Κίεβο προς Αθήνα: Παρέμβαση για τις σχέσεις του Μητροπολίτη Κερκύρας με το Πατριαρχείο Μόσχας

 
Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας

Ενημερώθηκε: 20/11/26 - 21:46

Νέα εστία έντασης στις σχέσεις Κιέβου και Μόσχας διαμορφώνεται στον χώρο της Ορθοδοξίας, με την Κέρκυρα να βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.

Οι πρόσφατες κινήσεις του Μητροπολίτη Κερκύρας Νεκταρίου, τόσο κατά την επίσκεψή του στη Ρωσία όσο και με τη λειτουργία μοναστηριακής δομής στο νησί που συνδέεται με την εκκλησιαστική ιεραρχία του Μητροπολίτη Ονουφρίου, προκάλεσαν την επίσημη αντίδραση της αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας.

Η εξέλιξη επαναφέρει, παράλληλα, στο προσκήνιο τις διαφορετικές προσεγγίσεις που εξακολουθούν να καταγράφονται στο εσωτερικό της Εκκλησίας της Ελλάδος για το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα.

Στις 19 Νοεμβρίου 2026, η Ιερά Σύνοδος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας, υπό την προεδρία του Μητροπολίτη Κιέβου Επιφανίου, αποφάσισε να απευθύνει ανοιχτή επιστολή προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο και την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος. Με την παρέμβασή της θέτει στο επίκεντρο τις ενέργειες του Μητροπολίτη Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων Νεκταρίου.

Σύμφωνα με τη συνοδική ανακοίνωση, η ουκρανική πλευρά αποδίδει στον Έλληνα ιεράρχη δημόσια υποστήριξη των θέσεων και της διδασκαλίας του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου σχετικά με τον «Ρωσικό Κόσμο», κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Ρωσία. Παράλληλα, τον κατηγορεί ότι συνέβαλε στη δημιουργία μοναστηριακής δομής στην Κέρκυρα, η οποία συνδέεται με την εκκλησιαστική ιεραρχία υπό τον Μητροπολίτη Ονούφριο.

Η Σύνοδος του Κιέβου εκτιμά ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες ενισχύουν τις εκκλησιαστικές διαιρέσεις στην Ουκρανία και συνιστούν υποστήριξη προς τη ρωσική επιθετικότητα. Ιδιαίτερη ένσταση διατυπώνει για τη λειτουργία του μοναστηριακού οίκου, θεωρώντας ότι μέσω αυτού πραγματοποιείται παρέμβαση στις υποθέσεις της αυτοκέφαλης Εκκλησίας της χώρας.

Οι επαφές του Μητροπολίτη Κερκύρας με το Πατριαρχείο Μόσχας

Αφετηρία της αντιπαράθεσης αποτελεί η επίσκεψη του Μητροπολίτη Νεκταρίου στη Ρωσία, από τις 17 έως τις 24 Αυγούστου 2026. Αφορμή ήταν η μεταφορά της δεξιάς χειρός του Αγίου Σπυρίδωνος στη Ρωσία, προκειμένου να τεθεί σε προσκύνημα από τους πιστούς.

Όπως ανέφερε το Τμήμα Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας, η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε έπειτα από πρόσκληση του Πατριάρχη Κυρίλλου και με την ευλογία της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Κατά την παραμονή του στη Μόσχα, ο Έλληνας μητροπολίτης είχε επαφές με υψηλόβαθμα στελέχη του Πατριαρχείου, ενώ στις 19 Αυγούστου συμμετείχε σε συλλείτουργο με τον Πατριάρχη Κύριλλο στον Καθεδρικό Ναό του Σωτήρος Χριστού.

Στο πλαίσιο της επίσκεψης πραγματοποιήθηκε και ανταλλαγή εκκλησιαστικών τιμητικών διακρίσεων. Ο Κύριλλος απένειμε στον Νεκτάριο το παράσημο του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ, ενώ ο Μητροπολίτης Κερκύρας προσέφερε στον Ρώσο Πατριάρχη τον Χρυσό Σταυρό μετά Αστέρος του Αγίου Σπυρίδωνος.

Από την πλευρά της, η Μητρόπολη Κερκύρας παρουσίασε την επίσκεψη ως μια θρησκευτική πρωτοβουλία με επίκεντρο τον Άγιο Σπυρίδωνα και τη διατήρηση των πνευματικών δεσμών μεταξύ των δύο Εκκλησιών.

