Σε τροχιά επαναπροσέγγισης μπαίνουν οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Συρίας, με την Κομισιόν να ανακοινώνει πακέτο στήριξης ύψους 620 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026–2027 και ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας τριών πυλώνων. Την ανακοίνωση έκανε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά από συνομιλίες στη Δαμασκό με τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας, Άχμεντ αλ-Σαράα.
Η φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα πραγματοποίησαν ιστορική επίσκεψη στη συριακή πρωτεύουσα —την πρώτη αυτού του επιπέδου από πλευράς ΕΕ— σηματοδοτώντας την πρόθεση των Βρυξελλών να επαναφέρουν τις διμερείς σχέσεις σε πιο σταθερή βάση μετά την αλλαγή καθεστώτος.
Σύμφωνα με την πρόεδρο της Κομισιόν, το νέο πλαίσιο συνεργασίας στηρίζεται σε τρεις άξονες. Ο πρώτος αφορά την πολιτική συνεργασία, με την έναρξη εντός του έτους διαλόγου υψηλού επιπέδου για τη στήριξη της ανάκαμψης, της ανασυγκρότησης και της κοινωνικής συνοχής στη Συρία.
Ο δεύτερος άξονας εστιάζει στην οικονομική συνεργασία. Η ΕΕ έχει ήδη άρει όλες τις κυρώσεις που ίσχυαν επί του προηγούμενου καθεστώτος, έχει καλέσει την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να επανεκκινήσει τη δραστηριότητά της στη χώρα και εμφανίζεται έτοιμη να συζητήσει την επανενεργοποίηση της συμφωνίας συνεργασίας για πρόσβαση στις αγορές.
Ο τρίτος πυλώνας αφορά την άμεση χρηματοδοτική στήριξη, με τις Βρυξέλλες να αναγνωρίζουν ότι οι ανάγκες της Συρίας παραμένουν τεράστιες έπειτα από χρόνια πολέμου και καταστροφών. Τα κονδύλια θα κατευθυνθούν σε ανθρωπιστική βοήθεια, δράσεις πρώιμης ανάκαμψης και διμερή στήριξη, με στόχο την αποκατάσταση βασικών υπηρεσιών και την ανασυγκρότηση κρατικών δομών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο προσφυγικό, με την ΕΕ να δηλώνει ότι επιδιώκει να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ασφαλή, αξιοπρεπή και εθελοντική επιστροφή των Σύρων στις πατρίδες τους. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται ενίσχυση της συνεργασίας με γειτονικές χώρες, όπως η Τουρκία, η Ιορδανία και ο Λίβανος, καθώς και με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε, ωστόσο, ανησυχία για πρόσφατα επεισόδια βίας, τα οποία χαρακτήρισε ανησυχητικά, καλώντας όλες τις πλευρές να διατηρήσουν ανοικτούς τους διαύλους διαλόγου. Σε ανάρτησή της στα κοινωνικά δίκτυα, σημείωσε ότι, μετά από δεκαετίες φόβου, η συριακή κοινωνία ξεκινά μια μακρά πορεία προς την ανανέωση και ότι η Ευρώπη θα στηρίξει ενεργά αυτή τη διαδικασία.
Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι η πτώση του καθεστώτος Άσαντ άνοιξε ένα παράθυρο ελπίδας για τον συριακό λαό, αν και, όπως τόνισε, ο δρόμος προς τη σταθερότητα και την πλήρη ανασυγκρότηση παραμένει μακρύς.
Η επίσκεψη εντάσσεται σε μια σταδιακή ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στη Συρία μετά τη συγκρότηση της μεταβατικής κυβέρνησης τον Ιανουάριο του 2025, έπειτα από τη φυγή του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Ρωσία και το τέλος της πολυετούς κυριαρχίας του Μπααθ. Οι Βρυξέλλες εμφανίζονται πλέον αποφασισμένες να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της «επόμενης ημέρας» στη χώρα.