Σε κρίσιμο σημείο εισέρχεται η μεγάλη μαθητική κινητοποίηση στη Γαλλία, με χιλιάδες νέους να αναμένεται να βγουν σήμερα, Τρίτη 6 Οκτωβρίου, στους δρόμους στο πλαίσιο πανεθνικής ημέρας δράσης, την ώρα που η ένταση μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων έχει αυξηθεί σημαντικά.
Το κίνημα, που ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου και εξαπλώθηκε από την περιοχή του Παρισιού σε ολόκληρη τη χώρα, έχει οδηγήσει σε αποκλεισμούς εκατοντάδων λυκείων, συγκρούσεις με την αστυνομία, εμπρησμούς και καταστροφές, ενώ ο απολογισμός των τραυματισμών αυξάνεται.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που μεταδόθηκαν από το γαλλικό υπουργείο Δικαιοσύνης, 5.060 άνθρωποι έχουν τεθεί υπό κράτηση από την έναρξη των επεισοδίων, εκ των οποίων το 87% είναι ανήλικοι. Συνολικά 1.802 άτομα αντιμετωπίζουν δίωξη, ενώ 14 έχουν τεθεί υπό προσωρινή κράτηση.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του γραφείου του Γάλλου πρωθυπουργού, οι τραυματίες μαθητές έχουν φτάσει τους 215. Τραυματισμούς έχουν υποστεί επίσης 85 μέλη του εκπαιδευτικού προσωπικού και 715 αστυνομικοί και χωροφύλακες.
Ακρωτηριάστηκε 15χρονος στη Λανς
Η σοβαρότερη μέχρι στιγμής εξέλιξη σημειώθηκε τη Δευτέρα στη Λανς, στη βόρεια Γαλλία, όπου 15χρονος μαθητής έχασε το χέρι του από έκρηξη χειροβομβίδας κρότου-λάμψης κατά τη διάρκεια συγκρούσεων κοντά στο επαγγελματικό λύκειο Ογκίστ Μπεάλ.
Ο έφηβος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, ενώ οι ακριβείς συνθήκες του τραυματισμού του διερευνώνται, καθώς έχουν διατυπωθεί διαφορετικές εκδοχές για όσα συνέβησαν.
Σύμφωνα με αστυνομική πηγή που επικαλείται το Reuters, ο 15χρονος φέρεται να σήκωσε χειροβομβίδα κρότου-λάμψης που είχε εκτοξευθεί από την αστυνομία και επιχείρησε είτε να την απομακρύνει είτε να την επιστρέψει προς τις αστυνομικές δυνάμεις, πριν αυτή εκραγεί στο χέρι του.
Οι γαλλικές αρχές, ωστόσο, δεν έχουν καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα. Ο εισαγγελέας της Μπετούν ανέθεσε την έρευνα στην IGPN, την υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου της γαλλικής αστυνομίας, προκειμένου να εξακριβωθεί η ακριβής αλληλουχία των γεγονότων.
Το περιστατικό έχει εντείνει τη συζήτηση γύρω από τη χρήση χειροβομβίδων κρότου-λάμψης από τις δυνάμεις ασφαλείας, η οποία έχει βρεθεί στο στόχαστρο οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Δέκα έρευνες για αστυνομικές επεμβάσεις
Η υπόθεση της Λανς προστίθεται σε σειρά σοβαρών τραυματισμών μαθητών κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η IGPN έχει ανοίξει δέκα έρευνες για περιστατικά που συνδέονται με επεμβάσεις αστυνομικών δυνάμεων. Το υπουργείο Εσωτερικών έχει δηλώσει ότι, όταν μια αστυνομική επέμβαση δημιουργεί ερωτήματα, η Δικαιοσύνη και οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να εξακριβώνουν τις συνθήκες και τυχόν ευθύνες.
Μεταξύ των σοβαρότερων περιπτώσεων είναι εκείνη του 14χρονου Έντεν στο Σεν-Ουέν-λ'Ομόν, στην περιοχή του Παρισιού. Ο μαθητής υπέστη σοβαρό κάταγμα στη γνάθο έπειτα από ευθεία βολή δακρυγόνου από αστυνομικό εκτοξευτήρα.
Η οικογένειά του προετοιμάζεται να καταθέσει μήνυση για απόπειρα ανθρωποκτονίας, ενώ βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη έρευνα της IGPN για βία από πρόσωπο που ασκεί δημόσια εξουσία με χρήση όπλου.