Ωστόσο, η ουκρανική εκκλησιαστική ηγεσία αποδίδει διαφορετικό πολιτικό και εκκλησιαστικό συμβολισμό στην παρουσία του Έλληνα ιεράρχη δίπλα στον Κύριλλο. Ο Πατριάρχης Μόσχας έχει δεχθεί έντονη κριτική για τη δημόσια υποστήριξη της ρωσικής πολιτικής στην Ουκρανία, γεγονός που έχει επιβαρύνει τις σχέσεις του με Εκκλησίες οι οποίες έχουν αναγνωρίσει το ουκρανικό Αυτοκέφαλο.

Η μοναστηριακή δομή στην Κέρκυρα και η σύνδεση με τον Ονούφριο

Ακόμη πιο σύνθετη διάσταση στην υπόθεση προσδίδει η λειτουργία μοναστηριακού οίκου στην Κέρκυρα, ο οποίος συνδέεται με την Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία υπό τον Μητροπολίτη Ονούφριο.

Στις 31 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της δομής και ο αγιασμός του ναού της, ο οποίος είναι αφιερωμένος στους Οσίους Πατέρες των Σπηλαίων του Κιέβου. Η τελετή συνέπεσε με τη συμπλήρωση 975 ετών από την ίδρυση της ιστορικής Λαύρας των Σπηλαίων.

Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της Εκκλησίας υπό τον Ονούφριο, στην ακολουθία προεξήρχε ο Μητροπολίτης Κερκύρας Νεκτάριος, ενώ συμμετείχαν επτά Ουκρανοί ιεράρχες, οι οποίοι είχαν λάβει την ευλογία του Ονουφρίου.

Η ίδια εκκλησιαστική πηγή αναφέρει ότι η δημιουργία του μοναστηριακού οίκου προχώρησε έπειτα από πρωτοβουλίες του Ονουφρίου και του Μητροπολίτη Οδησσού Αγαθαγγέλου, με την ευλογία του Μητροπολίτη Κερκύρας.

Η συγκεκριμένη παρουσία αποτελεί βασικό σημείο διαφωνίας για την Εκκλησία υπό τον Επιφάνιο, η οποία αντιμετωπίζει τη δομή ως ενίσχυση μιας εκκλησιαστικής ιεραρχίας που δεν αναγνωρίζει ως κανονική δικαιοδοσία για την Ουκρανία.

Από την άλλη πλευρά, η Εκκλησία υπό τον Ονούφριο εξακολουθεί να διεκδικεί τον ρόλο της κανονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας. Μετά τη ρωσική εισβολή του 2022 ανακοίνωσε την αποδέσμευσή της από τη Μόσχα, ωστόσο η Εκκλησία υπό τον Επιφάνιο αμφισβητεί κατά πόσο η διακοπή των δεσμών αυτών υπήρξε ουσιαστική και πλήρης.

Η λειτουργία της συγκεκριμένης δομής αποκτά ιδιαίτερο βάρος και λόγω της γεωγραφικής και εκκλησιαστικής της θέσης: βρίσκεται σε περιοχή που υπάγεται σε Μητρόπολη της Εκκλησίας της Ελλάδος, η οποία έχει αναγνωρίσει την Αυτοκεφαλία της Εκκλησίας υπό τον Επιφάνιο.

Η απόφαση του 2019 και οι διαφορετικές απόψεις στην Εκκλησία της Ελλάδος

Η νέα παρέμβαση του Κιέβου επαναφέρει στο προσκήνιο τη συνοδική απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 2019, με την οποία η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος αναγνώρισε το δικαίωμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου να χορηγήσει Αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ουκρανίας. Η απόφαση ελήφθη έπειτα από την εισήγηση του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, ενώ ακολούθησε η επίσημη επικοινωνία του με τον Μητροπολίτη Επιφάνιο, επιβεβαιώνοντας την αναγνώριση.

Παρά τη συνοδική αυτή τοποθέτηση, το ουκρανικό ζήτημα εξακολούθησε να προκαλεί διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των Ελλήνων ιεραρχών. Οι διαφωνίες αφορούν κυρίως τον τρόπο διαχείρισης των σχέσεων με το Πατριαρχείο Μόσχας, αλλά και τη στάση απέναντι στην εκκλησιαστική δομή υπό τον Ονούφριο.

