Ένα σχεδόν απαρατήρητο επεισόδιο τον περασμένο Μάρτιο, όταν ισραηλινά μαχητικά F-35 έπληξαν τρεις τοποθεσίες στην κεντρική Συρία τις οποίες η Άγκυρα προόριζε για μελλοντική αεροπορική βάση, αποκαλύπτει την πραγματική φύση των σχέσεων Τουρκίας και Ισραήλ.
Παρά την έντονη ρητορική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος κατηγορεί συστηματικά το Ισραήλ για γενοκτονία, η Τουρκία επέλεξε να αποδεχθεί το πλήγμα χωρίς να απαντήσει.
Η στάση αυτή αποδεικνύει ότι, πίσω από τις δημόσιες κορώνες, οι δύο ισχυρότεροι στρατοί της περιοχής αποφεύγουν τη γενικευμένη σύρραξη, παρόλο που επιχειρούν σε επικίνδυνα κοντινή απόσταση.
Το νέο συριακό μέτωπο και οι ισορροπίες τρόμου
Η γεωπολιτική ρήξη που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2023 επισφραγίστηκε με το πλήρες εμπορικό εμπάργκο της Άγκυρας το 2024, κοστίζοντας δισεκατομμύρια και στις δύο οικονομίες. Ωστόσο, το πραγματικό πεδίο της αντιπαράθεσης μεταφέρθηκε στη Συρία μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ στα τέλη του 2024.
Η Τουρκία στηρίζει τη νέα κυβέρνηση του Άχμεντ αλ Σάραα, επιδιώκοντας ένα ισχυρό κεντρικό κράτος που θα εκμηδενίσει την κουρδική απειλή στα σύνορά της. Αντίθετα, το Ισραήλ επιθυμεί μια κατακερματισμένη και αδύναμη Συρία, έχοντας τριπλασιάσει τις αεροπορικές επιθέσεις του στην περιοχή.
Το μόνο που αποτρέπει μια απευθείας σύγκρουση είναι ένας τεχνικός δίαυλος επικοινωνίας που δημιουργήθηκε το 2025 με τη μεσολάβηση του Αζερμπαϊτζάν, τον οποίο και οι δύο πλευρές διατηρούν αυστηρά στο παρασκήνιο.
Η στρατιωτική πραγματικότητα της Άγκυρας
Οι Τούρκοι επιτελείς γνωρίζουν καλά ότι η χώρα δεν είναι έτοιμη για έναν πόλεμο με το Ισραήλ. Ο πολυδιαφημισμένος «Χάλκινος Θόλος» (Steel Dome) δεν θα είναι επιχειρησιακός πριν από το 2030, τα εγχώρια άρματα μάχης Altay βρίσκονται ακόμα σε εμβρυακό στάδιο παραγωγής, ενώ οι αναβαθμίσεις των F-16 μπλοκάρονται από την Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, η αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού εξανεμίζεται από τον καλπάζοντα εγχώριο πληθωρισμό. Για τον λόγο αυτό, η Άγκυρα χρειάζεται τον δίαυλο αποσυμπίεσης με το Τελ Αβίβ όσο και το ίδιο το Ισραήλ.
Το σενάριο του «μοιραίου» ατυχήματος
Ο πραγματικός κίνδυνος δεν πηγάζει από μια συνειδητή απόφαση του Ερντογάν να επιτεθεί, αλλά από τις κόκκινες γραμμές που έχει θέσει η Τουρκία εντός της Συρίας. Εάν οι διαπραγματεύσεις για την ενσωμάτωση των υπό κουρδική ηγεσία Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στον εθνικό στρατό της Συρίας καταρρεύσουν, η Τουρκία θα κινηθεί στρατιωτικά εναντίον τους. Καθώς το Ισραήλ εξοπλίζει αθόρυβα αυτές τις κουρδικές ομάδες, οι δύο στρατοί κινδυνεύουν να συγκρουστούν άμεσα στο ίδιο πεδίο.
Αν και το βασικό σενάριο θέλει τη σκιώδη αντιπαράθεση και τη ρητορική οξύτητα να συνεχίζονται χωρίς θερμό επεισόδιο έως το 2027, η Ουάσιγκτον παραμένει ο μοναδικός κοινός παρονομαστής που μπορεί να συγκρατήσει τα δύο κράτη. Σε κάθε περίπτωση, το μέλλον των σχέσεών τους δεν θα κριθεί από τις ομιλίες των πολιτικών, αλλά από τις εξελίξεις στα πεδία των μαχών της Συρίας.