Τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση «υβριδικών επιθέσεων», εμπνευσμένου από το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, εξετάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως ανακοίνωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας μετά την ολοκλήρωση του Συμβουλίου Υπουργών Άμυνας στις Βρυξέλλες.
Οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ πραγματοποίησαν μια πρώτη, προκαταρκτική συζήτηση για την πρωτοβουλία, με φόντο σειρά περιστατικών των τελευταίων εβδομάδων που ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποδίδουν στη Ρωσία.
Στόχος του υπό εξέταση μηχανισμού, την πρωτοβουλία για τον οποίο είχε ανακοινώσει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είναι ο ταχύτερος συντονισμός των κρατών-μελών σε περιπτώσεις ενεργειών που χαρακτηρίζονται «υβριδικές» και παραμένουν κάτω από το όριο μιας ένοπλης επίθεσης.
Στα πρότυπα του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ
Η Κάλας ανέφερε ότι αρκετά κράτη-μέλη υπογράμμισαν την ανάγκη οποιοσδήποτε νέος ευρωπαϊκός μηχανισμός να λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ και όχι παράλληλα ή ανταγωνιστικά με αυτό.
«Δεν δημιουργούμε κάτι επιπλέον, αλλά πρέπει να λειτουργούμε σε στενή συνεργασία», δήλωσε, σημειώνοντας ότι οι συζητήσεις θα συνεχιστούν προκειμένου να εξεταστεί πώς μπορούν να συνδυαστούν τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά εργαλεία.
Το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ προβλέπει τη δυνατότητα ενός κράτους-μέλους να ζητήσει διαβουλεύσεις με τους συμμάχους όταν θεωρεί ότι απειλούνται η εδαφική του ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλειά του, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική απάντηση.
6,6 δισ. ευρώ μέσω του EPF για την Ουκρανία
Σημαντικό μέρος της συνεδρίασης αφορούσε τη συνέχιση της στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Σύμφωνα με την Κάλας, τα κράτη-μέλη συμφώνησαν στην κατανομή 6,6 δισ. ευρώ από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (EPF), ενώ εξετάζεται η περαιτέρω ενίσχυσή του με νέα χρηματοδότηση.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας χαρακτήρισε την αντιαεροπορική άμυνα βασική προτεραιότητα για την Ουκρανία, επικαλούμενη τις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις.
Όπως ανέφερε, έχουν εγκριθεί σχέδια προμηθειών ύψους 28,3 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του δανείου στήριξης της Ουκρανίας, στα οποία περιλαμβάνεται η αγορά πυραύλων Patriot από μελλοντική αμερικανική παραγωγή.
Πύραυλοι από τα αποθέματα των κρατών-μελών
Καθώς, όμως, η παραγωγή νέων πυραύλων απαιτεί χρόνο, η Κάλας παρουσίασε ως μία από τις επιλογές την άμεση παραχώρηση πυραύλων στην Ουκρανία από τα υφιστάμενα αποθέματα κρατών-μελών και εταίρων.
Τα αποθέματα αυτά θα μπορούσαν στη συνέχεια να αναπληρωθούν με νέες προμήθειες, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν μέσω του ευρωπαϊκού δανείου στήριξης προς την Ουκρανία.
Παράλληλα, αρκετές χώρες ζήτησαν, σύμφωνα με την Κάλας, να επισπευσθεί η διάθεση μέρους των 90 δισ. ευρώ του ευρωπαϊκού δανείου που έχουν προβλεφθεί για το 2027.
Η ίδια ανέφερε επίσης ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να αξιοποιήσει έως και 20 δισ. ευρώ από τα εναπομείναντα κονδύλια της πρωτοβουλίας SAFE.
Παρατείνεται για δύο χρόνια η EUMAM Ukraine
Οι υπουργοί Άμυνας συμφώνησαν ακόμη στην παράταση για δύο χρόνια της αποστολής στρατιωτικής συνδρομής της ΕΕ για την Ουκρανία (EUMAM Ukraine), μέσω της οποίας πραγματοποιείται η εκπαίδευση ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Παράλληλα, συμφωνήθηκε η δημιουργία συντονιστικού κέντρου στο Κίεβο.
Στο επίκεντρο και ο «σκιώδης στόλος»
Η Κάλας αναφέρθηκε επίσης στις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού των πηγών χρηματοδότησης της Ρωσίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον αποκαλούμενο «σκιώδη στόλο».
Σύμφωνα με την ίδια, η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ειρήνη» πραγματοποίησε τους τελευταίους μήνες έξι νηοψίες σε ύποπτα πλοία.
Υποστήριξε ότι οι εθνικές επιχειρήσεις νηοψίας πρέπει να συνεχιστούν παράλληλα και με στενό συντονισμό, στη βάση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Τέλος, η Κάλας αναφέρθηκε σε περιστατικά δολιοφθοράς, εμπρησμών και παραβιάσεων εναέριου χώρου, τα οποία απέδωσε στη Ρωσία. Όπως σημείωσε, η ΕΕ έχει ήδη προχωρήσει σε κυρώσεις και απελάσεις Ρώσων διπλωματών, ενώ υποστήριξε ότι θα πρέπει να εξεταστούν και πρόσθετα μέτρα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