Για αρκετά χρόνια, το Ριάντ επιχείρησε να αναδιαμορφώσει τον περιφερειακό του ρόλο επενδύοντας στη διπλωματική προσαρμογή, την οικονομική αλληλεγγύη και την αποκλιμάκωση των εντάσεων —με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την υποχώρηση από την ανοιχτή σύγκρουση στην Υεμένη. Ωστόσο, η στρατηγική αυτή διέρχεται πλέον τη σοβαρότερη κρίση της.
Η Σαουδική Αραβία φαίνεται να καταφεύγει ξανά στη στρατιωτική πίεση για να επανακαθορίσει τους κανόνες εμπλοκής στη Μέση Ανατολή, την ίδια ώρα που οι περιφερειακοί πόλεμοι γίνονται όλο και πιο ανεξέλεγκτοι.
Η αλλαγή αυτή εγείρει το ερώτημα αν πρόκειται για επίδειξη ισχύος ή για εκδήλωση ανασφάλειας. Αφενός, το Ριάντ ενδέχεται να θεωρεί ότι οι περιφερειακές ανακατατάξεις και ο πόλεμος Ηνωμένων Πολιτειών - Ισραήλ κατά του Ιράν εξασθένησαν τους αντιπάλους του, δημιουργώντας την ευκαιρία να αποκαταστήσει την αποτρεπτική του ισχύ.
Αφετέρου, η κίνηση αυτή μπορεί να αντανακλά φόβο απώλειας εδάφους: η Σαουδική Αραβία δεν έμεινη στο απυρόβλητο, καθώς φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενώ οι ενεργειακές της υποδομές αποτελούν σταθερά στόχο.
Όπως σημειώνει ανάλυση του ινστιτούτου Chatham House, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αποκάλυψε την τρωτότητα των εμπορικών της δρόμων, πιέζοντας την ηγεσία της να αναθεωρήσει τη στρατηγική της.
Το μέτωπο του Ιράκ: Από εταίρος, εξάρτημα της αμερικανικής στρατηγικής;
Η πρόσφατη συμμετοχή του Ριάντ σε κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά στόχων στο Ιράκ σηματοδοτεί μια θεμελιώδη αλλαγή. Ενώ τα προηγούμενα χρόνια η Σαουδική Αραβία επένδυσε στην προσέγγιση της Βαγδάτης μέσω οικονομικών συμφωνιών για να τη θερμάνει με τον αραβικό κόσμο, η ανοιχτή ανάληψη στρατιωτικής δράσης εντός ιρακινής επικράτειας απειλεί να καταστρέψει αυτή την επιρροή.
Παρά τους ισχυρισμούς του Ριάντ ότι δέχθηκε επιθέσεις από ιρακινές ομάδες, η Βαγδάτη καταδίκασε τις επιθέσεις, οι οποίες στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 20 μέλη των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης (PMU).
Αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτή η τακτική μπορεί να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα, συσπειρώνοντας τις φιλοϊρανικές φατρίες υπό τον μανδύα της προάσπισης της εθνικής κυριαρχίας του Ιράκ. Το Ριάντ διακινδυνεύει έτσι να μετατραπεί από αυτόνομος αραβικός πόλος σε εκτελεστικό όργανο ενός αμερικανικού σχεδιασμού.
Το ανοιχτό μέτωπο της Υεμένης και η απειλή για το «Όραμα 2030»
Στην Υεμένη, η επιστροφή στη στρατιωτική πίεση φέρνει το Ριάντ αντιμέτωπο με γνώριμους κινδύνους. Η κυβέρνηση της Σαναά (Χούθι) δείχνει να μην υποχωρεί, απαντώντας στις αεροπορικές επιθέσεις με πλήγματα στο αεροδρόμιο της Άμπχα και κηρύσσοντας ναυτικό αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία. Με τις εντάσεις να μεταφέρονται στην Ερυθρά Θάλασσα, το Ριάντ βλέπει τις εναλλακτικές θαλάσσιες διαδρομές εξαγωγής πετρελαίου να απειλούνται εκ νέου.
Η μεγαλύτερη αντίφαση στη στρατηγική του Ριάντ έγκειται στην εσωτερική του ατζέντα. Το γιγαντιαίο πρόγραμμα οικονομικού μετασχηματισμού «Όραμα 2030» προϋποθέτει σταθερότητα, επενδυτική εμπιστοσύνη και ασφαλείς υποδομές.
Η εμπλοκή σε πολλαπλά μέτωπα —από την Ερυθρά Θάλασσα έως το Ιράκ— καθιστά το οικονομικό μέλλον της χώρας όμηρο πολεμικών εξελίξεων που η ίδια δεν μπορεί να ελέγξει, υπονομεύοντας την προσπάθειά της να παρουσιαστεί ως ο σταθεροποιητικός παράγοντας της περιοχής.