Η κυβέρνηση Τραμπ έστειλε την Τρίτη (20/01) σαφές μήνυμα αλλαγής στρατηγικής στη Συρία, σηματοδοτώντας στην πράξη τον τερματισμό της αμερικανικής στρατιωτικής στήριξης προς τις κουρδικές δυνάμεις.
Μια φωτογραφία που εμφανίζει τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία να κάθεται στην κεντρική πολυθρόνα, σαν να προεδρεύει μιας συνάντησης στο τουρκικό υπουργείο Άμυνας, έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων και επικρίσεων στην Τουρκία, με ορισμένους να κατηγορούν τον Αμερικανό αξιωματούχο - στενό σύμμαχο του Ντόναλντ Τραμπ ότι συμπεριφέρεται σαν «αποικιακός κυβερνήτης».
Με το βλέμμα στραμμένο στην άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης Τζεβντέτ Γιλμάζ είχε συνάντηση με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, στο Προεδρικό Μέγαρο.
Τη σημασία που αποδίδουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη στρατηγική τους σχέση με την Τουρκία επανέλαβε ο Αμερικανός απεσταλμένος Τομ Μπάρακ, μετά τη συνάντησή του στην Άγκυρα με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν
Σε δηλώσεις του μετά τις επαφές που είχε με τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σαράα και τον υπουργό Εξωτερικών Ασάαντ αλ-Σαϊμπάνι, ο Αμερικανός αξιωματούχος κάλεσε όλες τις πλευρές να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή αυτοσυγκράτηση, να προχωρήσουν σε άμεση παύση των εχθροπραξιών και να επιστρέψουν στο τραπέζι του διαλόγου.
Οι εξελίξεις έχουν οδηγήσει χιλιάδες Κούρδους στους δρόμους και εντείνουν τον κίνδυνο περιφερειακής κλιμάκωσης, με την Τουρκία να δηλώνει έτοιμη να στηρίξει τις συριακές αρχές και το Ισραήλ να εκφράζει τη στήριξή του προς τους Κούρδους.
Όπως μετέδωσε το ισραηλινό δίκτυο i24news, ο Αμερικανός απεσταλμένος ξεκινά κύκλο επαφών με επίκεντρο μια σειρά περιφερειακών φακέλων, με τη Συρία να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα.
Αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές διαφορές, ο κ. Παυλόπουλος υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει όλα τα θεσμικά και νομικά εργαλεία για να ασκήσει πλήρως τα δικαιώματά της σε ζητήματα αιγιαλίτιδας ζώνης, υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει πολιτική βούληση.
Σε κάθε περίπτωση, η Τουρκία φαίνεται να κινείται σε δύο παράλληλους άξονες: αφενός να διατηρήσει ανοιχτό τον δίαυλο με τις ΗΠΑ για τα F-35 και τις κυρώσεις, αφετέρου να ενισχύσει την αεροπορική της ισχύ με ενδιάμεσες λύσεις, μέχρι να ξεκαθαρίσει οριστικά το στρατηγικό της αποτύπωμα στον αέρα.
Η Τουρκία επιχειρεί να εκπέμψει μήνυμα ότι δεν αποδέχεται «μαθήματα συμμόρφωσης» από εξωτερικές πιέσεις, αλλά επιμένει στην αρχή της ισότιμης συμμαχικής συνεργασίας
Για άλλη μια φορά στο επίκεντρο ενδιαφέροντος ο Τομ Μπάρακ, πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος στη Συρία, μεγαλοεπιχειρηματίας και στενός φίλος του προέδρου Τραμπ.
Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι το ρωσικό σύστημα απειλεί τη «stealth» τεχνολογία των F-35, ενώ η Άγκυρα επιμένει ότι δεν πρόκειται να ενταχθεί σε υποδομές του ΝΑΤΟ.
Παρόντες ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής, Ελπιδοφόρος, οι μητροπολίτες Πίτσμπουρκ Σάββας και Ντένβερ Κωνσταντίνος, καθώς και οι επίσκοποι Ναζιανζού Αθηναγόρας και Διοκλείας Νεκτάριος.
«Δεν έχει νόημα δυο μεγάλες χώρες, δεμένες η μια με την άλλη να κρατούν ακόμα έριδες για γεγονότα που έγιναν εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρονιά πριν», τονίζει
Οι αντιδράσεις πυροδοτήθηκαν από τις δηλώσεις του Τομ Μπαράκ στο ΣΚΑΙ, όπου ανέφερε: «Στόχος μας είναι, τον Σεπτέμβριο του 2026, να ανοίξουμε ξανά τη θεολογική σχολή της Χάλκης. Το θέμα αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό τόσο για τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ όσο και για τον Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν».
Με τις ισραηλινές επιδρομές να αυξάνονται στο νότο, η Δαμασκός στηρίζεται στη Μόσχα για περιορισμό - ωστόσο η επιρροή της Ρωσίας παραμένει περιορισμένη, αφήνοντας την περιοχή παγιδευμένη ανάμεσα σε ανταγωνιστικές φιλοδοξίες και εύθραυστες ρυθμίσεις ασφαλείας.
Πενήντα τέσσερα χρόνια μετά την απόφαση του τουρκικού κράτους να κλείσει τη θεολογική σχολή της Χάλκης, φαίνεται ότι για πρώτη φορά υπάρχουν σοβαρές ελπίδες επαναλειτουργίας της.
Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό email που φανερώνει στενή και «φιλική» επικοινωνία μεταξύ του καταδικασμένου για σεξουαλικά εγκλήματα Έπσταϊν και του Αμερικανού επιχειρηματία Τομ Μπάρακ.