Το φιλόδοξο όραμα της αμερικανικής πλευράς για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας, το οποίο είχε παρουσιάσει το Συμβούλιο Ειρήνης (BoP) του Ντόναλντ Τραμπ, έχει υποστεί δραματική συρρίκνωση.
Το αρχικό σχέδιο για την πλήρη αποκατάσταση των υποδομών έχει μετατραπεί σε ένα περιορισμένο πιλοτικό έργο στα νότια του θύλακα, το οποίο μάλιστα αντιμετωπίζει σοβαρές καθυστερήσεις και δεν αναμένεται να λειτουργήσει πριν από το τέλος του έτους.
Ένας προσωρινός καταυλισμός αντί για ανοικοδόμηση
Αντί για την ανοικοδόμηση που είχε υποσχεθεί αρχικά ο Τζάρεντ Κούσνερ, το τρέχον σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός προσωρινού καταυλισμού με φορητές καμπίνες στην ουδέτερη ζώνη κοντά στη Ράφα. Ο καταυλισμός αυτός προορίζεται να στεγάσει ένα μικρό μόνο μέρος των δύο εκατομμυρίων εκτοπισμένων Παλαιστινίων, με προτεραιότητα στους πρώην κατοίκους της περιοχής.
Παρά τις εξαγγελίες, οι εργασίες στο πεδίο δεν έχουν ξεκινήσει ουσιαστικά. Δορυφορικές λήψεις δείχνουν μόνο προπαρασκευαστικές χωματουργικές εργασίες αλλά καμία κατασκευαστική δραστηριότητα. Οι βασικοί λόγοι της στασιμότητας είναι οι εξής:
Η εκπαίδευση των δυνάμεων ασφαλείας: Η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF), που θα αστυνόμευε την περιοχή μαζί με μια νέα παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη, έχει συρρικνωθεί στους 5.000 άνδρες (το ένα τέταρτο της αρχικής πρόβλεψης) με προσωπικό από το Μαρόκο και το Κοσσυφοπέδιο. Η εκπαίδευσή τους στην Αίγυπτο δεν έχει καν ξεκινήσει, ενώ εκκρεμεί και το νομικό πλαίσιο με το Ισραήλ.
Το χρηματοδοτικό κενό: Από τα 17 δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνταν για το σχέδιο Τραμπ, ελάχιστα έχουν συγκεντρωθεί. Η ΕΕ ανακοίνωσε πρόσθετη βοήθεια 883 εκατομμυρίων ευρώ για βασικές υποδομές, ενώ γίνονται προσπάθειες να αποδεσμευτούν παλαιστινιακά φορολογικά έσοδα που κρατά το Ισραήλ.
Το πολιτικό «αγκάθι» των ισραηλινών εκλογών
Δυτικοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι καμία ουσιαστική εξέλιξη δεν θα υπάρξει πριν από τις κρίσιμες ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Η τρέχουσα ακροδεξιά κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγορείται ότι παραβιάζει συστηματικά την εκεχειρία, εμποδίζοντας την είσοδο υλικών ανοικοδόμησης και επιτρέποντας αποκλειστικά την ανθρωπιστική βοήθεια.
Παράλληλα, εκφράζονται έντονοι φόβοι ότι ο Νετανιάχου, υπό την απειλή της εκλογικής ήττας, ενδέχεται να ξεκινήσει μια νέα γενικευμένη στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα, με το πρόσχημα ότι η Χαμάς αρνείται να αφοπλιστεί.
Αντιδράσεις και κριτική
Το πιλοτικό αυτό σχέδιο έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από πολλές πλευρές. Ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ, Εχούντ Ολμέρτ, παρομοίασε τον σχεδιαζόμενο ελεγχόμενο καταυλισμό με «στρατόπεδο συγκέντρωσης», αν και οι υπεύθυνοι του σχεδίου διαβεβαιώνουν ότι θα υπάρχει ελεύθερη μετακίνηση.
Από την πλευρά του, ο Παλαιστίνιος υπουργός Εξωτερικών, Βαρσέν Αγκαμπεκιάν, ξεκαθάρισε ότι τέτοια αποσπασματικά και προσωρινά μέτρα δεν μπορούν να υποκαταστήσουν μια συνολική, βιώσιμη λύση, εκφράζοντας την ανησυχία ότι το σχέδιο αυτό απλώς θα μονιμοποιήσει μια απαράδεκτη κατάσταση.