Με φόντο την επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εμφανίζεται αποφασισμένος να κερδίσει τις εντυπώσεις σε Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες, ποντάροντας στις προσωπικές του σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Βασικός στόχος της Άγκυρας είναι η ενίσχυση της αμυντικής της βιομηχανίας, η προώθηση των εξαγωγών όπλων και, κυρίως, η επανένταξή της στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35.
Η στρατηγική αυτή φαίνεται να αποδίδει καρπούς, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος, σε κοινές δηλώσεις του με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να κάνει «κάτι που θα χαροποιήσει ιδιαίτερα» τον Ερντογάν σχετικά με τα F-35, ενώ ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιβεβαίωσε ότι το Πεντάγωνο εξετάζει τις νομικές οδούς για την υλοποίηση της πώλησης.
Ωστόσο, μια ενδεχόμενη επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 χαρακτηρίζεται ως σοβαρό στρατηγικό λάθος για την αμερικανική ασφάλεια. Ο λόγος που οδήγησε στην αποβολή της Άγκυρας το 2019 –η αγορά του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S-400– παραμένει ισχυρός.
Η ταυτόχρονη κατοχή των F-35 και των S-400 από την Τουρκία ενέχει τον κίνδυνο διαρροής ευαίσθητων τεχνολογικών πληροφοριών στη Μόσχα, η οποία με τη σειρά της θα μπορούσε να τις μοιραστεί με το Πεκίνο, την Τεχεράνη και την Πιονγιάνγκ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τους πιλότους των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.
Ακόμα όμως κι αν η Άγκυρα αποχωριζόταν τους S-400, η πολιτική συμμαχιών του Ερντογάν συνεχίζει να προκαλεί έντονη ανησυχία. Η Άγκυρα συνεχίζει να στηρίζει ανοιχτά τη Χαμάς μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, ενώ παράλληλα συσφίγγει επικίνδυνα τις σχέσεις της με την Κίνα.
Μέχρι τα τέλη του 2025, περισσότερες από 150 κινεζικές εταιρείες είχαν διεισδύσει στην ψηφιακή υποδομή και στο δίκτυο 5G της Τουρκίας, αυξάνοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο κατασκοπείας. Επιπλέον, η στενή σχέση της Τουρκίας με τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις επίσημες διακηρύξεις του ΝΑΤΟ για την Κίνα.
Στην πραγματικότητα, ο απώτερος στόχος του Ερντογάν δεν είναι η συλλογική ασφάλεια της Δύσης, αλλά η επίτευξη μιας στρατηγικής αυτονομίας που θα εξυπηρετήσει τις δικές του αναθεωρητικές βλέψεις.
Πέρα από τις προσωπικές φιλοφρονήσεις του Τραμπ προς τον Τούρκο ηγέτη, μια τέτοια πώληση θα παραβίαζε τον αμερικανικό νόμο (CAATSA και Άρθρο 1245 του Νόμου περί Εθνικής Άμυνας), ο οποίος απαγορεύει ρητά την παράδοση των F-35 όσο η Τουρκία κατέχει τους S-400.
Για τον λόγο αυτό, το Κογκρέσο καλείται να παρέμβει δυναμικά και, εάν χρειαστεί, να μπλοκάρει μέσω κοινών ψηφισμάτων οποιαδήποτε προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να παρακάμψει τη νομοθεσία.