Στην Τουρ, ένας 16χρονος έχασε την όρασή του από το ένα μάτι. Σύμφωνα με τις ιατρικές εκτιμήσεις, ο τραυματισμός του είναι συμβατός με πλήγμα από βλήμα τύπου LBD, το οποίο χρησιμοποιείται από τις γαλλικές αστυνομικές δυνάμεις. Και σε αυτή την περίπτωση η οικογένεια έχει καταθέσει μήνυση.
Οργανώσεις που στηρίζουν τις κινητοποιήσεις καταγγέλλουν δυσανάλογη χρήση βίας σε βάρος ανηλίκων. Η Γαλλική Ένωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (LDH) υποστηρίζει ότι η αστυνομική καταστολή έχει περάσει ένα «κρίσιμο όριο», ενώ η Διεθνής Αμνηστία έχει ζητήσει από τις αρχές να διασφαλίσουν το δικαίωμα στην ειρηνική διαδήλωση.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ έχει δηλώσει ότι οι καταγγελίες για τις αστυνομικές επιχειρήσεις πρέπει να εξεταστούν από τις αρμόδιες αρχές και ότι είναι έτοιμος να απαντήσει σε ερωτήσεις ενώπιον κοινοβουλευτικής επιτροπής.
Τι ζητούν οι μαθητές
Στον πυρήνα των κινητοποιήσεων βρίσκονται αιτήματα για ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης και βελτίωση των συνθηκών στα σχολεία.
Οι μαθητές διαμαρτύρονται για τις υπερπλήρεις τάξεις, τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και άλλου προσωπικού, τα πεπαλαιωμένα ή ακατάλληλα σχολικά κτίρια, τις μεγάλες ανισότητες μεταξύ σχολείων και την πίεση που αντιμετωπίζουν κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους.
Στο στόχαστρο βρίσκεται επίσης το σύστημα εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση Parcoursup, με οργανώσεις να ζητούν αλλαγές ή ακόμη και την κατάργησή του.
Το κίνημα ξεκίνησε από μαθητές λυκείου και στη συνέχεια απέκτησε ευρύτερη κοινωνική και συνδικαλιστική στήριξη. Η CGT, η FSU, η Solidaires και άλλες οργανώσεις έχουν καλέσει σε γενική απεργία και συμμετοχή στις σημερινές κινητοποιήσεις.
Η κυβέρνηση ανακοινώνει μέτρα
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει αναθέσει στην κυβέρνησή του να παρουσιάσει μέτρα για τα προβλήματα που θέτουν οι μαθητές.
Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ ανακοίνωσε σχέδιο δράσης και υποσχέθηκε «ορατές αλλαγές» στα σχολεία, μεταξύ άλλων για την αντιμετώπιση των ελλείψεων προσωπικού και των προβλημάτων στις σχολικές υποδομές.
Η κυβέρνηση δηλώνει ότι ακούει τα αιτήματα των μαθητών, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι δεν θα ανεχθεί βίαιες ενέργειες.
Τη Δευτέρα, σύμφωνα με τον υπουργό Παιδείας, περίπου 400 έως 500 λύκεια είτε είχαν αποκλειστεί είτε αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία τους.
Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει αυστηρότερα μέτρα για καταστροφές σε σχολεία και άλλες δημόσιες υποδομές, ενώ οι αρχές αποδίδουν μέρος των επεισοδίων σε άτομα που, όπως υποστηρίζουν, δεν ανήκουν στον αρχικό μαθητικό πυρήνα των κινητοποιήσεων.
Η μαθητική εξέγερση μετατρέπεται σε πολιτική σύγκρουση
Οι κινητοποιήσεις έχουν πλέον αποκτήσει έντονη πολιτική διάσταση.
Ο ηγέτης της La France Insoumise, Ζαν-Λυκ Μελανσόν, χαρακτήρισε τις κινητοποιήσεις το ισχυρότερο μαθητικό και φοιτητικό κίνημα μετά τον Μάιο του 1968 και κάλεσε τους ενήλικες να σταθούν στο πλευρό των νέων στις διαδηλώσεις.
Η κυβέρνηση κατηγορεί τη La France Insoumise ότι ενθαρρύνει την κλιμάκωση, ενώ η Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδα του Εθνικού Συναγερμού, υποστηρίζει ότι οι κινητοποιήσεις έχουν μετατραπεί σε οργανωμένες ταραχές και ζητά αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο.
Η Αριστερά, από την πλευρά της, καταγγέλλει την αστυνομική βία σε βάρος των μαθητών και ζητά να διασφαλιστεί το δικαίωμά τους στη διαμαρτυρία.
Με τη σημερινή πανεθνική ημέρα δράσης, την υποστήριξη συνδικάτων και οργανώσεων και τη συσσώρευση σοβαρών περιστατικών τραυματισμού, η αντιπαράθεση γύρω από το μαθητικό κίνημα εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση.