Τουλάχιστον 35.000 περισσότεροι άνθρωποι εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη εξαιτίας των τεσσάρων διαδοχικών κυμάτων καύσωνα που έπληξαν την ήπειρο από την άνοιξη έως το καλοκαίρι. Ο πραγματικός αριθμός αναμένεται να είναι αρκετά μεγαλύτερος, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν περίπου τη μισή Ευρώπη και δεν έχουν ενσωματωθεί ακόμη όλα τα δεδομένα του Αυγούστου.
Γερμανία, Γαλλία και Ισπανία καταγράφουν ήδη περισσότερους από 25.000 επιπλέον θανάτους, ενώ οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο τελικός απολογισμός θα αυξηθεί όταν ολοκληρωθεί η συλλογή και επεξεργασία των στοιχείων.
Τα κύματα ακραίας ζέστης, που άρχισαν να πλήττουν τη δυτική Ευρώπη από τον Μάιο, προκάλεσαν θερμοκρασιακά ρεκόρ σε εκατοντάδες μετεωρολογικούς σταθμούς. Στη Γαλλία καταγράφηκε η υψηλότερη μέση ημερήσια θερμοκρασία στην ιστορία της χώρας, ενώ στη Γερμανία 46 σταθμοί κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου για τρεις συνεχόμενες ημέρες στα τέλη Ιουνίου. Στην Ισπανία, αντίστοιχα, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν επανειλημμένα τους 42°C.
Οι επιστήμονες συνδέουν την εντεινόμενη συχνότητα και ένταση τέτοιων φαινομένων με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Γερμανία: Περίπου 14.000 θάνατοι
Η Γερμανία εμφανίζει μέχρι στιγμής τον υψηλότερο απολογισμό. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ, εκτιμάται ότι περίπου 14.000 άνθρωποι πέθαναν λόγω της ζέστης από τις 6 Απριλίου έως τις 9 Αυγούστου. Μόνο την εβδομάδα 22-28 Ιουνίου υπολογίζεται ότι καταγράφηκαν 9.600 θάνατοι.
Πρόκειται για τη χειρότερη επίδοση από τότε που άρχισαν να καταγράφονται συστηματικά τα συγκεκριμένα στοιχεία. Το προηγούμενο υψηλό είχε σημειωθεί το 2018, με περίπου 8.900 θανάτους, ενώ σε ένα συνηθισμένο καλοκαίρι οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη είναι συνήθως κάτω από 2.000.
Νέο αρνητικό ρεκόρ και στην Ισπανία
Στην Ισπανία, το σύστημα παρακολούθησης θνησιμότητας του Ινστιτούτου Υγείας Carlos III αποδίδει στη ζέστη 4.947 θανάτους από τον Μάιο μέχρι σήμερα.
Ο αριθμός αυτός έχει ήδη ξεπεράσει το προηγούμενο ετήσιο ρεκόρ των 4.520 θανάτων που είχε καταγραφεί το 2022, καθιστώντας το 2026 τη χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί στη χώρα σε ό,τι αφορά τη θνησιμότητα που συνδέεται με τις υψηλές θερμοκρασίες.
Γαλλία: 7.300 επιπλέον θάνατοι
Στη Γαλλία, περισσότερα από 500 μετεωρολογικά σημεία κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 40°C, ενώ σε κάποια χρονική στιγμή το 98% της χώρας βρισκόταν υπό προειδοποίηση για καύσωνα.
Οι υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν περίπου 7.300 επιπλέον θανάτους από όλες τις αιτίες μεταξύ τέλους Μαΐου και 22 Ιουλίου. Τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν τον Αύγουστο και βασίζονται σε ηλεκτρονικά πιστοποιητικά θανάτου που καλύπτουν περίπου το 80% της συνολικής θνησιμότητας.
Ιταλία: Έως 8.000 επιπλέον θάνατοι
Στην Ιταλία δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί ολοκληρωμένος εθνικός απολογισμός. Ωστόσο, μοντέλα δείχνουν ότι περίπου 2.700 περισσότεροι άνθρωποι από το αναμενόμενο πέθαναν μόνο την εβδομάδα 22-28 Ιουνίου.
Επιδημιολόγοι εκτιμούν ότι ο τελικός αριθμός των θανάτων που θα συνδεθούν με τη ζέστη ενδέχεται να κυμανθεί μεταξύ 5.000 και 8.000.
Χιλιάδες θάνατοι και στην υπόλοιπη Ευρώπη
Οι επιπτώσεις του καύσωνα δεν περιορίστηκαν στις μεγαλύτερες χώρες. Στην Αγγλία, οι αρχές εκτιμούν ότι τα κύματα ζέστης του Μαΐου και του Ιουνίου συνδέθηκαν με 2.877 θανάτους.
Στο Βέλγιο καταγράφηκαν περίπου 1.222 επιπλέον θάνατοι μεταξύ 18 και 29 Ιουνίου, ενώ στην Ολλανδία οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για τουλάχιστον 900 επιπλέον θανάτους από τις 22 Ιουνίου έως τις 5 Ιουλίου.
Στην Πολωνία υπολογίζονται περίπου 1.070 επιπλέον θάνατοι κατά το κύμα καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, ενώ στην Ελβετία καταγράφηκαν 220 επιπλέον θάνατοι την ίδια περίοδο. Προκαταρκτικά στοιχεία από το Λουξεμβούργο, την Ελλάδα, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και τη Δανία δείχνουν επίσης αύξηση της θνησιμότητας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περισσότεροι από 80 εκατομμύρια Ευρωπαίοι βρέθηκαν αυτό το καλοκαίρι σε περιοχές όπου οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40°C.
Η ζέστη συχνά δεν καταγράφεται ως άμεση αιτία θανάτου
Η αποτίμηση των θανάτων που συνδέονται με τον καύσωνα παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες. Η υψηλή θερμοκρασία σπάνια αναγράφεται ως άμεση αιτία θανάτου, καθώς συχνά επιβαρύνει ήδη υπάρχοντα καρδιαγγειακά, αναπνευστικά ή άλλα προβλήματα υγείας.
Έτσι, άνθρωποι μπορεί να καταλήξουν από έμφραγμα, εγκεφαλικό ή νεφρική ανεπάρκεια, με τη ζέστη να αποτελεί τον επιβαρυντικό παράγοντα. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται στατιστικά μοντέλα και συγκρίσεις της θνησιμότητας με τις θερμοκρασίες, ενώ η οριστική καταγραφή μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες ή και μήνες.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει ότι οι θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη στην ευρωπαϊκή περιφέρεια έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 30% την τελευταία εικοσαετία, τάση που αναμένεται να ενταθεί λόγω της κλιματικής αλλαγής και της γήρανσης του πληθυσμού.