Λίγο περισσότερο από ένα λεπτό μετά την έναρξη των δηλώσεών του για τη σύλληψη του Βενεζουελάνου ηγέτη Νικολάς Μαδούρο, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε έναν ιδιαίτερα φορτισμένο παραλληλισμό: συνέκρινε την επιχείρηση με τα αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, στο τέλος του 12ήμερου πολέμου Ισραήλ–Ιράν τον περασμένο Ιούνιο.
Με αυτόν τον τρόπο, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να απαντήσει σε ένα ερώτημα που κυριαρχεί από τη στιγμή που καταλάγιασε ο καπνός πάνω από το Καράκας: ποιο ιστορικό προηγούμενο επαναλαμβάνεται — αν επαναλαμβάνεται κάποιο.
Για τους επικριτές του Τραμπ, ο φόβος είναι σαφής: μήπως η Βενεζουέλα εξελιχθεί σε ένα νέο Ιράκ, σε μια μακρά, αιματηρή και δαπανηρή αμερικανική εμπλοκή σε μια χώρα πλούσια σε πετρέλαιο; Ή μήπως θυμίσει τη Λιβύη, όπου η ανατροπή ενός αυταρχικού ηγέτη δεν συνοδεύτηκε από σταθερότητα; Από την άλλη, ο ίδιος ο Τραμπ αφήνει να εννοηθεί ότι πρόκειται για μια περιορισμένη, στοχευμένη επιχείρηση με σαφές τέλος, ανάλογη με την ιρανική περίπτωση, χωρίς παρατεταμένη παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων.
Παρά τον παραλληλισμό αυτό, πολλά παραμένουν θολά. Ο πρόεδρος μιλά για το ότι οι ΗΠΑ θα «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα, χωρίς να εξηγεί τι ακριβώς σημαίνει αυτό στην πράξη. Αν και έχει αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο «μπότες στο έδαφος», προς το παρόν το βάρος φαίνεται να πέφτει στον έλεγχο των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας. Ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι η αμερικανική εποπτεία θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια.
Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, οι τόνοι δεν είναι ενιαίοι. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εμφανίζεται να προκρίνει μια πιο ήπια μορφή παρέμβασης, βασισμένη σε συνεργάσιμα κατάλοιπα του καθεστώτος Μαδούρο. Αντίθετα, ο Λευκός Οίκος ξεκαθαρίζει ότι οι αποφάσεις στο Καράκας θα εξακολουθήσουν να υπαγορεύονται από την Ουάσινγκτον.
Η έκβαση αυτής της στρατηγικής έχει ιδιαίτερη σημασία και για το Ισραήλ. Αφενός, επειδή ό,τι συμβαίνει στη Βενεζουέλα στέλνει μηνύματα στην Τεχεράνη, τον βασικό περιφερειακό αντίπαλο του Ισραήλ. Αφετέρου, επειδή το βάθος της αμερικανικής εμπλοκής στη Νότια Αμερική θα επηρεάσει το πόση προσοχή θα μπορεί να αφιερώσει ο Τραμπ στη Μέση Ανατολή.
Επί δεκαετίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην περιοχή, με πολέμους, ειρηνευτικές πρωτοβουλίες και διπλωματικές παρεμβάσεις. Το Ισραήλ, ως στενός σύμμαχος, έχει συνηθίσει να βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητες κάθε Αμερικανού προέδρου. Αν όμως η Ουάσινγκτον εμπλακεί στρατιωτικά στη Βενεζουέλα —και ενδεχομένως σε άλλα μέτωπα, όπως η Γροιλανδία— το ενδιαφέρον της θα μετατοπιστεί, με τη Μέση Ανατολή να περνά σε δεύτερο πλάνο.
Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να σημαίνει λιγότερη διεθνή προσοχή στις ισραηλινές πολιτικές και ίσως εκτόνωση της πίεσης των μαζικών κινητοποιήσεων κατά του Ισραήλ. Ταυτόχρονα, όμως, θα σήμαινε και μικρότερη άμεση εμπλοκή του Λευκού Οίκου, με ερωτήματα να αιωρούνται: θα είχε ο Τραμπ τη δυνατότητα να κλείσει συμφωνίες όπως η εκεχειρία στη Γάζα ή να εγκρίνει πλήγματα στο Ιράν, αν διαχειριζόταν έναν πόλεμο στη Νότια Αμερική; Τι θα σήμαινε αυτό για την προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων Ισραήλ–Σαουδικής Αραβίας;
Παράλληλα, η σύλληψη Μαδούρο λειτουργεί ως προειδοποίηση προς την ιρανική ηγεσία, την ώρα που το Ιράν αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις των τελευταίων ετών. Ο Τραμπ έχει δείξει ότι είναι διατεθειμένος να υλοποιήσει τις απειλές του, ενώ η Τεχεράνη παρακολουθεί με ανησυχία, καθώς οι φήμες και οι φόβοι διαχέονται ακόμη και στους δρόμους των ιρανικών πόλεων.
Προς το παρόν, τη Βενεζουέλα διοικεί η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες. Αν όμως τη διαδεχθεί μια κυβέρνηση με αμερικανική στήριξη, οι στενοί δεσμοί του Καράκας με την Τεχεράνη αναμένεται να χαλαρώσουν αισθητά, με συνέπειες και για οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ. Το τι θα ακολουθήσει στη Βενεζουέλα παραμένει το μεγάλο ερώτημα — και οι απαντήσεις του θα επηρεάσουν όχι μόνο τη Λατινική Αμερική και τις ΗΠΑ, αλλά και τη Μέση Ανατολή.