Ένταξη στο ΝΑΤΟ με αντάλλαγμα το Ντονμπάς; Η Ουάσιγκτον δοκιμάζει ένα σενάριο που η Μόσχα απορρίπτει και το Βερολίνο μπλοκάρει

 
ουκρανια

Ενημερώθηκε: 20/11/26 - 21:56

Μια πρόταση που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σχεδόν αδιανόητη φέρεται να βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία, η ένταξη του Κιέβου στο ΝΑΤΟ με αντάλλαγμα την παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία.

Οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ διερεύνησαν την ιδέα με την Ουκρανία και Ευρωπαίους ηγέτες, κάτι που θα ανέτρεπε τη μακροχρόνια αμερικανική πολιτική και θα συγκρουόταν ευθέως με τις επιδιώξεις της Μόσχας.

Κλειστές συζητήσεις επί μήνες

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, που υπογράφει ο Bojan Pancevski, ο ειδικός απεσταλμένος και γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, έθεσε το θέμα σε κλειστές συνομιλίες τους τελευταίους μήνες με Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους. Το ίδιο έκανε και ο άλλος απεσταλμένος, Στιβ Γουίτκοφ.

Η πιο πρόσφατη συζήτηση έγινε την περασμένη εβδομάδα σε στρατιωτικό αεροδρόμιο στο Δουβλίνο, όπου οι Αμερικανοί συναντήθηκαν με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τον σύμβουλό του Ρουστέμ Ουμέροφ και επιλεγμένους Ευρωπαίους συμβούλους εθνικής ασφάλειας.

Το ζήτημα τέθηκε και σε τουλάχιστον μία συνάντηση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με Ουκρανούς, Ευρωπαίους και Ρώσους αξιωματούχους. Κατά Ευρωπαίο ηγέτη, η ιδέα είχε αναφερθεί σε τηλεφωνική επικοινωνία ήδη από τον Αύγουστο.

Η στροφή είναι αξιοσημείωτη. Η Μόσχα πασχίζει χρόνια να εμποδίσει την ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία των 32, και ο ίδιος ο Τραμπ την είχε αποκλείσει στις αρχές του περασμένου έτους, χαρακτηρίζοντάς την απαράδεκτη για τη Ρωσία.

Δύο σενάρια από την Ουάσιγκτον

Οι ΗΠΑ έχουν παρουσιάσει δύο εναλλακτικές. Στην πρώτη, η Ουκρανία θα παραχωρούσε τα εδάφη του Ντονμπάς που εξακολουθεί να ελέγχει και, σε αντάλλαγμα, θα ενταχθεί πλήρως στο ΝΑΤΟ.

Στη δεύτερη, το μέτωπο θα πάγωνε στην τρέχουσα γραμμή, αφήνοντας ένα τμήμα του Ντονμπάς υπό ουκρανικό έλεγχο, ενώ το Κίεβο θα έπαιρνε εγγυήσεις ασφαλείας μέσω διεθνούς συνθήκης με τις ΗΠΑ και, πιθανώς, με Ευρωπαίους συμμάχους.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι εξετάζονται πολλές ιδέες, αλλά κάθε τελική συμφωνία πρέπει να γίνει αποδεκτή και από την Ουκρανία και από τη Ρωσία. Παραμένει ασαφές πόσο σοβαρά λαμβάνουν το σενάριο οι διαμεσολαβητές και αν ο Τραμπ έχει όντως αλλάξει θέση.

Εκείνος, όπως και οι προκάτοχοί του, φοβόταν ότι η ένταξη θα έφερνε τη Δύση σε άμεση αντιπαράθεση με τη Μόσχα, ανησυχία που συμμερίζονται και ορισμένοι Ευρωπαίοι.

Ακόμη κι αν η Ουάσιγκτον το υιοθετούσε, η διεύρυνση του ΝΑΤΟ απαιτεί ομοφωνία, και χώρες όπως η Γερμανία παραμένουν αντίθετες.

Εγγυήσεις «με τεράστια αποτρεπτική ισχύ»

Την Πέμπτη ο Κούσνερ δήλωσε ότι η Μόσχα έχει πλέον εξοικειωθεί με την ιδέα εγγυήσεων ασφαλείας αντίστοιχων με εκείνες του ΝΑΤΟ. Ο ίδιος και ο Γουίτκοφ συναντήθηκαν στο Βερολίνο με εκπροσώπους χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία, για τη μελλοντική χρηματοδότηση και τις εγγυήσεις.

