Παρά τις εσωτερικές αντιδράσεις από σκληροπυρηνικούς κύκλους, το πολιτικό σύστημα του Ιράν φαίνεται να στηρίζει τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι διαφωνούντες δεν διαθέτουν την απαραίτητη ισχύ για να μπλοκάρουν τις συνομιλίες.
Η διπλωματική αυτή κινητικότητα έρχεται ως συνέχεια του πολέμου των πέντε εβδομάδων που τερματίστηκε πρόσφατα. Οι συνομιλίες που είχαν στην Ελβετία ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, και ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ –με τη διαμεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν– άνοιξαν τον δρόμο για μια μόνιμη διευθέτηση, η οποία ωστόσο παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Αντιδράσεις στο εσωτερικό και η στάση του Χαμενεΐ
Αν και ο αντιαμερικανισμός αποτελεί ιδεολογικό θεμέλιο της Ισλαμικής Δημοκρατίας από το 1979, οι συνομιλίες προκάλεσαν κάποιες αντιδράσεις, όπως η συγκέντρωση διαμαρτυρίας στη Μασχάντ κατά του Γκαλιμπάφ και του υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Ωστόσο, το «πράσινο φως» για τη συμφωνία έχει δοθεί από τον ανώτατο ηγέτη, Μοζταμπά Χαμενεΐ –ο οποίος ανέλαβε τα ηνία μετά τον θάνατο του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, σε ισραηλινή επιδρομή κατά την έναρξη του πολέμου. Παρά τις επιμέρους επιφυλάξεις του, ο Χαμενεΐ ενέκρινε τη διαδικασία, ενώ η γραμμή των διαπραγματεύσεων έλαβε και την κρίσιμη στήριξη του διοικητή της Δύναμης Κουντς, Ισμαήλ Καάνι, ο οποίος δήλωσε ότι οι διπλωμάτες και οι στρατιωτικοί υπηρετούν τον ίδιο ακριβώς σκοπό.
Το βλέμμα της Ουάσιγκτον και η νέα γενιά ηγετών
Η αλλαγή στάσης στην Τεχεράνη δεν πέρασε απαρατήρητη από τις ΗΠΑ. Στη σύνοδο της G7, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τη σημερινή ιρανική ηγεσία «έξυπνη και λογική», ενώ ο Τζέι Ντι Βανς εκτίμησε ότι στο Ιράν κερδίζουν έδαφος οι πραγματιστές που επιθυμούν την έξοδο της χώρας από τη διεθνή απομόνωση.
Από την πλευρά τους, οι Ιρανοί αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσουν στα εθνικά συμφέροντα, ενώ απέφυγαν ακόμη και να φωτογραφηθούν με την αμερικανική πλευρά για να μην τροφοδοτήσουν την εσωτερική κριτική.
Σύμφωνα με αναλύσεις διεθνών δεξαμενών σκέψης, όπως το International Crisis Group και το Chatham House, το ιρανικό σύστημα βρίσκεται σε φάση μετάβασης. Αν και παραμένει αδιαφανές και πιεσμένο από τις απώλειες στελεχών στον πρόσφατο πόλεμο, η νέα γενιά ηγετών εμφανίζεται λιγότερο ιδεολογική και πιο πρακτική.
Οι ειδικοί πάντως προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε μακροπρόθεσμη αλλαγή στο καθεστώς θα είναι μια διαδικασία αργή, αβέβαιη και γεμάτη πολιτικές αναταράξεις.