Στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς κρίσης βρίσκεται η Υπηρεσία Αρωγής του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες (UNRWA), όπως αποτυπώνεται στη συνέντευξη, στο in.gr, του πρώην Γενικού Επιτρόπου της, Φιλίπ Λατσαρίνι, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Αθήνα.
Η παρουσία του στην Ελλάδα συνδέεται με τη συμμετοχή του στο Athens Palestine Film Festival και την προβολή του ντοκιμαντέρ «UNRWA: 75 Χρόνια Προσωρινής Ιστορίας», σε μια συγκυρία όπου ο οργανισμός μετρά σχεδόν 400 νεκρούς εργαζομένους στη Γάζα —αριθμός χωρις προηγούμενο στην ιστορία των Ηνωμένων Εθνών.
Πολιτικό μπλόκο και οικονομική ασφυξία
Ο κ. Λατσαρίνι περιγράφει μια δραματική αλλαγή στη στάση του Ισραήλ μετά την 7η Οκτωβρίου. Ενώ προηγουμένως η UNRWA αντιμετωπιζόταν ως ένα «αναγκαίο κακό» με το οποίο υπήρχε πρακτικός συντονισμός, πλέον ολόκληρο το ισραηλινό πολιτικό φάσμα την αντιμετωπίζει ως εχθρικό παράγοντα που πρέπει να διαλυθεί.
Η νομοθεσία της Κνεσέτ έχει απαγορεύσει τη λειτουργία της στην ισραηλινή επικράτεια, έχει διακόψει κάθε διοικητική επικοινωνία και έκδοση αδειών, ενώ οδήγησε στην κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων και την κατεδάφιση της έδρας της στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Παράλληλα, η στάση των ΗΠΑ και η προώθηση εναλλακτικών σχημάτων, όπως το αμερικανικό Board of Peace, περιθωριοποιούν τον ρόλο του ΟΗΕ στην ανοικοδόμηση της Γάζας, φέρνοντας την υπηρεσία στα όρια της οικονομικής κατάρρευσης.
Το αδιέξοδο του «προσωρινού» και η ανάγκη κοινωνικής ένταξης
Αναφερόμενος στην οκτώ δεκαετιών ιστορία του οργανισμού, ο πρώην επικεφαλής της υπογραμμίζει το παράδοξο της «διαιώνισης του προσωρινού». Ο μόνος βιώσιμος τρόπος για την ολοκλήρωση της αποστολής της UNRWA, σημειώνει, είναι η σταδιακή μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων της σε έναν μελλοντικό παλαιστινιακό δημόσιο θεσμό στο πλαίσιο μιας συμφωνημένης πολιτικής λύσης.
Όσον αφορά τις συνθήκες στους προσφυγικούς καταυλισμούς της Μέσης Ανατολής, ο κ. Λατσαρίνι κάνει ιδιαίτερη αναφορά στον Λίβανο, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση εκεί απάνθρωπη λόγω των θεσμικών διακρίσεων. Τονίζει την ανάγκη για ουσιαστική κοινωνικοοικονομική ένταξη των Παλαιστινίων στην αγορά εργασίας, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να καταδικάζονται ολόκληρες γενιές στη μιζέρια για πολιτικούς σκοπούς.
Ένας ΟΗΕ σε μεταβατικό στάδιο
Τέλος, ο Φιλίπ Λατσαρίνι εκφράζει τον προβληματισμό του για το μέλλον του ΟΗΕ συνολικά, σημειώνοντας ότι οι βασικοί πυλώνες του —ειδικά τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κλίμα και η ανθρωπιστική βοήθεια— δέχονται συστηματική αποδυνάμωση από ισχυρά κράτη-μέλη που επιλέγουν να αποσυρθούν από διεθνείς οργανισμούς για να προτάξουν την εθνική τους ατζέντα.