πάγο» τριών και πλέον ετών με τη Μόσχα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, στενός συνεργάτης του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, είχε τις τελευταίες εβδομάδες διερευνητικές επαφές με Ρώσους αξιωματούχους.
Αποκλειστικός στόχος αυτών των σύντομων διπλωματικών προσεγγίσεων είναι η δημιουργία ενός σταθερού καναλιού επικοινωνίας, χωρίς ωστόσο να έχουν συζητηθεί ακόμα θέματα ουσίας.
Το αίτημα Ζελένσκι και το «κενό» των ΗΠΑ
Η αλλαγή στρατηγικής της Ε.Ε., η οποία από την εισβολή στην Ουκρανία και μετά περιοριζόταν αυστηρά σε πολιτική κυρώσεων και απομόνωσης της Ρωσίας, επιταχύνθηκε μετά από παρέμβαση του ίδιου του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Κατά την άτυπη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στην Κύπρο, ο Ουκρανός Πρόεδρος ζήτησε από την Ευρώπη να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στις ειρηνευτικές προσπάθειες. Όπως εξήγησε, η εμπλοκή των ΗΠΑ έχει μειωθεί αισθητά, καθώς η Ουάσιγκτον είναι απορροφημένη από τον πόλεμο με το Ιράν.
Διχασμένοι οι «27» – Τα ονόματα για τον ρόλο του μεσολαβητή
Η πρωτοβουλία αυτή έχει ήδη προκαλέσει τριγμούς στο εσωτερικό της Ένωσης. Από τη μία πλευρά, η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις, φοβούμενες ότι ο απευθείας διάλογος θα αποδυναμώσει την πίεση προς το Κρεμλίνο. Από την άλλη, η Γαλλία και η Φινλανδία στηρίζουν ανοιχτά την προετοιμασία μιας τέτοιας διπλωματικής οδού.
Μάλιστα, ο Φινλανδός Πρόεδρος, Αλεξάντερ Στουμπ, ζήτησε δημόσια την έναρξη συνομιλιών, με το όνομά του –μαζί με εκείνο του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας, Μάριο Ντράγκι– να κυκλοφορεί ήδη στους διαδρόμους των Βρυξελλών για τη θέση του ειδικού απεσταλμένου της Ε.Ε. στη Μόσχα.
«Δεν είμαστε διαμεσολαβητές, αλλά υπερασπιζόμαστε συμφέροντα»
Ευρωπαϊκές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι η ύπαρξη διπλωματικών διαύλων είναι απαραίτητη για την προάσπιση των ευρωπαϊκών συμφερόντων σε οποιοδήποτε μελλοντικό σενάριο διαπραγματεύσεων. Διευκρινίζουν, πάντως, ότι η Ε.Ε. δεν αναλαμβάνει ρόλο ουδέτερου μεσολαβητή, αλλά παραμένει σταθερά στο πλευρό του Κιέβου για την επίτευξη μιας δίκαιης ειρήνης.
Αν και ο Αντόνιο Κόστα βρίσκεται σε συνεχή συντονισμό με τους Ευρωπαίους ηγέτες για τα επόμενα βήματα, το θέμα δεν αναμένεται να κυριαρχήσει επίσημα στη Σύνοδο Κορυφής που ξεκινά στις Βρυξέλλες.
Εκεί, παρουσία του Ζελένσκι, η συζήτηση θα επικεντρωθεί στην αδιάλειπτη στήριξη της Ουκρανίας, την ενταξιακή προοπτική της ίδιας και της Μολδαβίας, καθώς και στην αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.