Ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, και ο Ιρανός ομόλογός του, Μασούντ Πεζεσκιάν, έφτασαν σήμερα στην Ινδία για τη σύνοδο κορυφής των BRICS, η οποία διεξάγεται το Σαββατοκύριακο σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι σχέσεις Ινδίας - Κίνας και οι οικονομικές ισορροπίες στο εσωτερικό του μπλοκ αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο των συνομιλιών.
Ο Πούτιν και ο Πεζεσκιάν αναμένεται να συναντηθούν το απόγευμα με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι για διμερείς συνομιλίες, σύμφωνα με το Νέο Δελχί.
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να φτάσει στην ινδική πρωτεύουσα το Σάββατο, πραγματοποιώντας την πρώτη του επίσκεψη στο Νέο Δελχί από το 2019.
Σε νέα φάση οι σχέσεις Ινδίας - Κίνας
Η παρουσία του Σι στην Ινδία θεωρείται σημαντικό βήμα στην αργή επαναπροσέγγιση των δύο χωρών, έξι χρόνια μετά τις στρατιωτικές συγκρούσεις κατά μήκος των διαφιλονικούμενων συνόρων τους στα Ιμαλάια.
Παρά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης και βελτίωσης των διμερών σχέσεων, η δυσπιστία εξακολουθεί να παραμένει ισχυρή.
Σε μήνυμά του προς τους προσκεκλημένους της συνόδου, ο Μόντι έγραψε στα σανσκριτικά ότι «μπορεί κανείς να συμμετέχει σε διάλογο και να συνάπτει φιλία μόνο με τους ενάρετους, ποτέ με εκείνους που δεν είναι».
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Μάο Νινγκ, δήλωσε ότι το Πεκίνο είναι έτοιμο να συνεργαστεί με την Ινδία «πάνω σε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική προοπτική», ενισχύοντας την επικοινωνία και τη συνεργασία και διαχειριζόμενο με κατάλληλο τρόπο τις μεταξύ τους διαφορές.
Δοκιμασία συνοχής για τους BRICS
Οι BRICS δημιουργήθηκαν το 2009 με στόχο τη συνεργασία μεγάλων αναδυόμενων οικονομιών, αρχικά της Βραζιλίας, της Ρωσίας, της Ινδίας και της Κίνας και στη συνέχεια της Νότιας Αφρικής, έξω από θεσμούς στους οποίους κυριαρχούν οι ΗΠΑ και άλλες δυτικές δυνάμεις.
Το μπλοκ έχει έκτοτε διευρυνθεί, με την ένταξη μεταξύ άλλων του Ιράν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις της στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα βασικά θέματα της συνόδου.
Ο Πεζεσκιάν είχε διαβεβαιώσει νωρίτερα αυτόν τον μήνα, κατά τη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης στο Κιργιστάν, τον Πούτιν και τον Σι ότι η Τεχεράνη παραμένει ανοικτή σε λύση μέσω διαπραγματεύσεων και ότι θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της, εφόσον πράξουν το ίδιο και οι ΗΠΑ.
Κίνα και Ρωσία εξακολουθούν να διατηρούν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή κυρώσεων σε χώρες που συναλλάσσονται με την Τεχεράνη.
Αντίθετα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέστειλαν τον Αύγουστο τις εμπορικές και οικονομικές συναλλαγές τους με το Ιράν, μετά από ιρανικά πυραυλικά πλήγματα στο έδαφός τους.
«Ο πόλεμος εναντίον του Ιράν θα αποτελέσει δοκιμασία για τη συνοχή του μπλοκ», εκτίμησε ο οικονομολόγος Σίλαν Σαχ της Capital Economics.
Ο Χαρς Β. Παντ, του Observer Research Foundation, προέβλεψε από την πλευρά του ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα αποτελέσει την κυριότερη πηγή διαφωνιών στη σύνοδο.
Στο τραπέζι και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αναμένεται να αφορά και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η Ινδία διατηρεί παραδοσιακά στενές σχέσεις με τη Ρωσία και εξακολουθεί να εισάγει ρωσικό πετρέλαιο, παρά τις αμερικανικές κυρώσεις και τις επικρίσεις της Ουάσινγκτον ότι με αυτόν τον τρόπο το Νέο Δελχί ενισχύει οικονομικά τη Μόσχα.
Ο Ναρέντρα Μόντι, ο οποίος δεν έχει καταδικάσει ανοικτά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, είχε καλέσει κατά τη σύνοδο της SCO τον «φίλο» του Πούτιν να αναζητήσει διέξοδο από τη σύγκρουση, τοποθέτηση που είχε χαιρετίσει ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η νέα συνάντηση Πούτιν - Μόντι αναμένεται συνεπώς να αποτελέσει και ένδειξη για την κατάσταση των διμερών σχέσεων μεταξύ Ινδίας και Ρωσίας.
Οι οικονομικές τριβές με την Κίνα
Η σύνοδος θα φέρει στο προσκήνιο και τις οικονομικές ανισορροπίες στο εσωτερικό των BRICS, ιδιαίτερα όσον αφορά την εμπορική ισχύ της Κίνας.
Το Πεκίνο διατηρεί ισχυρή εξαγωγική παρουσία στις αγορές των εταίρων του, με την Ινδία να καταγράφει εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα ύψους 112 δισ. δολαρίων κατά το οικονομικό έτος 2025–2026.
Σύμφωνα με τον Σίλαν Σαχ, η Κίνα θα μπορούσε να επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη σύνοδο για την ενίσχυση του εμπορίου μεταξύ των κρατών-μελών, αν και ορισμένες χώρες ενδέχεται να θεωρήσουν ότι μια τέτοια πρωτοβουλία εξυπηρετεί πρωτίστως τα κινεζικά συμφέροντα.