Σε νέα φάση κλιμάκωσης έχουν περάσει οι μαθητικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία, με αποκλεισμούς εκατοντάδων λυκείων, συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας, πυρκαγιές και επιθέσεις σε στελέχη σχολείων, ενώ στο κίνημα συμμετέχουν πλέον φοιτητές και εκπαιδευτικοί.
Η Πέμπτη 1η Οκτωβρίου σημαδεύτηκε από νέα σοβαρά επεισόδια σε αρκετές πόλεις, με τον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί να συγκαλεί διυπουργική σύσκεψη κρίσης και την κυβέρνηση να ανακοινώνει μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Από τις ελλείψεις στα σχολεία στον προϋπολογισμό του 2027
Η αρχική κινητοποίηση των μαθητών επικεντρώθηκε στις συνθήκες που επικρατούν στα γαλλικά λύκεια: ελλείψεις εκπαιδευτικών και άλλου προσωπικού, παλαιές και ανεπαρκείς σχολικές εγκαταστάσεις, πολυπληθή τμήματα και επιβαρυμένα ωρολόγια προγράμματα.
Στη συνέχεια, οι κινητοποιήσεις συνδέθηκαν με τις αντιδράσεις στον προϋπολογισμό του 2027 και, ευρύτερα, στη δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης.
Οι μαθητικές οργανώσεις ζητούν περισσότερους εκπαιδευτικούς και προσωπικό για την κάλυψη κενών θέσεων και απουσιών, αύξηση της χρηματοδότησης της δημόσιας εκπαίδευσης, ανακαίνιση των σχολικών κτιρίων, μικρότερα τμήματα και βελτίωση των συνθηκών μάθησης.
Μεταξύ των ζητημάτων που θέτουν βρίσκεται επίσης η πίεση που, όπως υποστηρίζουν, προκαλεί στους μαθητές η διαδικασία εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση μέσω του Parcoursup.
Τα αιτήματα διαφοροποιούνται ανά σχολείο. Η Le Figaro καταγράφει διεκδικήσεις που εκτείνονται από την επισκευή κτιρίων και τη βελτίωση της θέρμανσης και της ψύξης έως τη λειτουργία των κυλικείων και της σχολικής εστίασης.
Ο πρόεδρος της μαθητικής Union syndicale lycéenne, Ριάντ Ρανί, θέτει ως κεντρικό αίτημα την ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων, ιδιαίτερα για σχολικά κτίρια που βρίσκονται σε κακή κατάσταση.
Επιθέσεις σε διευθυντές και πυρκαγιές σε σχολεία
Η Πέμπτη ήταν η πλέον ταραχώδης ημέρα από την έναρξη των κινητοποιήσεων, με επιθέσεις εναντίον διευθυντών και στελεχών σχολείων σε διαφορετικές περιοχές.
Στη Ρουέν τραυματίστηκε ελαφρά ο διευθυντής του λυκείου Blaise Pascal, ενώ επίθεση δέχθηκε και η διευθύντρια του λυκείου Elisa Lemonnier στο Petit-Quevilly.
Στο Ινγκρέ, κοντά στην Ορλεάνη, η διευθύντρια του λυκείου Maurice Genevoix δέχθηκε τουλάχιστον ένα χτύπημα και τραυματίστηκε ελαφρά. Οι αρχές δεν έχουν διευκρινίσει εάν ο δράστης ήταν μαθητής του σχολείου ούτε τις ακριβείς συνθήκες του περιστατικού.
Στο Auchel, στο Pas-de-Calais, διευθυντής επαγγελματικού λυκείου τραυματίστηκε όταν αναμμένο πυροτέχνημα αναπήδησε από το έδαφος και τον χτύπησε. Διακομίστηκε στο νοσοκομείο, ενώ σύμφωνα με τις πληροφορίες βρισκόταν σε κατάσταση σοκ.
Ιδιαίτερα σοβαρά επεισόδια σημειώθηκαν στη Μασσαλία. Στο λύκειο Victor Hugo καταγράφηκε απόπειρα εμπρησμού στο εσωτερικό του κτιρίου, ενώ, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, ο διευθυντής, ο αναπληρωτής διευθυντής, ο γενικός γραμματέας και ακόμη ένα στέλεχος δέχθηκαν επίθεση και περιλούστηκαν με βενζίνη.
