Στην τελική ευθεία για την παρουσίαση του ετήσιου «πακέτου» εκθέσεων προόδου για τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιβεβαιώνοντας ότι η διεύρυνση παραμένει στρατηγική προτεραιότητα, αν και η ταχύτητα των μεταρρυθμίσεων παρουσιάζει μεγάλες ανισότητες.
Σύμφωνα με το προσχέδιο της έκθεσης, το Μαυροβούνιο αναδεικνύεται ως ο αναμφισβήτητος «πρωτοπόρος» της διαδικασίας, καθώς εκτιμάται ότι ενδέχεται να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης έως τον Δεκέμβριο του 2026, αποτελώντας το πρότυπο για μελλοντικές διευρύνσεις. Μαζί με την Αλβανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, συγκαταλέγεται στις χώρες που διαθέτουν σαφείς οδικούς χάρτες ένταξης.
«Οπισθοδρόμηση» στην Τουρκία και μηνύματα για τα Ελληνοτουρκικά
Στον αντίποδα, η αξιολόγηση για την Τουρκία παραμένει ιδιαίτερα επικριτική. Η Κομισιόν διαπιστώνει περαιτέρω επιδείνωση στα δημοκρατικά πρότυπα, το κράτος δικαίου και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, επισημαίνοντας παράλληλα τον κίνδυνο «άλωσης του κράτους» (state capture) και το πολύ χαμηλό ποσοστό ευθυγράμμισης της Άγκυρας με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ.
Στα θετικά σημεία καταγράφονται η μείωση των μεταναστευτικών ροών, η ενσωμάτωση στην ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα και η περιφερειακή συνεργασία.
Όσον αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η έκθεση ενθαρρύνει την Αθήνα και την Άγκυρα να διατηρήσουν τον εποικοδομητικό διάλογο και να αποφύγουν ενέργειες που κλιμακώνουν την ένταση, υπογραμμίζοντας τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο. Παράλληλα, τονίζεται η σημασία της ενεργού εμπλοκής της Τουρκίας για την επίλυση του Κυπριακού.
Βαλκάνια: Καθυστερήσεις και εκκρεμότητες
Για τη Βόρεια Μακεδονία υπογραμμίζεται η ανάγκη πιστής εφαρμογής των διμερών συμφωνιών (όπως η Συμφωνία των Πρεσπών), ενώ για τη Σερβία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κοσσυφοπέδιο καταγράφεται έλλειψη προόδου στους θεμελιώδεις τομείς.
Ειδικά για τη Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο, η Κομισιόν προειδοποιεί ότι η καθυστέρηση στην εξομάλυνση των μεταξύ τους σχέσεων συνεπάγεται σημαντικό πολιτικό και οικονομικό κόστος, απειλώντας να τις αφήσει πίσω στη συνολική ευρωπαϊκή πορεία.