Ως σημαντική γεωπολιτική επιτυχία της Άγκυρας παρουσιάζουν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης. Τα δημοσιεύματα κάνουν λόγο για αλλαγή των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο και ενίσχυση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», ενώ τηλεοπτικοί σχολιαστές υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει σε ενεργειακές συνεργασίες με χώρες της περιοχής χωρίς τη συναίνεση της Τουρκίας. Την ίδια στιγμή, Τούρκοι πολιτικοί επισημαίνουν τις νομικές αδυναμίες των τουρκικών διεκδικήσεων με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η απόφαση του Κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης να εγκρίνει τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης του 2019 βρίσκεται στο επίκεντρο της τουρκικής επικαιρότητας, με τις μεγαλύτερες εφημερίδες να προβάλλουν τη σημασία της για τις σχέσεις Άγκυρας και Βεγγάζης.
Η Hürriyet χαρακτηρίζει την επικύρωση «απόφαση που αλλάζει τις ισορροπίες», υπογραμμίζοντας ότι η Βεγγάζη στηρίζει πλέον τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η Yeni Şafak αναφέρει ότι «η Γαλάζια Πατρίδα είναι τώρα πιο ισχυρή», ενώ η Milliyet υποστηρίζει ότι με την απόφαση «θωρακίστηκε η Γαλάζια Πατρίδα».
Κοινό στοιχείο των δημοσιευμάτων είναι η εκτίμηση ότι η Τουρκία ενισχύει τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς το μνημόνιο αποκτά πλέον τη στήριξη και της ανατολικής Λιβύης, η οποία είχε αρχικά απορρίψει τη συμφωνία.
Haber Global: «Χωρίς την άδεια της Τουρκίας δεν μπορεί να γίνει τίποτα»
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η παρουσίαση του θέματος από το τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο Haber Global, το οποίο υποστήριξε ότι η επικύρωση του μνημονίου διευρύνει τις δυνατότητες της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παρουσιάζοντας χάρτη με τις θαλάσσιες περιοχές που διεκδικούν Τουρκία και Λιβύη, σχολιαστής του δικτύου υποστήριξε ότι οι δύο χώρες έχουν πλέον συνδέσει τις περιοχές υφαλοκρηπίδας που θεωρούν ότι τους ανήκουν, με στόχο την εξυπηρέτηση κοινών συμφερόντων.
«Από σήμερα, τα όρια της συμφωνίας για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, όπως τα είχαμε χαράξει μέχρι σήμερα, έχουν πλέον διευρυνθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια, υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη οριοθέτηση εμποδίζει την Ελλάδα να αναπτύξει ανεξάρτητες θαλάσσιες συνεργασίες με χώρες που βρίσκονται ανατολικότερα.
«Χωρίς να περάσει από αυτή τη γραμμή, η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεργαστεί ούτε με την Αίγυπτο ούτε με το Ισραήλ ούτε με οποιαδήποτε άλλη χώρα βρίσκεται ανατολικότερα, χωρίς την άδειά μας ή χωρίς να συνεργαστεί μαζί μας», ισχυρίστηκε.
Πρόκειται για θέση που αντανακλά τις τουρκικές διεκδικήσεις και όχι για διαπιστωμένο νομικό αποτέλεσμα της επικύρωσης. Η συμφωνία Τουρκίας και Λιβύης δεν μπορεί από μόνη της να επιβάλει υποχρεώσεις στην Ελλάδα ή σε άλλα κράτη που δεν συμμετέχουν σε αυτήν.
«Η Τουρκία εξασφαλίζει πλέον σχέση με ολόκληρη τη Λιβύη»
Το Haber Global έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στην πολιτική σημασία της μεταστροφής της ανατολικής Λιβύης.
Όπως υποστήριξε, η συμφωνία δεν στηρίζεται πλέον αποκλειστικά στην κυβέρνηση της Τρίπολης, αλλά και στις αρχές της Βεγγάζης.