Το Reuters αναφέρει ότι διευθυντής σχολείου στη Μασσαλία δέχθηκε επίθεση με βενζίνη, ενώ πυρπολήθηκε και όχημα της Πυροσβεστικής.
Στη Νάντη, το λύκειο Nelson-Mandela υπέστη σοβαρές ζημιές από πυρκαγιά, η οποία, σύμφωνα με την υποδιευθύντρια του σχολείου, προκλήθηκε σκόπιμα. Η φωτιά επεκτάθηκε στην είσοδο του κτιρίου προτού τεθεί υπό έλεγχο, ενώ το σχολείο αναμένεται να παραμείνει κλειστό για αρκετές εβδομάδες.
Περίπου 5.000 στους δρόμους στη Μασσαλία
Στη Μασσαλία και στην ευρύτερη περιοχή Bouches-du-Rhône περίπου 5.000 μαθητές και άλλοι διαδηλωτές συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις, σύμφωνα με τον νομάρχη Ζακ Βιτκόφσκι.
Οι αρχές ανέφεραν 68 συλλήψεις στην περιοχή, με το 98% των συλληφθέντων να είναι μαθητές λυκείου.
Πυροσβέστες-διασώστες δέχθηκαν επίσης επίθεση, ενώ όχημά τους λεηλατήθηκε και πυρπολήθηκε. Ένας πυροσβέστης τραυματίστηκε ελαφρά. Μονάδα των γαλλικών δυνάμεων αντιμετώπισης ταραχών αναπτύχθηκε παράλληλα στο Salon-de-Provence.
Στις κινητοποιήσεις φοιτητές και εκπαιδευτικοί
Η κινητοποίηση έχει πλέον επεκταθεί και στα πανεπιστήμια. Περίπου 30 πανεπιστημιακά campus επηρεάστηκαν από αποκλεισμούς ή άλλες δράσεις σε Παρίσι, Σεν-Ντενί, Στρασβούργο, Μασσαλία, Λυών, Ρενς, Πουατιέ, Ναντέρ και άλλες πόλεις.
Στη Λιλ, φοιτητές του Lille-II συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις και ο κοσμήτορας αποφάσισε το κλείσιμο της σχολής.
Οι φοιτητές θέτουν μεταξύ άλλων ζητήματα που αφορούν τις συνθήκες φοίτησης, τη διαδικασία επιλογής μέσω του Mon Master και τα αυξημένα δίδακτρα για φοιτητές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, φοιτητικές οργανώσεις δηλώνουν ότι κινητοποιούνται σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τους μαθητές και αντιδρούν στην αστυνομική αντιμετώπιση των διαδηλώσεων.
Οι FAGE, Union Étudiante και UNEF έχουν στηρίξει τις κινητοποιήσεις.
Στο πλευρό των μαθητών έχουν ταχθεί και συνδικάτα εκπαιδευτικών. Το SNES-FSU, μαζί με τα SNUEP-FSU και SNEP-FSU, κάλεσε τα μέλη του να στηρίξουν τις μαθητικές διεκδικήσεις και προειδοποίησε για απεργιακή κινητοποίηση.
Το SNES-FSU επικαλείται ως βασικά προβλήματα τις ελλείψεις προσωπικού, την κατάσταση των σχολικών κτιρίων, τον μεγάλο αριθμό μαθητών ανά τάξη, τα επιβαρυμένα ωράρια και τα εμπόδια στη συνέχιση των σπουδών. Παράλληλα, καταδικάζει τόσο τα βίαια επεισόδια γύρω από τις κινητοποιήσεις όσο και τη χρήση βίας κατά μαθητών.
Οι μαθητικές κινητοποιήσεις συμπίπτουν με ευρύτερες αντιδράσεις εργαζομένων στον δημόσιο τομέα. Στις 29 Σεπτεμβρίου εκπαιδευτικοί, πυροσβέστες και άλλοι δημόσιοι υπάλληλοι συμμετείχαν σε απεργίες και διαδηλώσεις για τον προτεινόμενο προϋπολογισμό του 2027, τους μισθούς και τη δημοσιονομική πολιτική.
Η κυβέρνηση κατηγορεί την LFI και μιλά για «οργανωμένο ελιγμό»
Η κρίση έχει αποκτήσει πλέον και έντονη πολιτική διάσταση.
