Η Ελλάδα, το Ισραήλ και η Κύπρος θα εντείνουν το 2026 τις κοινές αεροπορικές και ναυτικές ασκήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, εμβαθύνοντας την αμυντική τους συνεργασία.
Το τριμερές σχέδιο στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ δεν ανακοινώνει τη συγκρότηση μιας τυπικής «κοινής δύναμης» με ενιαία διοίκηση· οικοδομεί όμως κάτι ουσιαστικότερο: μια μόνιμη επιχειρησιακή αρχιτεκτονική αποτροπής, σχεδιασμένη πρωτίστως απέναντι στις τουρκικές πρακτικές επιβολής τετελεσμένων.
Σε άρθρο του στην εφημερίδα Μιλιέτ, ο διευθυντής της, Οζάι Σεντίρ, κατατάσσει το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο μεταξύ των χωρών που –κατά την άποψή του– αντιδρούν περισσότερο στην τουρκική πρωτοβουλία για μια «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία».
Παρά τις προσπάθειες της Άγκυρας να παρουσιάσει την αναθέρμανση της έντασης ως αντίδραση σε «μονομερείς ελληνικές ενέργειες», τα δεδομένα στο πεδίο και οι ευρύτερες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο δείχνουν ότι το timing των τουρκικών κινήσεων συνδέεται άμεσα με περιφερειακές ισορροπίες και όχι με συγκυριακά γεγονότα.
Σύμφωνα με την Άγκυρα, η Τουρκία στηρίζει τον εποικοδομητικό διάλογο τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας ότι κινήσεις που, κατά την άποψή της, δεν συνάδουν με το πνεύμα της συμμαχίας «δεν μπορούν να μεταβάλουν τα δεδομένα επί του πεδίου».
Τη διεξαγωγή διακλαδικών ασκήσεων, συνεκπαιδεύσεις Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων, επιτελικές συναντήσεις, καθώς και συνομιλίες σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος περιλαμβάνονται στο «Κοινό Σχέδιο Δράσεως Ελλάδος – Κύπρου – Ισραήλ» και στο «Πρόγραμμα Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδος – Ισραήλ»
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναμένεται να μεταφέρει στον Λευκό Οίκο μια σαφή περιφερειακή ατζέντα, με επίκεντρο την προώθηση του IMEC ως πλαισίου πολυμερούς συνεργασίας και την ανάδειξη του ρόλου της Τουρκίας ως αποσταθεροποιητικού παράγοντα στην περιοχή.
Υποστήριξε ότι οπλικά συστήματα που έχουν παραχωρηθεί από την Ελλάδα χρησιμοποιούνται από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις σε περιοχές όπως το Ντονμπάς, η Ζαπορίζια, η Χερσώνα και η Κριμαία, τις οποίες η Μόσχα θεωρεί ρωσικό έδαφος, σημειώνοντας ότι στις περιοχές αυτές διαβιούν και ελληνικές κοινότητες.
Ο Τούρκος πρόεδρος άφησε αιχμές τόσο για τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Λευκωσίας–Βηρυτού, όσο και για τις πρόσφατες δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου κατά την τριμερή σύνοδο.
Σε μια εξέλιξη που εντείνει την ανησυχία στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Ερντογάν ανεβάζει τους τόνους απέναντι στο Ισραήλ, αξιοποιώντας τον Λίβανο ως βήμα προβολής της τουρκικής επιρροής και αμφισβήτησης της ισραηλινής παρουσίας στην περιοχή.
Το τελευταίο διάστημα το Ισραήλ εντείνει τις μονομερείς του κινήσεις όχι μόνο στο χερσαίο μέτωπο του Λεβάντε, αλλά και στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών της Ανατολικής Μεσογείου, υιοθετώντας μια ολοένα στενότερη πολιτική και στρατηγική σύμπλευση με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Η χθεσινή τριμερής συνάντηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και ανησυχία στην Τουρκία, με τα τουρκικά ΜΜΕ να χαρακτηρίζουν τη συνάντηση «συμμαχία του κακού».
Σύμφωνα με πληροφορίες του Channel 12, η Αθήνα εξετάζει ενεργό και εποικοδομητικό ρόλο στη «μεταπολεμική ημέρα» στη Γάζα, με πιθανή αποστολή μηχανικού, στο πλαίσιο διεθνούς δύναμης με ανθρωπιστικό και υποστηρικτικό χαρακτήρα.
Στα περισσότερα δημοσιεύματα κυριάρχησε ανθελληνική και αντιισραηλινή ρητορική, με τη σύνοδο να παρουσιάζεται ως «αντιτουρκική συμμαχία» με αιχμή την άμυνα, την ασφάλεια και την ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για την Ελλάδα, η Τριμερής δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό φόρουμ, αλλά ένα στρατηγικό εργαλείο που ενισχύει τον ρόλο της χώρας ως γέφυρας μεταξύ Ανατολικής Μεσογείου και Ευρώπης, σε μια εποχή αυξημένων προκλήσεων και ρευστότητας.
Με δεδομένη τη στενή συνεργασία και στον τομέα των εξοπλισμών, η Τριμερής φαίνεται να περνά σε μια νέα φάση, με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό να επιμένει στον όρο «Συμμαχία» καθ’ όλη τη διάρκεια των δηλώσεών του.
