Μια νέα μετάλλαξη του ιού της γρίπης, η απόκλιση της ελληνικής εικόνας από την υπόλοιπη Ευρώπη και η απότομη διακύμανση της θετικότητας μέσα σε μία μόλις εβδομάδα συνθέτουν το ασυνήθιστο σκηνικό της φετινής περιόδου.
Στις ΗΠΑ η δραστηριότητα του ιού αυξάνεται νωρίτερα από το αναμενόμενο, με τη μετάλλαξη G155E να βρίσκεται στο μικροσκόπιο της επιστημονικής κοινότητας.
Τα περισσότερα δείγματα που εξετάζονται είναι θετικά στον γνώριμο υπότυπο H1N1, όμως η G155E, μια γενετική αλλαγή στην αιμοσυγκολλητίνη, την πρωτεΐνη της επιφάνειας του ιού που παίζει καθοριστικό ρόλο στην αναγνώρισή του από το ανοσοποιητικό, έχει κινήσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων μετά την πρώιμη έναρξη του κύματος στη Δυτική Ακτή.
Τα έως τώρα δεδομένα δεν δείχνουν ότι προκαλεί βαρύτερη νόσηση. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ωστόσο ότι οι ιοί δεν γνωρίζουν σύνορα και ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός είναι προτιμότερο να γίνει χωρίς καθυστερήσεις.
Σύμφωνα με το Reuters, όσοι έχουν εκτεθεί στο παρελθόν στον H1N1, μέσω νόσησης ή εμβολιασμού, ίσως διατηρούν μόνο μερική προστασία απέναντι στη νέα εκδοχή.
Ο προβληματισμός αφορά κυρίως τους νεότερους, που μπορεί να μην έχουν προηγούμενη ανοσιακή εμπειρία από παρόμοιο στέλεχος. Η δρ Τζένιφερ Ντούσον, ειδικός στις παιδιατρικές λοιμώξεις στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο Mount Sinai της Νέας Υόρκης, εξέφρασε ανησυχία για πιθανή βαρύτερη νόσηση σε αυτή την ομάδα.
Διαφορετική εικόνα σε Ευρώπη και Ελλάδα
Στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ECDC, η δραστηριότητα της γρίπης παραμένει σε χαμηλά επίπεδα για την εποχή. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η φετινή περίοδος φαίνεται να ξεκίνησε περίπου 15 ημέρες νωρίτερα από το συνηθισμένο.
«Οι επόμενες τρεις εβδομάδες θα είναι κρίσιμες», τονίζει η καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, εξηγώντας ότι το διάστημα αυτό θα δείξει αν η πρώιμη δραστηριότητα θα υποχωρήσει ή αν θα ακολουθήσει νέα αύξηση.
Οι διακυμάνσεις των τελευταίων εβδομάδων το επιβεβαιώνουν: την εβδομάδα 5-11 Οκτωβρίου η θετικότητα στην κοινότητα ξεπέρασε το 10%, το επιδημικό κατώφλι που σηματοδοτεί την εποχική δραστηριότητα της γρίπης, αλλά στην επόμενη έκθεση υποχώρησε. Την ίδια ώρα, οι νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία αυξήθηκαν από 27 σε 52, δείχνοντας ότι η πτώση ενός δείκτη δεν συνεπάγεται απαραίτητα αποκλιμάκωση και των υπολοίπων.
Το μήνυμα για τον εμβολιασμό
Η κ. Ψαλτοπούλου επισημαίνει ότι ο καιρός και ο συγχρωτισμός επηρεάζουν τη μετάδοση και ότι η πορεία της γρίπης δεν μπορεί να προβλεφθεί με ασφάλεια από μία μόνο εβδομαδιαία μέτρηση. Γι' αυτό οι πολίτες, ιδίως οι ομάδες αυξημένου κινδύνου, δεν χρειάζεται να περιμένουν έως τα μέσα Νοεμβρίου για να εμβολιαστούν.
Υπενθυμίζει ότι ο διεθνής στόχος αντιγριπικής κάλυψης για τα άτομα 65 ετών και άνω είναι τουλάχιστον 75%, ενώ τα τελευταία συγκριτικά στοιχεία του ECDC για την περίοδο 2024-2025 δείχνουν ότι η κάλυψη των ηλικιωμένων στην ΕΕ/ΕΟΧ ήταν μόλις 47%.