«Κατάφωρα παράνομη, άκυρη και ανυπόστατη» χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, σε συνέντευξή του στο Reuters. Παράλληλα, ζήτησε διεθνή εκεχειρία για την προστασία της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, μετά την επίθεση σε ελληνόκτητο εμπορικό πλοίο, ενώ τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ναυτικής επιχείρησης «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και της συνέχισης των οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η συνέντευξη παραχωρήθηκε με αφορμή την ολοκλήρωση της ελληνικής προεδρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με τον πρωθυπουργό να τοποθετείται για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
«Το τουρκολιβυκό μνημόνιο αγνοεί την ύπαρξη των ελληνικών νησιών»
Αναφερόμενος στην πρόσφατη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η συμφωνία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα στην περιοχή.
«Αγνοεί πλήρως τη γεωγραφία, την πραγματικότητα ότι υπάρχουν ελληνικά νησιά, τα οποία φαίνεται να εξαφανίζονται εντελώς από το σκεπτικό της Τουρκίας και της Λιβύης», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός κατηγόρησε την Άγκυρα και την Τρίπολη ότι παρακάμπτουν τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, επιδιώκοντας να επιβάλουν μονομερώς τις θέσεις τους.
Παράλληλα, εμφανίστηκε κατηγορηματικός ως προς την προοπτική ερευνών για φυσικό αέριο στα ανοιχτά της Κρήτης, για τις οποίες έχει δοθεί άδεια σε κοινοπραξία υπό την αμερικανική Chevron.
Όπως διαβεβαίωσε, «δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να αμφισβητηθούν με οποιονδήποτε τρόπο» οι σχεδιαζόμενες έρευνες.
Χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα και τη Λιβύη «φυσικούς γείτονες», κάλεσε τη λιβυκή πλευρά να προσέλθει σε απευθείας διαπραγματεύσεις με την Αθήνα για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, τονίζοντας ότι οι συνομιλίες πρέπει να αντιμετωπιστούν «πολύ, πολύ σοβαρά».
Έκκληση για διεθνή εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στην επίθεση με μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη εναντίον ελληνόκτητου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στα ανοιχτά της Βουλγαρίας, το οποίο βυθίστηκε την Τετάρτη.
Με αφορμή το περιστατικό, ζήτησε τη διαμόρφωση διεθνούς συμφωνίας για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα.
«Χρειαζόμαστε κάποιου είδους διεθνή εκεχειρία όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι η ασφαλής μεταφορά σιτηρών προς τις διεθνείς αγορές αποτελεί βασική προτεραιότητα.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες θα ήταν από τους πρώτους που θα επέστρεφαν στις εμπορικές δραστηριότητες στη Μαύρη Θάλασσα, ακόμη και σε ουκρανικά λιμάνια, εφόσον υπήρχαν αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης.
Στάθηκε ιδιαίτερα στην αύξηση του κόστους των θαλάσσιων μεταφορών, καθώς οι ναύλοι και τα ασφάλιστρα έχουν αυξηθεί σημαντικά λόγω των κινδύνων στην περιοχή.
Αναφερόμενος στην Ουκρανία, σημείωσε ότι η χώρα έχει καταγράψει εξαιρετικά μεγάλη συγκομιδή, ωστόσο σημαντικές ποσότητες σιτηρών παραμένουν αποθηκευμένες σε σιλό, με κίνδυνο να καταστραφούν.
«Δυστυχώς, προς το παρόν, η Ρωσία δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να συμμετάσχει σε μια ουσιαστική συζήτηση», πρόσθεσε.
Ζητά περισσότερα ευρωπαϊκά πολεμικά μέσα στην Ερυθρά Θάλασσα
Ο πρωθυπουργός κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη ναυτική επιχείρηση «Ασπίδες», η οποία ξεκίνησε το 2024 με στόχο την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα από επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμφέρον να διαθέτει ουσιαστική παρουσία, με συγκεκριμένα στρατιωτικά μέσα, σε αυτή την περιοχή του κόσμου και χρειαζόμαστε περισσότερες χώρες να συμμετάσχουν στις Ασπίδες», ανέφερε.
Όπως επισήμανε, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία έχουν ήδη διαθέσει μέσα στην επιχείρηση, αλλά η υπάρχουσα συνεισφορά «σαφώς δεν είναι αρκετή».
Σύμφωνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή θα αποτελούσε μήνυμα προς τις χώρες του Κόλπου ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει σοβαρά την ασφάλειά τους, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει να προστατεύσει τις κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του ευρωπαϊκού εμπορίου.
Υπέρ της συνέχισης των οικονομικών κυρώσεων στη Ρωσία
Ερωτηθείς για την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να άρει νωρίτερα μέσα στον Οκτώβριο τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης υπέρ της διατήρησης της οικονομικής πίεσης στη Μόσχα.
«Πιστεύουμε ότι πρέπει να ασκήσουμε οικονομική πίεση και να επιβάλουμε μεγαλύτερο οικονομικό κόστος στη Ρωσία, ώστε να στείλουμε ένα πολύ σαφές μήνυμα ότι, όσο παρατείνει αυτόν τον πόλεμο, θα υφίσταται συγκεκριμένες οικονομικές συνέπειες», υπογράμμισε.
Με τις τοποθετήσεις του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την προστασία των θαλάσσιων μεταφορών και των ενεργειακών δραστηριοτήτων με την ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς και ευρωπαϊκής συνεργασίας σε περιοχές αυξημένης γεωπολιτικής έντασης.