Σε άρθρο του το αμερικανικό δίκτυο CNN κάνει λόγο για υπόθεση Αφρικανών πολιτών που, δελεασμένοι από υποσχέσεις εργασίας, κατέληξαν να πολεμούν στο μέτωπο της Ουκρανίας. Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η περίπτωση της Αν Νταρούα, η οποία εδώ και μήνες αγνοεί την τύχη του μοναδικού της γιου, Φράνσις, ο οποίος ταξίδεψε στη Ρωσία με την προσδοκία επαγγελματικής αποκατάστασης και έκτοτε έχει χάσει κάθε επαφή με την οικογένειά του.
Τον Δεκέμβριο, άγνωστο πρόσωπο απέστειλε στην Αν βίντεο στο οποίο εμφανίζεται ο γιος της να προειδοποιεί άλλους Αφρικανούς να μην ταξιδέψουν στη Ρωσία για προσφορές εργασίας. Στο βίντεο αναφέρει ότι όσοι μεταβαίνουν στη χώρα καταλήγουν να στρατολογούνται, ακόμη και χωρίς προηγούμενη στρατιωτική θητεία, και να αποστέλλονται στο μέτωπο. Το υλικό εστάλη από άγνωστο αριθμό στην Κένυα και περιλαμβάνει αναφορές σε θανάτους φίλων του για οικονομικούς λόγους.
Περίπου μία εβδομάδα αργότερα, δεύτερο βίντεο του Φράνσις κυκλοφόρησε ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε αυτό εμφανίζεται φορώντας στρατιωτική στολή, με εκρηκτικό μηχανισμό δεμένο στο στήθος του, εμφανώς φοβισμένος, ενώ ακούγεται Ρώσος ομιλητής να χρησιμοποιεί ρατσιστικές εκφράσεις και να δηλώνει ότι θα χρησιμοποιηθεί ως «ανοιχτήρι κονσερβών» για τη διάσπαση ουκρανικών θέσεων. Η μητέρα του δήλωσε ότι δεν άντεξε να δει το βίντεο και ότι αποφάσισε να μιλήσει δημόσια μόνο ως έσχατη προσπάθεια να κινητοποιήσει τις κυβερνήσεις της Κένυας και της Ρωσίας.
Η ίδια απηύθυνε έκκληση για συνεργασία των δύο χωρών με στόχο την επιστροφή όσων, όπως λέει, εξαπατήθηκαν με υποσχέσεις για εργασία και κατέληξαν να πολεμούν, με τη ζωή τους να βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο.
Ο Φράνσις, 35 ετών, ήταν άνεργος και ζούσε με τη μητέρα του σε μικρή κοινότητα κοντά στην πρωτεύουσα της Κένυας πριν φύγει. Για τη μετάβασή του στη Ρωσία κατέβαλε περίπου 620 δολάρια σε πράκτορα, ο οποίος φέρεται να διευκόλυνε την «ευκαιρία». Σύμφωνα με τη μητέρα του, όταν έφτασε στη Ρωσία, ενημέρωσε την οικογένειά του ότι υποχρεωνόταν να παρακολουθήσει στρατιωτική εκπαίδευση και, έπειτα από μόλις τρεις εβδομάδες βασικής εκπαίδευσης, στάλθηκε στην Ουκρανία.
Η περίπτωση του Φράνσις εντάσσεται σε ένα ευρύτερο φαινόμενο, καθώς αυξάνονται οι αναφορές για Αφρικανούς που πολεμούν στο πλευρό της Ρωσίας στην Ουκρανία. Παρότι δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία, είναι γνωστό ότι καταβάλλονται συστηματικές προσπάθειες στρατολόγησης Αφρικανών. Πρόσφατα, οικογενειακή διαμάχη στη Νότια Αφρική έφερε στο φως καταγγελίες για εξαπάτηση δεκάδων ανδρών με σκοπό τη μετάβασή τους στη Ρωσία και τη συμμετοχή τους στον πόλεμο.
Έρευνα του CNN αποκαλύπτει λεπτομέρειες για τις μεθόδους στρατολόγησης, σύμφωνα με τις οποίες Αφρικανοί πολίτες προσελκύονται με υποσχέσεις εργασίας, αλλά, μετά την άφιξή τους στη Ρωσία, εξαναγκάζονται σε στρατιωτική θητεία στην πρώτη γραμμή. Το δίκτυο εξέτασε εκατοντάδες συνομιλίες, στρατιωτικές συμβάσεις, βίζες, πτήσεις και κρατήσεις ξενοδοχείων, καθώς και μαρτυρίες Αφρικανών μαχητών στην Ουκρανία.
Αρκετές αφρικανικές κυβερνήσεις έχουν αναγνωρίσει την έκταση του προβλήματος, ενώ τοπικά μέσα ενημέρωσης έχουν καταγράψει περιπτώσεις πολιτών που εξαπατήθηκαν και κατέληξαν να πολεμούν. Παράλληλα, αξιωματούχοι έχουν απευθύνει προειδοποιήσεις προς όσους σκέφτονται να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο.
Το CNN αναφέρει ότι τα αρμόδια υπουργεία της Ρωσίας δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό, ενώ επικοινώνησε και με τη ρωσική πρεσβεία στο Ναϊρόμπι χωρίς αποτέλεσμα. Το δίκτυο μίλησε επίσης με 12 Αφρικανούς μαχητές που βρίσκονται ακόμη στην Ουκρανία, οι οποίοι δήλωσαν ότι τους είχαν υποσχεθεί θέσεις εργασίας, υψηλούς μισθούς, μπόνους υπογραφής και απόκτηση ρωσικής υπηκοότητας.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, μετά την άφιξή τους στη Ρωσία αναγκάστηκαν να καταταγούν στον στρατό, υπέγραψαν συμβάσεις στα ρωσικά χωρίς νομική ή γλωσσική υποστήριξη και έλαβαν ελάχιστη εκπαίδευση πριν σταλούν στο μέτωπο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, κατασχέθηκαν τα διαβατήριά τους, καθιστώντας αδύνατη τη διαφυγή.
Παρά το γεγονός ότι η ρωσική νομοθεσία προβλέπει ότι αλλοδαποί στρατιώτες πρέπει να γνωρίζουν τη γλώσσα, κανένας από όσους μίλησαν στο CNN δεν μιλούσε ρωσικά. Πολλοί κατήγγειλαν, επίσης, οικονομική εκμετάλλευση, ακόμη και κλοπή χρημάτων από τραπεζικούς λογαριασμούς.
Ένας μαχητής, μιλώντας ανώνυμα, ανέφερε ότι εξαναγκάστηκε υπό την απειλή όπλου να παραδώσει την τραπεζική του κάρτα και τον κωδικό του, με αποτέλεσμα να εξαφανιστούν σχεδόν 15.000 δολάρια από τον λογαριασμό του. Όπως είπε, επτά μήνες μετά την άφιξή του δεν έχει λάβει καμία πληρωμή, ενώ τέσσερις από όσους ταξίδεψαν μαζί του έχουν χάσει τη ζωή τους.