Ξεκίνησαν λίγο πριν από τις 15:00 ώρα Ελλάδας στη Γενεύη οι τριμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρώσων, Ουκρανών και Αμερικανών αξιωματούχων, όπως ανακοίνωσε ο επικεφαλής της ουκρανικής διαπραγματευτικής ομάδας και επιβεβαίωσε πηγή εντός της ρωσικής αντιπροσωπείας.
«Ξεκινάμε έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων σε τριμερή μορφή: Ουκρανία, ΗΠΑ και Ρωσία», ανέφερε ο Ρουστέμ Ουμέροφ σε ανάρτησή του, επισημαίνοντας ότι στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται ζητήματα ασφάλειας και ανθρωπιστικά θέματα. Όπως τόνισε, η ουκρανική πλευρά εργάζεται «εποικοδομητικά, συγκεντρωμένα και χωρίς υπερβολικές προσδοκίες», με στόχο την προώθηση λύσεων που θα μπορούσαν να φέρουν πιο κοντά μια βιώσιμη ειρήνη.
Ρώσοι και Ουκρανοί διαπραγματευτές έφθασαν στη Γενεύη για τη νέα σύνοδο συνομιλιών, μαζί με αμερικανική αντιπροσωπεία, επιχειρώντας να ανοίξουν δρόμο προς τον τερματισμό τεσσάρων ετών πολέμου. Οι δύο προηγούμενοι γύροι, που πραγματοποιήθηκαν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δεν κατέληξαν σε ουσιαστική πρόοδο.
Πιέσεις Τραμπ και εδαφικό στο επίκεντρο
Οι διήμερες συνομιλίες πραγματοποιούνται λίγες ημέρες πριν από την τέταρτη επέτειο, στις 24 Φεβρουαρίου, της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, στο επίκεντρο των επαφών βρίσκεται το εδαφικό ζήτημα.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, έχει εντείνει τις πιέσεις τόσο προς τη Μόσχα όσο και προς το Κίεβο για την ταχεία επίτευξη συμφωνίας. Ωστόσο, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει εκφράσει τη δυσαρέσκειά του, υποστηρίζοντας ότι η χώρα του δέχεται ισχυρότερες πιέσεις από την Ουάσιγκτον σε σύγκριση με τη Ρωσία.
Η Μόσχα ζητεί από το Κίεβο την παραχώρηση του υπολοίπου περίπου 20% της περιφέρειας του Ντονέτσκ που δεν τελεί υπό ρωσικό έλεγχο, αίτημα το οποίο η ουκρανική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά.
Ερωτηθείς για τις συνομιλίες, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τις διαπραγματεύσεις «μεγάλες» και δήλωσε ότι «η Ουκρανία καλύτερα να προσέλθει στο τραπέζι, γρήγορα», χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις.
Το Κρεμλίνο έχει ανακοινώσει ότι οι συνομιλίες διεξάγονται κεκλεισμένων των θυρών και χωρίς παρουσία μέσων ενημέρωσης. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι αυτή τη φορά θα συζητηθεί ευρύτερο φάσμα ζητημάτων, με έμφαση τόσο στο εδαφικό όσο και σε όσα αιτήματα έχει θέσει η ρωσική πλευρά.
Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε τη Ρωσία ότι δεν δείχνει διάθεση συμβιβασμού, επισημαίνοντας πως, ακόμη και την παραμονή των τριμερών συναντήσεων, οι ρωσικές δυνάμεις συνέχιζαν τις επιθέσεις. Τόνισε ότι μόνο με επαρκή πίεση προς τη Μόσχα και με σαφείς εγγυήσεις ασφάλειας προς την Ουκρανία μπορεί να επιτευχθεί ρεαλιστικός τερματισμός του πολέμου.
Διευρυμένες αντιπροσωπείες και χαμηλές προσδοκίες
Ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας αποτελεί τη φονικότερη σύγκρουση στην Ευρώπη μετά το 1945, με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς, εκατομμύρια εκτοπισμένους και εκτεταμένες καταστροφές σε ουκρανικές πόλεις και υποδομές.
Η Ρωσία ελέγχει περίπου το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτειας, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας και τμημάτων του Ντονμπάς που είχαν καταληφθεί πριν από την εισβολή του 2022. Η Μόσχα ζητεί την αποχώρηση ουκρανικών δυνάμεων από στρατηγικές και βαριά οχυρωμένες περιοχές στο πλαίσιο ενδεχόμενης συμφωνίας, ενώ το Κίεβο απορρίπτει την απαίτηση και ζητεί ισχυρές εγγυήσεις ασφάλειας από τη Δύση.
Της ρωσικής αντιπροσωπείας στη Γενεύη ηγείται ο Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, σύμβουλος του Βλαντίμιρ Πούτιν. Συμμετέχουν επίσης ο επικεφαλής των στρατιωτικών πληροφοριών Ιγκόρ Κοστιούκοφ, καθώς και ο ειδικός απεσταλμένος του Κρεμλίνου Κίριλ Ντμίτριεφ, ο οποίος μετέχει σε ξεχωριστή ομάδα για οικονομικά ζητήματα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η διευρυμένη σύνθεση της ρωσικής αντιπροσωπείας –περίπου 20 άτομα– αποτυπώνει σοβαρότητα προθέσεων, χωρίς ωστόσο να αυξάνει αυτομάτως τις πιθανότητες άμεσης προόδου.
Της ουκρανικής αντιπροσωπείας ηγείται ο Ρουστέμ Ουμέροφ, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας. Συμμετέχουν επίσης ο επικεφαλής του γραφείου του προέδρου, Κίριλο Μπουντάνοφ, και ο σύμβουλος Σεργκέι Κισλίτσα. Πριν από την αναχώρηση για τη Γενεύη, ο Ουμέροφ επανέλαβε ότι στόχος της Ουκρανίας παραμένει «μια βιώσιμη και διαρκής ειρήνη».
Πέραν του εδαφικού, παραμένουν ανοικτά κρίσιμα ζητήματα, όπως ο έλεγχος του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια και ο ενδεχόμενος ρόλος δυτικών στρατευμάτων μετά τον πόλεμο.
Τις Ηνωμένες Πολιτείες εκπροσωπούν οι απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι συμμετέχουν παράλληλα και σε συνομιλίες στη Γενεύη με το Ιράν.