Οι κινήσεις του Μητροπολίτη Κερκύρας αναδεικνύουν ότι η αναγνώριση του ουκρανικού Αυτοκεφάλου δεν έχει οδηγήσει σε πλήρη ομοφωνία ως προς όλες τις επιμέρους πτυχές του ζητήματος.

Για την ουκρανική πλευρά, η απευθείας προσφυγή στον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και στην Ιερά Σύνοδο έχει ιδιαίτερη θεσμική σημασία. Με αυτόν τον τρόπο ζητείται ουσιαστικά από την ηγεσία της Εκκλησίας της Ελλάδος να τοποθετηθεί επίσημα για τις ενέργειες ενός μητροπολίτη που ανήκει σε Εκκλησία η οποία έχει ήδη αναγνωρίσει την αυτοκεφαλία της Ουκρανίας.

Η καταδίκη της διδασκαλίας του Κυρίλλου για τον «Ρωσικό Κόσμο»

Στις 19 Νοεμβρίου, η Ιερά Σύνοδος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας προχώρησε και σε ξεχωριστή απόφαση με την οποία καταδίκασε τη διδασκαλία του Πατριάρχη Κυρίλλου σχετικά με τον «Ρωσικό Κόσμο» και τη θρησκευτική νομιμοποίηση του πολέμου.

Η απόφαση συνδέεται με το βιβλίο του Ρώσου Πατριάρχη με τίτλο «Πόλεμος. Πέρα από τα ορατά αίτια και τις συνέπειες», το οποίο εκδόθηκε το 2026 από το Πατριαρχείο Μόσχας.

Η ουκρανική Σύνοδος θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες θέσεις έρχονται σε αντίθεση με το Ευαγγέλιο και την ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση, απορρίπτοντας την παρουσίαση του πολέμου ως ιερού καθήκοντος.

Η εξέλιξη αυτή προσθέτει μια ακόμη διάσταση στην αντιπαράθεση με τον Μητροπολίτη Κερκύρας, καθώς το Κίεβο συνδέει τις επαφές με την ηγεσία της Ρωσικής Εκκλησίας με τη συνολικότερη στάση της Μόσχας απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Κατά συνέπεια, η διαφωνία δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στο ζήτημα της αναγνώρισης του Αυτοκεφάλου, αλλά επεκτείνεται και στην αξιολόγηση των δημόσιων τοποθετήσεων του Πατριάρχη Κυρίλλου και των σχέσεων που διατηρούν μαζί του άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες.

Η Αθήνα στο επίκεντρο των εξελίξεων

Η επίσημη επιστολή της ουκρανικής Συνόδου φέρνει πλέον την Εκκλησία της Ελλάδος αντιμέτωπη με μια νέα και ιδιαίτερα λεπτή εκκλησιαστική υπόθεση. Στο επίκεντρό της βρίσκονται οι σχέσεις Ελλήνων ιεραρχών με τη Μόσχα, η παρουσία της εκκλησιαστικής δομής του Ονουφρίου στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτή η δραστηριότητα στις σχέσεις με την αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας.

Η Μόσχα εξακολουθεί να διατηρεί επαφές με ορισμένους Έλληνες ιεράρχες, παρά τη ρήξη που έχει προκαλέσει η αναγνώριση του ουκρανικού Αυτοκεφάλου. Την ίδια στιγμή, η Εκκλησία υπό τον Ονούφριο συνεχίζει να αναπτύσσει εκκλησιαστικές σχέσεις εκτός Ουκρανίας, γεγονός που προκαλεί αντιδράσεις από την πλευρά του Κιέβου.

Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον είναι πώς θα διαχειριστεί η Αθήνα την επίσημη διαμαρτυρία, δεδομένου ότι η συνοδική απόφαση του 2019 αποτελεί την επίσημη θέση της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Επτά χρόνια μετά την αναγνώριση της Αυτοκεφαλίας, η εκκλησιαστική αντιπαράθεση μεταξύ Κιέβου και Μόσχας αποκτά νέα διάσταση στην Ελλάδα. Και αυτή τη φορά, η Κέρκυρα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας διαμάχης που αναδεικνύει τις συνεχιζόμενες διαιρέσεις στον ορθόδοξο κόσμο.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