«Η Τουρκία εξασφαλίζει πλέον αυτή τη σχέση με ολόκληρη τη Λιβύη», ανέφερε ο σχολιαστής, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως σημαντικό βήμα για την τουρκική εξωτερική πολιτική.
Το δίκτυο συνέδεσε επίσης τη συμφωνία με τις έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι ενισχύονται οι προοπτικές συνεργασίας των δύο χωρών στον ενεργειακό τομέα.
Η επικύρωση, πάντως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως αλλαγή των διεθνώς αναγνωρισμένων θαλάσσιων ορίων ούτε παρέχει στην Τουρκία δικαίωμα έγκρισης των ενεργειακών συνεργασιών τρίτων κρατών.
Τούρκοι πολιτικοί προειδοποιούν για τις αδυναμίες των διεκδικήσεων
Παρά το πανηγυρικό κλίμα σε μεγάλο μέρος των τουρκικών μέσων ενημέρωσης, διατυπώνονται και επιφυλάξεις στο εσωτερικό της Τουρκίας σχετικά με τη νομική βάση του μνημονίου.
Σύμφωνα με όσα μετέδωσε ο δημοσιογράφος του ΣΚΑΪ Μανώλης Κωστίδης, ο αντιπρόεδρος του Καλού Κόμματος (İYİ Parti), Αχμέτ Καμίλ Εροζάν, προειδοποίησε ότι η προσφυγή σε διεθνή δικαιοδοτικά όργανα θα μπορούσε να αναδείξει σοβαρές αδυναμίες των τουρκικών θέσεων.
Ο Εροζάν υπενθύμισε ότι η Λιβύη έχει στο παρελθόν προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για ζητήματα θαλάσσιας οριοθέτησης με την Τυνησία και τη Μάλτα, αποδεχόμενη τις σχετικές αποφάσεις.
Κατά την εκτίμησή του, μια ενδεχόμενη δικαστική επίλυση της σημερινής διαφοράς θα έφερνε την Τουρκία αντιμέτωπη με τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
«Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος σε αυτή τη Σύμβαση. Εμείς δεν την έχουμε υπογράψει, ενώ σχεδόν όλοι οι υπόλοιποι την έχουν αποδεχθεί», ανέφερε, αναφερόμενος στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Πρόσθεσε ότι οι προβλέψεις της Σύμβασης δεν συμβαδίζουν ιδιαίτερα με τις τουρκικές θέσεις για τη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.
Η εκτίμησή του αναδεικνύει τη διαφωνία για τη νομική θεμελίωση των διεκδικήσεων, αν και το Διεθνές Δικαστήριο δεν εφαρμόζει αποκλειστικά την UNCLOS, αλλά και κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου και τη σχετική νομολογία.
«Η παλαιότερη Τουρκία υποστήριζε την πολιτική επίλυση»
Ο Αχμέτ Καμίλ Εροζάν άσκησε επίσης κριτική στην τουρκική κυβέρνηση για τις κατά καιρούς αναφορές της στη δυνατότητα νομικής επίλυσης των διαφορών με την Ελλάδα.
Υποστήριξε ότι η παλαιότερη τουρκική διπλωματία έδινε προτεραιότητα στην πολιτική διαπραγμάτευση, αντί της παραπομπής τέτοιων ζητημάτων σε διεθνή δικαστήρια.
«Η παλαιότερη Τουρκία, εκείνη την οποία έζησα και της οποίας την πολιτική εφάρμοσα προσωπικά, υποστήριζε πάντοτε την πολιτική επίλυση των διαφορών», δήλωσε.
Οι τοποθετήσεις του δείχνουν ότι, παρά την ευρεία προβολή της επικύρωσης ως διπλωματικής επιτυχίας, στο εσωτερικό της Τουρκίας εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για τον τρόπο διαχείρισης των θαλάσσιων διαφορών.