Μετά τη συνεδρίαση της διυπουργικής ομάδας κρίσης, το Ματινιόν υποστήριξε ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις των γαλλικών υπηρεσιών πληροφοριών, πίσω από την οργάνωση του κινήματος βρίσκονται η Ανυπότακτη Γαλλία (La France insoumise – LFI) και πρόσωπα της άκρας αριστεράς που συνδέονται μαζί της.
Το πρωθυπουργικό γραφείο χαρακτήρισε τις κινητοποιήσεις «οργανωμένο ελιγμό» και υποστήριξε ότι το κίνημα έχει πλέον μετατραπεί σε «αστική βία».
Πρόκειται για κυβερνητική εκτίμηση, την οποία η LFI απορρίπτει. Η παρουσία στελεχών της δίπλα στους μαθητές έχει ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση. Ο δήμαρχος του Σεν-Ντενί και στέλεχος της LFI, Bally Bagayoko, υπερασπίστηκε την παρουσία του στις κινητοποιήσεις, δηλώνοντας ότι «αυτή είναι η θέση ενός εκλεγμένου».
Έκτακτη κινητοποίηση της Δικαιοσύνης
Με τα βίαια επεισόδια να κλιμακώνονται, ο υπουργός Δικαιοσύνης Ζεράλντ Νταρμανέν συγκάλεσε έκτακτη τηλεδιάσκεψη με τους 36 γενικούς εισαγγελείς της Γαλλίας.
Στόχος είναι, σύμφωνα με τις πληροφορίες, να δοθούν κατευθύνσεις για ενιαία και αυστηρή ποινική αντιμετώπιση των σοβαρών περιστατικών που καταγράφονται στο περιθώριο των μαθητικών κινητοποιήσεων.
Μόνο την Τετάρτη καταγράφηκαν 625 προσαγωγές ή συλλήψεις, ενώ, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νιουνέζ, είχαν τραυματιστεί 83 αστυνομικοί και χωροφύλακες.
Το υπουργείο Παιδείας έκανε από την πλευρά του λόγο για 119 τραυματίες στον χώρο της εκπαίδευσης, μεταξύ των οποίων 34 μέλη του προσωπικού.
Διάλογος για τα αιτήματα, αυστηρότητα απέναντι στη βία
Η κυβέρνηση επιχειρεί να κινηθεί σε δύο κατευθύνσεις.
Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Γκεφρέ ανακοίνωσε τη δημιουργία πλατφόρμας διαβούλευσης, μέσω της οποίας οι μαθητές θα μπορούν να καταθέτουν τα αιτήματά τους, ενώ προβλέπεται να ακολουθήσει εθνική διαδικασία παρουσίασης των προτάσεων και των κυβερνητικών απαντήσεων.
Ταυτόχρονα, το υπουργείο Εσωτερικών και οι δικαστικές αρχές ενισχύουν την αντιμετώπιση των επεισοδίων, καθώς σε αρκετές πόλεις οι αποκλεισμοί έχουν συνοδευτεί από εμπρησμούς, ρίψεις αντικειμένων και επιθέσεις εναντίον αστυνομικών, πυροσβεστών και στελεχών της εκπαίδευσης.
Το Reuters σημειώνει ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει τα προβλήματα που θέτουν οι μαθητές, αλλά καταδικάζει τη βία και τις καταστροφές.
Στη Λιλ, η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα μπροστά από το λύκειο Faidherbe, ενώ στην περιοχή της Λυών περίπου 30 σχολικά ιδρύματα επηρεάστηκαν από επεισόδια και καταγράφηκε φωτιά στην πρόσοψη του λυκείου Lumière.
Στη Νάντη, εικόνες από το λύκειο Nelson-Mandela δείχνουν ομάδες με καλυμμένα πρόσωπα να εκτοξεύουν πυροτεχνήματα και άλλα αντικείμενα. Μαθητές που μίλησαν στο TF1 περιέγραψαν στιγμές πανικού, καθώς υπήρχαν φόβοι ότι μαθητές παρέμεναν μέσα στο σχολείο.
Στη Μασσαλία, εκτός από τις επιθέσεις σε στελέχη σχολείων, πυροσβεστικό όχημα πυρπολήθηκε ενώ οι πυροσβέστες επιχειρούσαν σε φωτιά κοντά σε σχολείο.