Η αποστολή χρημάτων μέσω κινητού τηλεφώνου αποτελεί πλέον καθημερινή πρακτική, ωστόσο η απουσία διαλειτουργικότητας μεταξύ των εθνικών συστημάτων πληρωμών παραμένει εμπόδιο για τις διασυνοριακές συναλλαγές.
Για την αντιμετώπιση του ζητήματος, δημιουργήθηκε στη Μαδρίτη το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πληρωμών (European Network for Payments - ENP), με στόχο τη διασύνδεση πέντε ισχυρών εθνικών εφαρμογών (Bizum, Bancomat, SIBS-MB WAY, Vipps MobilePay και EPI/Wero) που καλύπτουν 13 χώρες.
Με υποδομές που εξυπηρετούν περισσότερους από 130 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες και καλύπτουν άνω του 70% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Νορβηγίας, το ENP σχεδιάζει σταδιακή επέκταση από τις μεταφορές μεταξύ ιδιωτών έως τις αγορές σε ηλεκτρονικά και φυσικά καταστήματα.
Παράλληλα με το ENP, η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται για την ενδεχόμενη εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, ένα εγχείρημα που εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό. Ενώ το ENP λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ ιδιωτικών εφαρμογών και υφιστάμενων τραπεζικών λογαριασμών, το ψηφιακό ευρώ αποτελεί δημόσιο ηλεκτρονικό χρήμα που θα εκδίδεται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, συμπληρώνοντας —και όχι αντικαθιστώντας— τα μετρητά και τις ιδιωτικές μεθόδους πληρωμών.
Η βασική ειδοποιός διαφορά για τους καταναλωτές έγκειται στο γεγονός ότι το ψηφιακό ευρώ θα παρέχεται χωρίς χρεώσεις ή κόστος έκδοσης, με την εγγύηση του Ευρωσυστήματος, ενώ θα προσφέρει τη δυνατότητα ανέπαφων συναλλαγών ακόμη και εκτός σύνδεσης στο διαδίκτυο.
Βάσει του ενδεικτικού σχεδιασμού της ΕΚΤ, ένα πιλοτικό πρόγραμμα 12 μηνών ενδέχεται να ξεκινήσει το δεύτερο εξάμηνο του 2027, με πιθανή πρώτη έκδοση το 2029, εφόσον εγκριθεί το απαιτούμενο κανονιστικό πλαίσιο.
Τόσο το ENP όσο και το ψηφιακό ευρώ εντάσσονται στη συνολική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής της αυτονομίας. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ για το 2022, τα διεθνή δίκτυα πληρωμών με έδρα εκτός Ευρώπης κάλυπταν περίπου το 61% των συναλλαγών στη ζώνη του ευρώ.
Η ανάπτυξη απευθείας συστημάτων μεταφοράς από λογαριασμό σε λογαριασμό περιορίζει την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους, θωρακίζοντας την ψηφιακή κυριαρχία της γηραιάς ηπείρου.
Η επιτυχία του ψηφιακού ευρώ θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εμπ доверие των πολιτών και την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Σε αντίθεση με τις ιδιωτικές πλατφόρμες που ήδη προσφέρουν προηγμένες δυνατότητες ανέπαφων πληρωμών, η υιοθέτηση του δημόσιου ψηφιακού νομίσματος θα κριθεί από το κατά πόσο οι καταναλωτές θα διακρίνουν ουσιαστικά οφέλη στην ιδιωτικότητα, την προσβασιμότητα και την ευκολία χρήσης στην καθημερινότητά τους.