Ένα φιλόδοξο επενδυτικό σχέδιο που αναμένεται να κινητοποιήσει πάνω από 180 δισ. ευρώ παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προτείνοντας τα πρώτα πέντε Ευρωπαϊκά Αμυντικά Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (EDPCIs).
Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό μοντέλο βιομηχανικής συνεργασίας που στοχεύει στην από κοινού ανάπτυξη και παραγωγή στρατιωτικών συστημάτων, τα οποία κανένα κράτος-μέλος δεν θα μπορούσε να αναπτύξει αυτόνομα.
Η πρωτοβουλία υλοποιεί στην πράξη το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP) που θεσπίστηκε στα τέλη του 2025, με σκοπό την απεξάρτηση της Ε.Ε. από προμηθευτές τρίτων χωρών. Για την εκκίνηση των έργων διατίθενται ήδη 325 εκατ. ευρώ από τον προϋπολογισμό του EDIP, ενώ ανοίγει ο δρόμος και για μελλοντικές χρηματοδοτήσεις μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας. Αντίθετα με το παρελθόν, τα νέα προγράμματα δεν αφορούν απλώς την έρευνα, αλλά τη δημιουργία μόνιμων κοινοπραξιών μεταξύ κρατών και αμυντικών βιομηχανιών.
Η ηγετική θέση της Ελλάδας
Η Αθήνα δηλώνει δυναμικό «παρών» στις εξελίξεις, καθώς συμμετέχει στα τέσσερα από τα πέντε κρίσιμα προγράμματα, γεγονός που την καθιστά έναν από τους βασικούς πυλώνες του νέου εγχειρήματος.
Τα τέσσερα προγράμματα στα οποία συμπράττει η Ελλάδα είναι:
DECODER (3,5 έως 5 δισ. ευρώ έως το 2033): Κοινή ανάπτυξη ευρωπαϊκών drones, συστημάτων anti-drone και δημιουργία δικτύου τεχνολογικών κέντρων, με τη συμμετοχή συνολικά 26 κρατών.
IMSD - Integrated Maritime and Seabed Defence (43 έως 72 δισ. ευρώ έως το 2045): Ζωτικής σημασίας πρόγραμμα για τα ελληνικά συμφέροντα, καθώς εστιάζει στην προστασία υποθαλάσσιων καλωδίων, αγωγών και ενεργειακών υποδομών, καθώς και στην ανάπτυξη ναυτικών πλατφορμών και τεχνολογιών υποβρύχιου πολέμου.
SPACE (έως 24 δισ. ευρώ έως το 2034): Στόχος είναι η ευρωπαϊκή στρατιωτική αυτονομία στο διάστημα μέσω δορυφορικών επικοινωνιών και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και επιτήρησης.
EU-FIAMD (55 έως 80 δισ. ευρώ έως το 2040): Δημιουργία ενός ενιαίου, ολοκληρωμένου δικτύου ευρωπαϊκής αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας, το οποίο θα διασυνδέει εθνικά συστήματα και θα είναι πλήρως συμβατό με το ΝΑΤΟ.
Η μόνη πρωτοβουλία από την οποία απέχει η Ελλάδα είναι το «Παρατηρητήριο Ανατολικής Πτέρυγας» (Eastern Flank Watch), το οποίο αφορά αποκλειστικά τη θωράκιση των συνόρων της Κεντρικής Ευρώπης, της Βαλτικής και της Σκανδιναβίας.
Το επόμενο βήμα για την επίσημη ενεργοποίηση των κονδυλίων και των προγραμμάτων είναι η τυπική έγκριση της πρότασης της Κομισιόν από το Συμβούλιο της Ε.Ε., γεγονός που θα σηματοδοτήσει τη μετάβαση προς μια ενιαία ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.