Για μια πρωτόγνωρη και «πολύ δυσάρεστη εμπειρία» που κλονίζει την εμπιστοσύνη ακόμη και σε όσα βλέπουμε με τα ίδια μας τα μάτια, μίλησε στον ΣΚΑΪ ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού, Θάνος Ντόκος.
Ο κ. Ντόκος παραδέχθηκε με απόλυτη ειλικρίνεια ότι έπεσε θύμα Ρώσων φαρσέρ, οι οποίοι χρησιμοποιώντας εξελιγμένη τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης (deepfake) εμφανίστηκαν σε ζωντανή τηλεδιάσκεψη με τη μορφή και τη φωνή του Ουκρανού υπουργού Άμυνας, Ρουστέμ Ουμέρωφ.
Για το περιστατικό ενημερώθηκε αμέσως ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος εξέφρασε έντονο προβληματισμό, καθώς το γεγονός επιβεβαιώνει τους χειρότερους φόβους του για τις δυνατότητες της σύγχρονης ψηφιακής παραπληροφόρησης.
Το χρονικό της εξαπάτησης και τα «τυφλά» σημεία
Όπως εξήγησε ο σύμβουλος Ασφαλείας, η επικοινωνία φαινόταν απολύτως επίσημη. Οι δράστες είχαν στην κατοχή τους όλα τα απαραίτητα διαπιστευτήρια, τα σωστά επιστολόχαρτα, τις υπηρεσιακές διευθύνσεις και την πάγια διπλωματική ορολογία, ενώ είχαν βρει και τα προσωπικά του στοιχεία που δεν είναι δημόσια.
Επιπλέον, ο κ. Ντόκος είχε συναντηθεί με τον πραγματικό Ουκρανό ομόλογό του μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα, έχοντας αφήσει ανοιχτά ζητήματα προς συζήτηση.
Κατά τη διάρκεια της βιντεοκλήσης, η εικόνα και ο ήχος ανταποκρίνονταν πλήρως σε ζωντανό χρόνο. Κάποιες ανεπαίσθητες καθυστερήσεις στη σύνδεση αποδόθηκαν στα γνωστά τεχνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η εμπόλεμη Ουκρανία.
Οι υποψίες άρχισαν να γεννιούνται προς το τέλος της συνομιλίας, όταν ο «ψεύτικος» αξιωματούχος άρχισε να επιμένει με περίεργο τρόπο σε ζητήματα ασφαλείας, αφήνοντας αιχμές ότι κάποιοι στην Ουκρανία δεν έλαβαν τα μηνύματα της Αθήνας.
Μόλις η κλήση ολοκληρώθηκε, ο κ. Ντόκος κινητοποίησε αμέσως την ΕΥΠ και κάλεσε τηλεφωνικά τον πραγματικό Ουκρανό υπουργό, διαπιστώνοντας ότι είχε πέσει θύμα απάτης. Παρόμοιο χτύπημα, όπως έγινε γνωστό, δέχθηκε την ίδια περίοδο και αξιωματούχος χώρας της Βαλτικής.
Ο σκοπός της επίθεσης και η επόμενη ημέρα
Ο κ. Ντόκος εκτίμησε ότι η χρονική συγκυρία της επίθεσης —λίγο πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ— δεν είναι τυχαία, καθώς οι ρωσικές υπηρεσίες συνηθίζουν να παρεμβαίνουν γεωπολιτικά σε κρίσιμες περιόδους. Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι στη συζήτηση δεν ειπώθηκε τίποτα που να ξεφεύγει από την επίσημη εθνική γραμμή, αν και προειδοποίησε ότι ο κίνδυνος πλέον έγκειται στην «κοπτοραπτική» (μοντάζ) που μπορούν να κάνουν οι επιτιθέμενοι με τη χρήση προχωρημένων αλγορίθμων για να παραποιήσουν τις δηλώσεις του.
Το περιστατικό έχει ήδη θέσει σε τροχιά αναθεώρησης όλα τα κυβερνητικά πρωτόκολλα ασφαλείας. Ο σύμβουλος Ασφαλείας εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για το μέλλον, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα θωράκισης, αναφέροντας τα πρόσφατα εγκαίνια του κτηρίου κυβερνοπολέμου στο ΓΕΕΘΑ και την αναβάθμιση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας.
Παρόλα αυτά, τόνισε ότι η μάχη απέναντι στην κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης θα είναι ένας διαρκής και αβέβαιος αγώνας δρόμου.