Κατηγορηματική είναι η απάντηση του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σχετικά με σενάρια και δημοσιεύματα που ήθελαν την Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική να φέρνει ανώτατο όριο (πλαφόν) στα ενοίκια. Κυβερνητικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχει καμία τέτοια πρόταση στο τραπέζι, ούτε εξετάζεται οποιαδήποτε μορφή κρατικής παρέμβασης στις τιμές των ιδιωτικών μισθώσεων.
Σύμφωνα με το Υπουργείο, η Εθνική Στρατηγική, που βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, αποτελεί έναν μακροπρόθεσμο οδικό χάρτη για την καταγραφή των προβλημάτων της αγοράς και τη χάραξη κατευθύνσεων για τα επόμενα χρόνια, χωρίς όμως να περιλαμβάνει εισπρακτικά ή περιοριστικά μέτρα αυτού του τύπου.
Οι κίνδυνοι από το πλαφόν και η ελληνική ιδιαιτερότητα
Το Υπουργείο στηρίζει την άρνησή του στην επιβολή πλαφόν σε δύο βασικούς άξονες:
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι όπου εφαρμόστηκε ο διοικητικός καθορισμός τιμών, τα αποτελέσματα ήταν αντίθετα από τα προσδοκώμενα. Αντί να βοηθηθούν οι ενοικιαστές, παρατηρήθηκε κατακόρυφη μείωση των διαθέσιμων ακινήτων, «πάγωμα» των επενδύσεων στην αγορά ακινήτων και υποβάθμιση της ποιότητας των σπιτιών, καθώς οι ιδιοκτήτες σταμάτησαν να τα συντηρούν.
Στην Ελλάδα το πρόβλημα γίνεται ακόμα μεγαλύτερο λόγω της εκτεταμένης φοροδιαφυγής. Τα επίσημα στοιχεία της εφορίας δείχνουν ότι τα δηλωμένα ενοίκια είναι πολύ χαμηλότερα από τα πραγματικά, κάτι που μαρτυρά μεγάλο ποσοστό υποδήλωσης των μισθωμάτων. Αν το κράτος επέβαλε πλαφόν, το μόνο που θα κατάφερνε θα ήταν να οδηγήσει ακόμη περισσότερους ιδιοκτήτες και ενοικιαστές στην αδήλωτη οικονομία και το «μαύρο» χρήμα, χωρίς να λύσει το πρόβλημα της ακριβής στέγης.
Κοινωνική κατοικία vs Πλαφόν
Οι ίδιες πηγές ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρέπει να συγχέεται η έννοια του «ρυθμιζόμενου ενοικίου», το οποίο αφορά αποκλειστικά προγράμματα κοινωνικής κατοικίας (κρατικά ή επιδοτούμενα σπίτια), με την αυθαίρετη επιβολή ανώτατων τιμών στα ιδιωτικά ακίνητα.
Η στρατηγική της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης δεν βασίζεται στον έλεγχο των τιμών, αλλά σε μόνιμες, διαρθρωτικές λύσεις. Αυτές επικεντρώνονται στην αύξηση των διαθέσιμων ακινήτων στην αγορά, στο άνοιγμα των χιλιάδων κλειστών διαμερισμάτων, στην παροχή κινήτρων και διευκολύνσεων σε νέους για την απόκτηση δικής τους στέγης, καθώς και στη στήριξη των ενοικιαστών με στοχευμένα επιδόματα.