Η ρητορική του Κρεμλίνου περιγράφει σταθερά τη Ρωσία όχι ως τμήμα της Δύσης, αλλά ως μια ξεχωριστή «ευρασιατική» πολιτισμική οντότητα. Η ιδέα αυτή, την οποία προέβαλλε ο Βλαντίμιρ Πούτιν ήδη από το 2000, ρίζωσε τον 19ο αιώνα ως αντίδραση Ρώσων διανοουμένων απέναντι στη δυτικότροπη ελίτ.
Ο ευρασιανισμός υποστήριζε ότι η μίμηση της Ευρώπης αποδυναμώνει τη χώρα και πρόβαλλε την τεράστια στέπα ως το λίκνο ενός μοναδικού πολιτισμού.
Ωστόσο, η ακαδημαϊκός Αϊσέ Ζαρακόλ επισημαίνει στο Foreign Affairs ότι ο «ευρασιανισμός» λειτουργεί ως ένας βολικός μύθος και για τις δύο πλευρές. Από τη μία, προσφέρει στον Πούτιν το ιδεολογικό πάτημα να απορρίψει τις φιλελεύθερες αξίες και να παρουσιάσει τη Ρωσία ως ανάχωμα απέναντι σε μια παρακμιακή Δύση.
Από την άλλη, διευκολύνει τους δυτικούς επικριτές της Μόσχας, οι οποίοι αποδίδουν τον αυταρχισμό και τη βία στη δήθεν «ασιατική» προέλευση της χώρας, διατηρώντας για την Ευρώπη το αφήγημα του αποκλειστικού εκπροσώπου της προόδου και του δικαίου.
Αν και ιστορικοί όπως ο Μάικλ Χονταρκόφσκι παραλληλίζουν την πρώιμη Ρωσία με χερσαίες αυτοκρατορίες της Ασίας (Οθωμανούς, Σαφαβίδες, Τσινγκ), η απλοϊκή αυτή ανάγνωση παραβλέπει την ιστορική πραγματικότητα. Η Ευρώπη υπήρξε ιστορικά πηγή βίας και αποικιοκρατίας, ενώ η Ασία γνώρισε τεράστια πολιτισμική άνθηση. Παράλληλα, η Ρωσία διατηρούσε πάντα μια αμφίδρομη σχέση έλξης και απώθησης με τη Δύση από την εποχή του Μεγάλου Πέτρου.
Όπως σημειώνει ο αρθρογράφος Λούκα Αντζελίνι στην Corriere della Sera, η σημερινή στάση της Μόσχας δεν καθορίζεται μονοσήμαντα από το παρελθόν.
Το τεράστιο μέγεθος, η εθνοτική ποικιλομορφία, η αυτοκρατορική κληρονομιά και ο Ψυχρός Πόλεμος διαμορφώνουν ένα πολύ πιο σύνθετο πλαίσιο. Η εισβολή στην Ουκρανία και ο αυταρχισμός του Πούτιν δεν αποτελούν νομοτελειακή συνέχεια των ηγεμόνων της στέπας, αλλά δικές του πολιτικές επιλογές.