Στην υπογραφή συμφωνίας εκατονταετούς μίσθωσης με την Τουρκία για μια συνοριακή ζώνη βάθους 30 χιλιομέτρων στο βόρειο τμήμα της χώρας φέρεται να προχωρά η Συρία, σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της εφημερίδας «Αλ-Μοντόν».
Επίσημο πρόσχημα για τη συγκεκριμένη κίνηση αποτελεί η ανέγερση βιομηχανικών μονάδων από τουρκικά κεφάλαια και η δημιουργία θέσεων εργασίας για τους Σύρους πρόσφυγες, ενώ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Δαμασκός εξετάζει παράλληλα τη μεταφορά ορισμένων υπουργείων σε άλλες πόλεις της επικράτειας για λόγους ασφαλείας και πολιτικών ισορροπιών.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να κουμπώσει στις διαχρονικές επεκτατικές βλέψεις της Άγκυρας στη βόρεια Συρία, καθώς η δημιουργία μιας «ζώνης ασφαλείας» κατά μήκος των συνόρων αποτελεί σταθερό δόγμα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής ήδη από το ξέσπασμα της συριακής κρίσης.
Διπλωματικοί παρατηρητές και αναλυτές συνδέουν άμεσα τις τουρκικές κινήσεις με την αναβίωση του «Εθνικού Όρκου» (Misak-ı Millî) του 1920, ενός ιστορικού κειμένου που περιλάμβανε το Χαλέπι και τμήματα της βόρειας Συρίας στα αδιαπραγμάτευτα όρια της οθωμανικής-τουρκικής επικράτειας, επιτρέποντας σήμερα σε κρατικούς και εθνικιστικούς κύκλους να παρουσιάζουν τον έλεγχο των περιοχών αυτών ως ανάκτηση ιστορικών σφαιρών επιρροής.
Την ίδια στιγμή, η θεσμοθέτηση ενός καθεστώτος μακροχρόνιας τουρκικής κυριαρχίας σε βάθος 30 χιλιομέτρων πλήττει καίρια τις περιοχές που ελέγχουν οι κουρδικές δυνάμεις στη βόρεια και βορειοανατολική Συρία.
Από τη μία πλευρά, διασπάται η γεωγραφική και διοικητική συνοχή των κουρδικών θυλάκων, υπονομεύοντας την αυτονομία τους, και από την άλλη, δρομολογείται η βίαιη δημογραφική αλλοίωση της περιοχής: με την απομάκρυνση των κουρδικών ενόπλων οργανώσεων και τη μαζική εγκατάσταση Σύρων προσφύγων αραβικής καταγωγής, η Άγκυρα εφαρμόζει πρακτικές εποικισμού αντίστοιχες με εκείνες που ακολουθεί στα κατεχόμενα της Κύπρου, μεταβάλλοντας τεχνητά τους πληθυσμιακούς συσχετισμούς.
Άλλωστε, ο σχεδιασμός αυτός δεν αποτελεί αιφνιδιαστική πρωτοβουλία, αλλά το επιστέγασμα μιας στρατηγικής που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καλλιεργεί συστηματικά για περισσότερο από μία δεκαετία.
Από τις αρχικές πιέσεις προς την Ουάσιγκτον την περίοδο 2011-2013 για την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων, η Τουρκία πέρασε την τριετία 2016-2019 σε μονομερείς στρατιωτικές εισβολές –με τις επιχειρήσεις «Ασπίδα του Ευφράτη», «Κλάδος Ελαίας» και «Πηγή Ειρήνης»– επιβάλλοντας τετελεσμένα επί του εδάφους και θέτοντας ρητά το όριο των 30 χιλιομέτρων ως τον «ασφαλή διάδρομο» που αξιώνει να θέσει υπό τον απόλυτο έλεγχό της.