«Θα υπάρξει τεράστια αποτρεπτική ισχύς και μαζικές συνέπειες εάν παραβιαστούν ποτέ», είπε, προσθέτοντας ότι ο Τραμπ είναι ανοιχτός σε τέτοιες δεσμεύσεις. Στόχος, όπως εξήγησε, είναι η αποτροπή να είναι τόσο ισχυρή ώστε να μη χρειαστεί ποτέ να ενεργοποιηθούν.

Το «όχι» της Μόσχας και οι ευρωπαϊκές διαφωνίες

Την Παρασκευή, ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ δήλωσε, σύμφωνα με το Interfax, ότι κάθε μορφή «οιονεί συμμετοχής» της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ είναι απαράδεκτη, ζητώντας από τη Δύση να αναγνωρίσει τον «αμετάκλητο χαρακτήρα» της ρωσικής απαίτησης.

Ο Τραμπ, επιστρέφοντας από τη σύνοδο με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ, τηλεφώνησε στον Κούσνερ από το Air Force One. Σύμφωνα με δύο παρευρισκόμενους, είπε ότι ο Πούτιν έχει κουραστεί από τον πόλεμο και θέλει συμφωνία. Σε τηλεδιάσκεψη με τους Ευρωπαίους ηγέτες και τον Ζελένσκι, υποστήριξε ότι θα εξοικονομούσαν πολλά χρήματα αν επιτυγχανόταν ειρήνη.

Μετά το Βερολίνο, ο Εμανουέλ Μακρόν είπε ότι είναι ώρα να συζητηθεί η ένταξη της Ουκρανίας. Η γερμανική πλευρά, ωστόσο, ως οικοδέσποινα, δεν ήταν διατεθειμένη να προχωρήσει τη συζήτηση. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, 70 ετών, φέρεται να είπε σε συνεργάτες του ότι η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ όσο ζει.

Ο Ζελένσκι: «Δεν παραδίδουμε τη γη μας»

Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι Αμερικανοί περιέγραψαν τις εγγυήσεις ως διμερείς συμφωνίες «παρόμοιες με εκείνες που έχει το Ισραήλ», και επιβεβαίωσε ότι τέθηκε το ερώτημα αν η Ουκρανία θα αποχωρούσε από το Ντονμπάς εφόσον εντασσόταν στο ΝΑΤΟ. Τόνισε ότι κάθε συμφωνία πρέπει να εγκριθεί από τον ουκρανικό λαό και ότι η χώρα του δεν παραδίδει τη γη της «σε τρομοκράτες».

Έπειτα από σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου, η Ρωσία δεν έχει καταλάβει ολόκληρο το Ντονμπάς. Το Κίεβο φοβάται ότι η παραχώρηση των εδαφών που ελέγχει θα διευκόλυνε νέες ρωσικές επιχειρήσεις στο μέλλον.

Οι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της Ρωσίας

Στις συνομιλίες του Αμπού Ντάμπι, οι Ρώσοι διαπραγματευτές ζήτησαν ρητά από το Κίεβο να εγκαταλείψει κάθε φιλοδοξία ένταξης. Σε έγγραφο που περιήλθε στη Wall Street Journal, η Μόσχα απαιτούσε τη διαγραφή της σχετικής επιδίωξης από το ουκρανικό Σύνταγμα, καθώς και:

  • καμία ανάπτυξη στρατευμάτων ή στρατιωτικού εξοπλισμού του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία,
  • παύση των παραδόσεων δυτικών όπλων στο Κίεβο,
  • απόσυρση της στρατιωτικής υποδομής του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη στα επίπεδα του 1997,
  • απομάκρυνση πυραύλων που μπορούν να πλήξουν τη Ρωσία, από ολόκληρη την Ευρώπη και τον Καύκασο,
  • ανάκληση των προσφορών Γαλλίας και Βρετανίας για επέκταση της πυρηνικής προστασίας σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Οι Ευρωπαίοι διαπραγματευτές απέρριψαν τα αιτήματα ως μαξιμαλιστικές θέσεις, εκτιμώντας ότι πρόκειται για αρχικές διεκδικήσεις και όχι για πλήρες σχέδιο συμφωνίας.

Όπως σημειώνεται, το ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο των συμφωνιών με τη Ρωσία, δεν έχει στήσει σημαντικές υποδομές στα ανατολικά κράτη-μέλη του, πέρα από ραντάρ στην Πολωνία και τη Ρουμανία και μια βάση για γερμανική μονάδα που θα σταθμεύει μόνιμα στη Λιθουανία, κίνηση που ήρθε ως απάντηση στη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