Γεραπετρίτης από Τορόντο: «Τεκτονικές γεωπολιτικές αλλαγές – Η ισχύς επικρατεί έναντι του Διεθνούς Δικαίου»

Μιλώντας με θέμα «Ο ερχομός μιας νέας γεωπολιτικής περιόδου», ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τα τελευταία τρία χρόνια «απόλυτη καταστροφή» από γεωπολιτικής άποψης, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για έναν υπουργό Εξωτερικών μιας μικρομεσαίας χώρας, όπως η Ελλάδα.

Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, τόνισε ότι, για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συνυπάρχουν ταυτόχρονα μια σειρά από κρίσιμες προκλήσεις. Όπως σημείωσε, παρατηρούνται «τεκτονικές γεωπολιτικές αλλαγές», με πιο χαρακτηριστική την υποχώρηση του Διεθνούς Δικαίου και της πολυμέρειας.

«Η ισχύς ουσιαστικά καθίσταται το κρίσιμο στοιχείο», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η διεθνής αρχιτεκτονική ασφάλειας που βασίζεται σε κανόνες και διαμορφώθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βρίσκεται σε φάση υποχώρησης.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στη δημιουργία νέων συμμαχιών με διαπεριφερειακό χαρακτήρα, αλλά και στη σταδιακή αλλαγή του ρόλου της γεωγραφίας στη διπλωματία. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την προσπάθεια διαμόρφωσης μιας «Ευρώπης plus», με τη συμμετοχή του Καναδά ως πρώτου συνδεδεμένου εταίρου.

Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ακόμη ότι οι ένοπλες συγκρούσεις έχουν αυξηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, κάνοντας λόγο για περισσότερες από 60 ενεργές πολεμικές συγκρούσεις, τον υψηλότερο αριθμό από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στην ομιλία του στάθηκε επίσης στην ενεργειακή και επισιτιστική ανασφάλεια που προκαλούν οι εξελίξεις στον Κόλπο, την Ερυθρά Θάλασσα και τη Σαουδική Αραβία, καθώς και η κατάσταση στην Ουκρανία, όπου, όπως ανέφερε, ο διάδρομος εξαγωγής σιτηρών έχει ουσιαστικά καταρρεύσει. Παράλληλα, επισήμανε το πρόβλημα της λειψυδρίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πολιτική και την επικοινωνία. Όπως εκτίμησε, η τεχνολογία θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις εκλογικές αναμετρήσεις που αναμένονται στην Ευρώπη την επόμενη χρονιά, διαμορφώνοντας νέα δεδομένα στις προεκλογικές εκστρατείες.
Αναφερόμενος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υποστήριξε ότι περίπου το 90% των ανθρώπων ενημερώνεται πλέον μέσω αυτών, με την ταχύτητα μετάδοσης της πληροφορίας να υπερισχύει συχνά της αξιοπιστίας και της ακεραιότητάς της.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αλλαγές αυτές οδηγούν στην ανάδειξη νέων διεθνών δυνάμεων και θεσμών, ενώ θέτουν το ερώτημα εάν η σημερινή κατάσταση αποτελεί μια μεταβατική περίοδο ή εάν προμηνύει τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου διεθνών σχέσεων.
Η κρίση του ΟΗΕ και το «παράδοξο του βέτο»

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στη λειτουργία των Ηνωμένων Εθνών, εκφράζοντας την ανησυχία του για την αδυναμία του Οργανισμού να ανταποκριθεί στις σύγχρονες κρίσεις.

Ενόψει της συμμετοχής του στην Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, σημείωσε ότι ο Οργανισμός δεν έχει καταφέρει να υιοθετήσει ουσιαστικά ψηφίσματα για τις ένοπλες συγκρούσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην απουσία ψηφίσματος για τον πόλεμο στην Ουκρανία, εξηγώντας ότι η Ρωσία, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, διαθέτει δικαίωμα βέτο. Ο ίδιος χαρακτήρισε τη σημερινή κατάσταση «εποχή του παράδοξου του βέτο».

Αντίστοιχα, σχολιάζοντας τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισήμανε ότι το δικαίωμα βέτο των κρατών-μελών έχει οδηγήσει σε αδυναμία λήψης αποτελεσματικών αποφάσεων για την Ουκρανία.

Όπως ανέφερε, το βέτο είχε αρχικά σχεδιαστεί ως εργαλείο προστασίας των μικρότερων κρατών απέναντι στις ισχυρότερες χώρες, ωστόσο το αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις είναι η αδράνεια.

Ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η διεθνής συγκυρία οδηγεί στην ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας και αύξησης των αμυντικών δαπανών, ενώ έθεσε το ερώτημα εάν η σημερινή κατάσταση σηματοδοτεί το τέλος της παραδοσιακής μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.

Κλείνοντας, υπογράμμισε την ανάγκη διαμόρφωσης ισχυρών συμμαχιών και κοινών πρωτοβουλιών από τα κράτη, σημειώνοντας ότι η διεθνής κοινότητα δεν έχει ακόμη βρει τα κατάλληλα εργαλεία για να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις.
«Εμπιστευθήκαμε τα Ηνωμένα Έθνη. Η αλήθεια είναι ότι ο Οργανισμός δεν ανταποκρίθηκε. Αυτή τη στιγμή δεν διαθέτουμε εναλλακτική λύση και, μέχρι να βρούμε μια εναλλακτική, η ισχύς θα επικρατεί έναντι των αρχών», κατέληξε.